ebook Austriacka Szkoła Ekonomii - Marcin Mrowiec

Austriacka Szkoła Ekonomii

Jakich zaskakujących wniosków może nam dostarczyć analiza współczesnych gospodarek uwzględniająca poglądy Austriackiej Szkoły Ekonomii? Z czego tak naprawdę wynikają kryzysy na świecie, i co ma z tym wspólnego Japonia? W książce zaprezentowano paradygmat Austriackiej Szkoły Ekonomii (ASE) w ujęciu jakiego do tej pory w literaturze nie było. Autor rozpoczyna od przedstawienia najważniejszych elementów poglądów założyciela ASE, Carla Mengera, rozwijanych później przez Ludwiga von Misesa, Friedricha von Hayeka oraz Murraya Rothbarda. Wykład zasadniczych twierdzeń ASE stanowi interesującą syntezę, która ukazuje ścisłą spójność logiczną teorii tej Szkoły, opisującej tak aspekt realny, jak i monetarny gospodarki. Przedstawione wątki teoretyczne stanowią wstęp do wieloaspektowej analizy rynku Japonii, mającej na celu znalezienie przyczyn już ponad dwóch „straconych dekad” tej gospodarki. Autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak to się stało, że kraj zdyscyplinowanych pracowników, w wielu sektorach będący symbolem niebywałego zaawansowania technologicznego, znalazł się na czele listy najbardziej zadłużonych krajów świata. Jak doprowadzono do zaciągnięcia tak wielkiego zobowiązania, że jego spłata stała się praktycznie niemożliwa – a wyzwaniem staje się utrzymanie odsetek od długu poniżej „cienkiej czerwonej linii” bankructwa. W zaprezentowanym ujęciu Japonia staje się pewnym studium przypadku, ukazującym długofalowe skutki „inżynierii gospodarczej”, skutki mocnego i długotrwałego odejścia od wolnorynkowego sposobu działania gospodarki. W gospodarce realnej Japończycy zaaplikowali sobie najwyższy poziom interwencjonizmu spośród gospodarek kapitalistycznych. Analiza konsekwencji tego podejścia objaśnia zaś nie tylko specyficzną dla Japonii architekturę instytucjonalną oraz sposób działania poszczególnych jej elementów – ale także to, jak przyjęte rozwiązania przyczyniały się do stagnacji gospodarki po załamaniu baniek spekulacyjnych lat 80. XX w. Obserwacja aspektów monetarnych poprzez pryzmat teorii pieniądza i kredytu ASE pozwala z kolei uchwycić istotę problemu zadłużenia Japonii, a zarazem centralne wyzwanie coraz żywszej dyskusji ekonomistów na temat wad obecnego światowego ustroju monetarnego oraz propozycji jego zmian. Publikacja adresowana jest do ekonomistów, naukowców, dziennikarzy, w tym przede wszystkim zwolenników Austriackiej Szkoły Ekonomii. Jest to również cenne źródło wiedzy dla studentów uczelni ekonomicznych.Wstęp 9 O czym jest ta książka? 9 Jak czytać tę książkę? 9 Czy książka jest tylko dla zainteresowanych Austriacką Szkołą Ekonomii? 10 Wyzwania i trudności zaproponowanego podejścia 13 Podziękowania 16 Rozdział I. Teoria Austriackiej Szkoły Ekonomii 17 1. Paradygmat ekonomii w ujęciu Carla Mengera 17 Postrzeganie systemu ekonomicznego przez Carla Mengera 17 Teoria cen Mengera 19 System ekonomiczny jako system zależnych cen 20 2. Rozszerzenie paradygmatu ASE przez Ludwiga von Misesa oraz Friedricha von Hayeka – „austriacka” koncepcja procesu rynkowego oraz roli przedsiębiorcy 21 Proces rynkowy – najważniejsza instytucja koordynacji gospodarczej 21 Rola przedsiębiorcy w procesie rynkowym 23 Rola wiedzy typu przedsiębiorczego 23 „Użycie wiedzy w społeczeństwie” wg Hayeka – argumenty o niemożliwości kalkulacji w socjalizmie oraz przeciwko pozytywistycznym koncepcjom kształtowania gospodarki 25 3. Koncepcja wolnego oraz skrępowanego rynku, definicja interwencjonizmu 34 Podmioty stosujące interwencje 34 Ekspansja monetarna jako rodzaj interwencji w działanie wolnego rynku 35 4. Typologia interwencji w ujęciu Murraya Rothbarda 37 Ogólna systematyka interwencji 37 5. Teoria pieniądza i kredytu w ujęciu ASE 42 Geneza pieniądza w ujęciu Ludwiga von Misesa 43 Istota i rodzaje kredytu w ujęciu Ludwiga von Misesa oraz powiązane z nimi dwie role banków w ujęciu teorii monetarnej ASE 45 6. Teoria cyklu koniunkturalnego w ujęciu ASE: cykl jako wynik interwencjonizmu w sferze monetarnej 50 Austriacka Teoria Cyklu Koniunkturalnego (ATCK) jako kontynuacja teorii pieniądza 50 7. Siatka pojęciowa teorii ASE używana do analizy gospodarki Japonii 68 Rozdział II. Źródła interwencjonizmu w Japonii oraz jego wpływ na architekturę instytucjonalną 79 1. Kulturowe źródła interwencjonizmu w Japonii 79 Źródła podejścia wspólnotowego w Japonii 79 Dominacja grup nad jednostką – znaczenie hierarchii 81 „Suchy” mechanizm rynkowy a uwzględniające emocje relacje biznesowe w Japonii 82 2. Historyczne źródła interwencjonizmu w Japonii 83 Trzęsienie ziemi 1923 roku oraz jego konsekwencje 83 Nasilenie się tendencji regulacyjnych w latach 30. XX wieku 85 „System 1940 roku” – transformacja sposobu działania przedsiębiorstw i banków na kolejne dekady 88 Cel powojennego państwa japońskiego 94 3. Biurokracja i jej rola w powojennym systemie gospodarczym 97 Biurokracja – okres powojennych zmian 97 Biurokracja – ciągłość personalna i organizacyjna 98 Biurokracja jako centrum koordynacyjne gospodarki w okresie powojennym 99 Licencjonowanie 104 Biurokracja – zmiany w prawie w okresie powojennym 105 Instrumentarium administracji rządowej Japonii w okresie powojennym 107 4. Główne wyznaczniki japońskiego modelu gospodarczego 108 5. Obserwacje z punktu widzenia teorii ASE 109 Rola konsumenta w powojennym ładzie ekonomicznym Japonii 113 Rola przedsiębiorcy w powojennym ładzie ekonomicznym Japonii 116 Rola rynku w powojennym ładzie ekonomicznym Japonii 117 Rola konkurencji w powojennym ładzie ekonomicznym Japonii 119 Rozdział III. Przedsiębiorstwo japońskie – ustrój wewnętrzny oraz usytuowanie w szerszych strukturach gospodarczych 125 1. Cechy typowego przedsiębiorstwa japońskiego 125 2. Ewolucja systemu J-firmy w okresie powojennym 127 3. Stosunki pracownicze, regulacje rynku pracy 129 4. Usytuowanie przedsiębiorstwa japońskiego w strukturze instytucjonalnej gospodarki 134 Organizacje typu keiretsu 135 Rola zrzeszeń branżowych 139 Kartelizacja jako przykład „reakcji łańcuchowych”, rozszerzania interwencjonizmu na kolejne obszary 140 Rola i skala działania karteli w Japonii 142 Kartele eksportowe 147 5. Ochrona rynku krajowego przed konkurencją zagraniczną – dualna struktura gospodarki 148 6. Konsekwencje interwencjonizmu dla konkurencyjności przedsiębiorstw japońskich 152 7. Podsumowanie 158 Rozdział IV. Interwencjonizm w sferze monetarnej gospodarki Japonii 167 1. Wpływ kryzysu bankowego 1927 roku oraz przemian w latach 30. i 40. XX wieku na strukturę i mechanizmy działania sektora finansowego 167 2. Struktura i logika działania powojennego systemu finansowego Japonii 171 3. System „banku głównego” 174 4. Mechanizmy polityki monetarnej 176 Kierowanie kredytem „przez okienko” (ang. window guidance) 179 Window guidance – początki odchodzenia od wyłącznego finansowania branż produktywnych 181 Spowolnienie gospodarcze początku lat 70. XX wieku – pierwsze wątpliwości na temat natury japońskiego systemu gospodarczego 183 Land standard – japońska wersja gold standard 184 Konsekwencje pęknięcia baniek spekulacyjnych 189 5. Zadłużenie publiczne – wyzwanie dla stabilności finansowej Japonii 192 Zakończenie. Japoński test granicznych możliwości pieniądza papierowego 201 Wnioski z analizy sfery realnej w Japonii 201 Wnioski z doświadczeń sfery monetarnej w Japonii 204 Arystoteles: pieniądz jako wartość samoistna vs. wartość czysto umowna 206 Doświadczenia historyczne – starożytna Grecja 210 Doświadczenia historyczne – Rzym 211 Doświadczenia historyczne – średniowiecze w Europie 213 Chińskie doświadczenia z pieniądzem papierowym 219 Pierwsze europejskie doświadczenia z pieniądzem papierowym 225 Krytyka dyskrecjonalnego standardu pieniądza papierowego oraz propozycje reform 228 Aneks 1. Najważniejsi prekursorzy oraz przedstawiciele ASE 237 1. Prekursorzy ASE 237 Hiszpańscy scholastycy XVI–XVII wieku 237 Richard Cantillon 237 Jean-Baptiste Say 238 Frederic Bastiat 239 2. Geneza powstania ASE 240 3. Najważniejsi przedstawiciele ASE 240 Carl Menger 240 Eugen von Boehm-Bawerk 241 Ludwig von Mises 242 Friedrich von Hayek 244 Murray Rothbard 245 Aneks 2. Główne wyróżniki ASE 249 1. Najważniejsze wyróżniki metody austriackiej według R. Garrisona 249 Indywidualizm metodologiczny 249 Subiektywizm metodologiczny oraz nacisk na realizm przyjmowanych założeń 250 Skupienie zainteresowania na problematyce rynków kapitałowych i stopy procentowej 251 Uzupełnienie ilościowej teorii pieniądza efektami Cantillona 252 2. Najważniejsze aspekty wyróżniające ASE względem podejść tzw. głównego nurtu według F. Machlupa i I. Kirznera 252 Aneks 3. Porównanie ASE do szkół ekonomii „głównego nurtu” 255 Aneks 4. „Stracone dekady” Japonii 259 1. Dynamika wzrostu gospodarczego 260 2. Dynamika wzrostu gospodarczego na zatrudnionego 261 3. Skala wzrostu zadłużenia publicznego brutto 262 4. Skala wzrostu zadłużenia publicznego netto 263 Aneks 5. Typologia tytułów licencyjnych używanych przez japońską biurokrację 265 Aneks 6. Cechy szczególne japońskiego modelu gospodarczego 268 Wykaz skrótów 272 Bibliografia 273 Spis rysunków 285 Spis schematów 286 Spis tabel i wykresów 287

Dodaj komentarz


Brak komentarzy

  Pobierz fragment (ePub)   lub czytaj