Korekta

Halina Lisińska

Alicja Jedynak

Zdjęcie na okładce

© JenkoAtaman/Fotolia

Tytuł oryginału

Self-Healing: Use Your Mind To Heal Your Body:

How To Use Your Mind To Heal Your Body

Text © 1990 Louis Proto

Foreword © 1990 Louise L. Hay

All rights reserved.

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Żadna część tej publikacji nie może być reprodukowana

ani przekazywana w jakiejkolwiek formie zapisu

bez zgody właściciela praw autorskich.

For the Polish edition

Copyright © 2017 by Wydawnictwo Amber Sp. z o.o.

ISBN 978-83-241-80745

Warszawa 2022. Wydanie I

Wydawnictwo AMBER Sp. z o.o.

www.wydawnictwoamber.pl

Rodzicom moim poświęcam

PRZEDMOWA LOUISE L. HAY

Kiedy Dan Olmos, jeden z moich wydawców, zaproponował mi napisanie przedmowy do Samoleczenia, muszę przyznać, że nie byłam zachwycona. Między wykładami, spotkaniami, własnymi planami pisarskimi oraz obowiązkami związanymi z prowadzeniem firmy wydawniczej bardzo trudno znaleźć czas na przeczytanie jakiejkolwiek książki, nie mówiąc nawet o pisaniu przedmowy do takiej, której się wcale nie zna.

Na szczęście Dan nie popędzał mnie i dał mi czas na podjęcie decyzji. Okazał się jednak sprytniejszy niż myślałam; znając moje zamiłowanie do porządku na biurku, zostawił maszynopis właśnie tam, licząc na to, że wpadnie mi on w ręce raczej wcześniej niż później.

Jeszcze tego samego popołudnia zaczęłam kartkować maszynopis, z początku szybko, potem coraz wolniej i wolniej… aż zdałam sobie sprawę z tego, że czytam z uwagą każde słowo. Louis Proto napisał cudownie przejrzystą i pełną informacji książkę dla każdego, kto interesuje się dobroczynnymi skutkami samoleczenia. Udało mu się jasno i wyraźnie przedstawić alternatywne metody leczenia, zgromadzone w tej niewielkiej przecież, a jednak wspaniałej książce. I właśnie ja mam szczęście pisać do niej przedmowę.

Często zdarza mi się powtarzać, że jestem prostą kobietą, która ma proste motto: Jeśli pokochamy samych siebie, uzdrowimy własne życie. Kiedy ktoś zwierza mi się z problemu, zawsze namawiam go, by popracował nad pokochaniem siebie. Jestem absolutnie przekonana, że jeśli kochamy, zgadzamy się z sobą i akceptujemy samych siebie takimi, jakimi jesteśmy, to wszystko w życiu zaczyna działać niczym szwajcarski zegarek. Można powiedzieć, że widzimy wtedy światło, a wokół zaczynają się dziać małe cuda.

No tak, a jeśli nie widzimy tego światła i nagle jest za późno – co wtedy? Jeżeli okazuje się, że nasze ciało jest bardzo chore? Czy możemy wtedy jeszcze coś zmienić?

Przede wszystkim uważam, że nigdy nie jest za późno, by pokochać samego siebie, tak samo jak nigdy nie jest na to za wcześnie. Kochać samego siebie znaczy także słuchać tego, co mówi nasze ciało; ono zaś ma swoje sposoby zasygnalizowania, że coś złego się z nim dzieje, coś przeoczyliśmy, czegoś nie dopatrzyliśmy i że trzeba poznać przyczynę i zrobić, co należy, by powrócić do zdrowia.

Kiedy lekarz postawił mi diagnozę: rak pochwy, zrobiłam dokładnie to, co niemal każdy w podobnej sytuacji – wpadłam w panikę. A przecież już napisałam książkę o raku, doradzałam chorym i prowadziłam cykl wykładów na ten temat.

Gdy uspokoiłam się, ujrzałam swoją chorobę nowotworową jako możliwość udowodnienia – tym razem samej sobie – że samoleczenie naprawdę działa. W książce Możesz uzdrowić swoje ciało pisałam, że rak jest chorobą spowodowaną urazem, który chowa się w sercu przez długi czas, do momentu, gdy zaczyna on dosłownie zżerać ciało od wewnątrz. Wiedziałam też, że mój uraz pochodził z przeszłości, gdy byłam krzywdzona i seksualnie molestowana.

Przekonałam swojego lekarza, żeby dał mi trochę czasu i wyruszyłam w najważniejszą w życiu podróż – po wnętrzu samej siebie. Odwiedziłam kilkanaście sklepów ze zdrową żywnością i kupiłam wszystkie książki na temat raka, które udało mi się znaleźć. Poszłam do biblioteki i wypożyczyłam jeszcze więcej książek. Przeczytałam je wszystkie, z nadzieją, że znajdę metody leczenia, które mogłyby mi skutecznie pomóc. Zaufałam specjaliście od akupresury, dietetykowi i psychoterapeucie. Ten ostatni pomógł mi odreagować gniew i wściekłość za pomocą walenia w poduszki i wrzasku.

Moje „ja” rosło coraz bardziej i coraz lepiej rozumiałam, jakie „zadry” nosiłam w sercu tak długo. Wybaczyłam moim krzywdzicielom – urazy powoli stopniały i ustąpiły miejsca współczuciu, tak samo cofał się mój rak. Po sześciu miesiącach lekarz poinformował mnie o tym, o czym właściwie już wiedziałam – nie byłam chora.

Wybrałam taki tok postępowania, który mi najbardziej odpowiadał. Dziś przychodzą do mnie ludzie z prośbą o wskazanie terapii skutecznej w ich konkretnej sytuacji chorobowej.

Mogę im doradzać, mogę też dokładnie wyjaśnić, co okazało się zbawienne w moim przypadku. Jednak każdy musi wziąć pełną odpowiedzialność za siebie, a także upewnić się, że kuracja którą wybrał, jest najlepsza.

Medytacja jest naprawdę cudownym sposobem na kontakt ze swoim wnętrzem i uzyskanie odpowiedzi na pytania, które sobie zadajemy. Jeśli tylko znaleźlibyśmy więcej czasu na słuchanie tego, co ma nam do powiedzenia nasze „ja”, nie sposób przewidzieć, ile skomplikowanych problemów bylibyśmy w stanie rozwiązać sami.

W Samoleczeniu Louis Proto wykazuje czytelnikom metody, za pomocą których mogą oni odbyć swoją wewnętrzną podróż. Medytacja, wizualizacja, odtrucie organizmu, witaminy, masaż, refleksologia, akupunktura, akupresura, leki kwiatowe Bacha, afirmacja, praca z czakramami i, oczywiście, moja ulubiona metoda pokochania samego siebie są w tej książce dokładnie przedstawione. Zapoznaj się z tymi terapiami i dowiedz się czegoś więcej o tych, które odpowiadają ci najbardziej. Będziesz czuł, które to są terapie – po prostu posłuchaj swojego umysłu i podążaj tam, dokąd cię kieruje. Przekonasz się, jak nieograniczone są twoje możliwości.

Pamiętaj – nie ma jednego, właściwego i niezastąpionego sposobu na to, by pomóc samemu sobie. Jest takie powiedzenie: „z osią koła łączy się wiele szprych”. Tak samo z naszym zdrowiem. Każdy z nas jest unikalnym, boskim przejawem doskonałości życia i wszyscy mamy swoje własne, unikalne sposoby na radzenie sobie z problemami zdrowotnymi. Niektórzy, tak jak ja, zechcą dojść do zdrowia na własną rękę, inni wybiorą cuda nowoczesnej medycyny i będą polegać wyłącznie na nich. Jeszcze inni w poszukiwaniu złotego środka pomogą sobie kombinacją terapii alternatywnych i konwencjonalnych.

Nigdy nie radzę chorym, by zrezygnowali z pomocy lekarskiej; i tak naprawdę niewiele osób decyduje się na taki krok. Namawiam natomiast do współpracy z lekarzem i czerpania korzyści ze stosowania obu metod. Co najważniejsze, kładę nacisk na to, by chorzy naprawdę brali udział w kuracji i dobrze się z nią czuli. Jeżeli głos wewnętrzny mówi ci, że terapia jest właściwa, to musisz mu zaufać.

W rozdziale czwartym tej książki Louis Proto napisał: „Jeśli uda nam się przyznać do tego, że jesteśmy współodpowiedzialni za powstanie naszej choroby, to faktycznie przestajemy być jej ofiarą i zyskujemy nowe siły, dzięki którym możemy odzyskać zdrowie. Skoro możemy coś stworzyć, możemy także przestać to tworzyć”. Pan Proto mówi nam coś bardzo ważnego – możesz zniszczyć to, co stworzyłeś. Wierzę mu z całego serca.

Im więcej sił dostrzeżesz i zaakceptujesz w sobie, tym mocniej zaufasz własnym zdolnościom, zyskasz szacunek i miłość do samego siebie. Jeśli czujesz się dobrze ze sobą, to znaczy, że w ogóle czujesz się dobrze.

Skorzystaj z tej książki jako przewodnika po dostępnych dla ciebie sposobach na ratowanie zdrowia. Bądź odpowiedzialny za swoje zdrowie, naucz się mu ufać. Najważniejsze jest to, byś pokochał własne zdrowie, bez względu na okoliczności. Niech przytrafią ci się cuda – i niech przyniosą ci szczęście i radość.

Louise L. Hay

HayHouse

OD AUTORA

W książce przedstawiłem techniki afirmacji i wizualizacji. Jeśli nie zetknąłeś się z nimi nigdy przedtem, możesz znaleźć je na stronach 166–174.

Chcę podkreślić, że informacje i metody zawarte w tej książce absolutnie nie mogą i nie powinny zastąpić leczenia przez lekarza. Chcę podzielić się z Tobą doświadczeniami i przeżyciami ludzi, którzy są chorzy, często bardzo poważnie, i którym udaje się znaleźć sposób na ulżenie sobie w cierpieniu, a w wielu wypadkach nawet zaleczyć lub całkowicie wyleczyć chorobę. Ludzie ci osiągnęli to, i ciągle osiągają, przez samoleczenie połączone z konwencjonalną opieką medyczną. Powinieneś na bieżąco informować lekarza o wszelkich próbach wykorzystania procesu samoleczenia do zwiększenia efektywności leczenia i do zmniejszenia liczby potencjalnych efektów ubocznych. Nie wahaj się pytać lekarza o radę w przypadku najmniejszych wątpliwości.

WSTĘP

Kiedy pewnego pięknego dnia siedziałem w moim ogrodzie przy basenie (nigdy się w nim nie kąpałem, bo to mały basen dla rybek), trochę już oszołomiony przytłaczającą ilością notatek i fiszek, które zamierzałem wykorzystać przy pisaniu tej książki, natknąłem się na słowa Simona Martina, który we wstępie do książki Johna Davidsona Subtle Energy (Subtelna energia) napisał:

Nigdy przedtem nie mieliśmy dostępu do takich zasobów informacji na temat sposobów, w jaki funkcjonują nasze ciała i umysły… Zgromadziliśmy już więcej wiedzy niż jesteśmy w stanie wykorzystać, by całkowicie zmienić nasz styl życia, nasze zdrowie, a także naszą planetę, i co za tym idzie, wypełnić zaszczytną ewolucyjną misję, dla której, jak mi się wydaje, znaleźliśmy się na Ziemi. Problem nie tkwi w braku informacji; brakuje nam ludzi, którzy mogliby zsyntetyzować olbrzymie pokłady informacji, wybrać i połączyć potrzebne elementy, a potem uprościć je do poziomu dostępnego dla każdego z nas.

Simon, jestem Ci bardzo wdzięczny za słowa, które sprawiły, że pogrążyłem się w dalszej pracy nad książką z oddaniem i miłością. Właśnie miłości nam trzeba, by uleczyć samych siebie.

WPROWADZENIE

Nieuleczalna choroba nie istnieje. Wyleczyć można każdą. Istnieją na to dowody – doświadczenia ludzi, którzy mieli odwagę potraktować dramatyczną diagnozę jak rzucone wyzwanie, a nie wyrok śmierci, ponieważ bardzo pragnęli żyć; ludzi obdarzonych wolą wystarczająco silną, by zmienić przeznaczenie, zdeterminowanych do aktywnego udziału w procesie leczenia i obdarzonych wiedzą w tym zakresie; ludzi, którym w tragicznym okresie życia nie brakło woli przetrwania i energii życiowej, wystarczającej dla wykonania zwrotu o 180o w kierunku powrotu do zdrowia.

Przeczytaj o kilkunastu osobach, które wyrwały się ze szponów strasznej choroby. Wszyscy żyją, mają się dobrze i pomagają uzdrawiać się innym:

LOUISE HAY

Stwierdzono u niej raka pochwy. Na diagnozę zareagowała, jak wspomina, paniką – by później diametralnie odmienić swą dietę, wyzbyć się urazów psychicznych związanych z nieszczęśliwymi przejściami w dzieciństwie oraz wykorzystać potęgę umysłu, by uzdrowić własne ciało. Całkowicie wyleczona w ciągu sześciu miesięcy. Obecnie prowadzi praktykę w Kalifornii, gdzie jako „metafizyczna nauczycielka” naucza wielu zainteresowanych, że „likwidując schematy w naszym umyśle, likwidujemy chorobę”.

MARTIN BROFMAN

Pracował na kierowniczym stanowisku na Wall Street. W 1975 roku wykryto u niego raka gardła i przepowiedziano kilka miesięcy życia. Wyleczył się sam, ucząc się i wykorzystując techniki wykorzystania energii na najniższych poziomach. Obecnie jest znanym na całym świecie uzdrowicielem.

PENNY BROHN

W książce pt. Gentle Giants (Delikatne olbrzymy) opowiada, jak w 1979 roku, po utracie złudzeń co do skuteczności metod medycyny konwencjonalnej, „uciekła z Anglii z cieknącą raną piersi, z opakowaniem jałowych opatrunków i przerażającą diagnozą raka”, by szukać pomocy u doktora Josefa Isselsa w Ringbergklinik. Wspólnie z Pat Pilkington założyła w Bristolu Centrum Pomocy Chorym na Raka, w którym opracowano pionierski program „delikatnego obchodzenia się z rakiem”, stosując metody medycyny holistycznej, które opisała w swej kolejnej książce The Bristol Programme.

KATHERINA COLLINS

Jedna z wielu wyleczonych pacjentów Centrum w Bristolu. Po śmierci męża, którym opiekowała się przez sześć lat jego choroby, wykryto u niej nowotwór piersi. Powróciła do zdrowia przez całkowitą zmianę diety, postawy psychicznej i sposobu współżycia z ludźmi. Zrezygnowała z bycia „miłą” bez względu na okoliczności; nauczyła się, jak przyjmować i akceptować miłość. Katherinie udało się zaleczyć chorobę.

NORMAN COUSINS

W 1964 roku zachorował na sztywniejące zapalenie stawów i kręgosłupa – bolesną, przykuwającą do łóżka, „nieuleczalną” chorobę. W swoim bestsellerze Anatomy of an Illness (Anatomia choroby) opisuje, jak wyleczył się zupełnie sam – śmiechem i dużymi dawkami witaminy C. Spróbował tej nietypowej kuracji, gdy stwierdził, że ogromne ilości środków przeciwbólowych, które mu przepisywano nie pomagały mu. Poprosił o dostarczenie starych komedii z cyklu Candid Camera i filmów braci Marx, i w ten sposób wkroczył na drogę wychodzenia z choroby, na wyleczenie której nie dawano mu szans.

WILLIAM CALDERON

Pierwszy zarejestrowany przypadek wyleczenia AIDS. Diagnozę postawiono mu w 1982 roku i nie dawano więcej niż pół roku życia.

Bezpośrednim następstwem załamania się układu odpornościowego ciała był mięsak Kaposiego, agresywna forma raka skóry. Po okresie całkowitego załamania i braku nadziei dowiedział się o pracach doktora Simontona dotyczących leczenia chorych na nowotwory za pomocą wizualizacji (pozytywnych wyobrażeń). Zastosował tę metodę, medytował i dążył do osiągnięcia spokoju ducha poprzez polepszenie stosunków z rodziną i wybaczanie wszystkim, którzy kiedykolwiek go skrzywdzili. William dbał również o ciało, stosując bogatą odżywczo dietę oraz ćwiczenia fizyczne. Jego układ odpornościowy zaczął poprawiać się, zanikały zmiany chorobowe. Po dwóch latach od stwierdzenia u niego choroby nie znaleziono u Calderona żadnych objawów AIDS.

LOUIS NASSANEY

Poinformowano go o chorobie – mięsaku Kaposiego – w maju 1983 roku. Po siedmiu miesiącach utożsamiania się z rolą „ofiary AIDS” rozpoczął, przy pomocy ojca i pod przewodnictwem Louise L. Hay, kurację samoleczenia. Leczył się dawkami witamin, gimnastyką, akupunkturą, wizualizacją, afirmacjami, głęboką relaksacją i medytacją. Po czterech miesiącach zmiany chorobowe zaczęły zanikać, a w październiku 1984 roku biopsja wykazała jedynie obecność tkanki bliznowatej. Przypadek Nassaneya opisano jako „całkowite zaleczenie AIDS”, zaś on sam podróżuje po Stanach Zjednoczonych, niosąc otuchę i nadzieję innym ofiarom AIDS.

MEIR SCHNEIDER

Urodził się niewidomy. Gdy miał siedem lat, po pięciu nieudanych operacjach okulistycznych uznano, że nie ma szans na wyleczenie. Po dziesięciu latach chłopiec rozpoczął terapię składającą się z ćwiczeń gimnastycznych, technik oddechowych i pozytywnych wyobrażeń. Obecnie Meir czyta bez okularów i pracuje jako uzdrowiciel. W 1977 roku założył w San Francisco Ośrodek Świadomego Widzenia, a trzy lata później Ośrodek Samoleczenia. Jego praca opiera się na indywidualnych możliwościach każdego z nas i stymulacji naturalnych uzdrawiających sił naszego organizmu. W swojej książce Self-Healing, My Life and Vision (Samoleczenie. Moje życie, moja wizja) Schneider opisuje szczegółowo przypadki chorych, którzy uleczyli lub zaleczyli „nieuleczalne dolegliwości”. Oto kilka z nich:

RACHEL

40-letnia kobieta dotknięta zapaleniem kości i stawów. Początkowo zaatakowało całe ciało, potem ograniczyło się do kolana, które spuchło i powiększyło się ponad dwukrotnie. Po kilku miesiącach stosowania diety, technik oddechowych, masaży i wizualizacji ból i opuchlizna kolana znacznie się zmniejszyły. Po następnych sześciu miesiącach zmiany chorobowe były w zasadzie niedostrzegalne.

LILI

Pierwsze objawy zwyrodnienia mięśni wykryto u niej w wieku osiemnastu miesięcy; była bardzo chuda i słaba, poruszała się z trudem. Jakikolwiek normalny ruch, łącznie z podnoszeniem rączek i nóżek, był dla Lili niemal niemożliwy. Masaże i gimnastyka lecznicza wzmocniły mięśnie dziecka tak, że już po siedmiu miesiącach mogła raczkować, a po następnych kilku tygodniach zrobiła z niewielką pomocą kilka pierwszych kroków; miała wtedy trzy lata. Niewiele później potrafiła już, ciągle wspomagana, zejść ze schodów. Terapeuta Meir Schneider komentuje ten fakt następująco:

„To był najszybszy i najdramatyczniejszy postęp, jaki kiedykolwiek miałem szczęście widzieć u pacjenta z dystrofią mięśni. Radość z widzenia chodzącej dziewczynki była tak wielka, że nigdy mnie nie opuściła. To jeden z najbardziej zdumiewających przypadków. Wystarczyły trzy tygodnie, by bliskie paraliżowi dziecko mogło chodzić”.

STEPHEN

Ten przypadek to pierwszy sukces Caroline Myss jako jasnowidzącego diagnostyka. Stephen zawierzył intuicji pani Myss i zastosował się do jej porad dotyczących wyleczenia AIDS. Osiągnął swój cel w ciągu sześciu tygodni – nie tylko zaleczył chorobę, ale wyleczył ją całkowicie. W jego ciele nie stwierdzono obecności śladów wirusa. Po Stephenie, Caroline Myss udało się całkowicie wyleczyć z AIDS jeszcze trzech pacjentów.

GEORGE MELTON I WILL GARCIA

W swojej książce Beyond AIDS (Pokonać AIDS) George Melton opisuje podróż ku wyleczeniu i poznaniu samego siebie, którą odbył razem ze swoim partnerem, Willem Garcią, po tym, jak obaj zostali uznani za chorych na AIDS w 1985 roku. Nie pogodzili się z perspektywą nieuniknionej śmierci, przezwyciężyli nastroje załamania i histerii, zdecydowali się znaleźć środki, dzięki którym mogliby żyć. W ciągu dwunastu miesięcy udało im się odstawić wszystkie farmaceutyki. Od tamtego momentu nie wykryto u nich najmniejszych objawów choroby. Obaj pomagają innym chorym, służąc przykładem i dając im nadzieję.

NADZIEJA NA PRZYSZŁOŚĆ

Bez wątpienia istnieje ogromna liczba chorych stosujących skutecznie metody samouzdrawiające, nie o wszystkich jednak możemy usłyszeć bądź przeczytać. Przykłady tych, którym się udało, są inspiracją dla nieszczęśników, którzy sami znaleźli się w krytycznej sytuacji, oraz argumentem przeciwko fali przygnębienia powodowanej przez mass media, szczególnie gdy poruszany jest problem AIDS. Przecież jednym z najpotężniejszych czynników w procesie leczenia choroby jest wiara; jeśli nie uwierzysz, że wyleczenie twojej choroby jest możliwe, to najprawdopodobniej istotnie jej nie wyleczysz. Prognozy kilku ostatnich miesięcy życia, które rzekomo pozostały choremu, i twierdzenie, że choroba jest bezwzględnie śmiertelna, są w rzeczywistości wydanym na pacjenta wyrokiem śmierci. Taka jest konstrukcja naszego umysłu, że pesymistyczne wypowiedzi okazują się przepowiedniami, które się sprawdzają.

W powyższych słowach kryje się dużo więcej. Skoro rzeczywiście można wyleczyć AIDS i raka, to także wszelkie inne choroby, dolegliwości i zaburzenia. Jeżeli należysz do szczęśliwców cieszących się dobrym zdrowiem, to zapoznanie się z przypadkami chorych, którzy wyleczyli się sami, nauczy cię działania w krytycznych sytuacjach (przy okazji dowiesz się, dlaczego nie chorujesz). Otrzymasz w ten sposób cenną wskazówkę na przyszłość – co robić, by czuć się dobrze i uniknąć kłopotów. Z punktu widzenia medycyny holistycznej podstawowa różnica między, na przykład, rakiem lub AIDS a przeziębieniem polega na tym, że pacjent z rakiem lub AIDS jest o wiele ciężej chory, a więc praca nad wyleczeniem także może być trudna i długotrwała.

Co to jest medycyna holistyczna? Specjaliści w tej dziedzinie postrzegają pacjenta jako całość i jedność, a nie jako ciało z objawami chorób, których należy się pozbyć. Oznacza to rozpatrywanie choroby lub jej braku w kategoriach energetycznych – czy dana osoba ma wystarczająco dużo energii, czy energia jest zrównoważona, a jej przepływ niezakłócony, lub czy może jest zablokowana i nieaktywna? Uzdrawianie (w przeciwieństwie do lekarskich metod zwalczania objawów chorobowych, które pojawiły się wewnątrz lub na zewnątrz ciała na skutek braku równowagi lub blokady energetycznej) jest rekonstrukcją harmonii – umysłowej, fizycznej, emocjonalnej i duchowej. Sposoby uzdrawiania opisane w tej książce, wykorzystujące energię ciała ludzkiego – nie są nastawione na leczenie specyficznych chorób; rodzaj dolegliwości nie jest ważny. Zmieniając swój wzór energetyczny, wprowadzisz też zmiany w chorobie, która jest manifestacją tego wzoru.

Z punktu widzenia homeopatii stosowanie drastycznych metod pozbycia się objawów (czyli sygnałów przekazywanych nam przez ciało, które znalazło się w niebezpieczeństwie) to nic innego, jak zamordowanie posłańca, niosącego złe wieści. Nie przeczę, że w nagłych bądź zagrażających zdrowiu przypadkach zastosowanie antybiotyków albo przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego może być jedynym środkiem pozostania przy życiu. Trzeba jednak zrobić dużo więcej, jeżeli nie chcemy po prostu „zagrzebać” choroby w ciele, gdyż prawdopodobnie objawi się ona po pewnym czasie, być może w zjadliwszej postaci. Jeżeli choroba jest zakorzeniona tak głęboko, że leki ani chirurg nie mają do niej dostępu, to wtedy właśnie określana jest mianem „nieuleczalnej”.

Ta książka ma na celu ukazanie, jak brać czynny udział w procesie przywracania ciału zdrowia, gdy już jesteś chory i jak zapewnić sobie dobre samopoczucie, gdy cieszysz się zdrowiem. Nie jest moim zamiarem odwodzić cię od poddawania się konwencjonalnym zabiegom medycznym; chciałbym natomiast podać przykłady tych chorych, którzy wspomogli kurację standardową technikami samoleczenia, by uczynić ją skuteczniejszą, zredukować skutki uboczne i czuć się nieporównanie lepiej w czasie leczenia. Lekarz powinien być na bieżąco informowany o metodach, którymi pomagasz sobie; nie wahaj się także prosić o poradę w przypadku najdrobniejszych wątpliwości. Na szczęście większość lekarzy docenia wartość właściwego odżywiania się, relaksu, pozytywnej postawy i zmniejszania stresu, i coraz częściej dostrzegają oni psychosomatyczne podłoże chorób. Niektórzy lekarze są nawet przeszkoleni w zakresie akupunktury czy homeopatii.

Spójrz na tę książkę jako na zbiór alternatywnych technik samoleczenia, które, jak wykazały to przykłady wielu chorych, naprawdę działają. Skorzystaj z niej, by odnaleźć najodpowiedniejsze dla ciebie techniki lecznicze, przede wszystkim zaś nie dopuścić do pojawienia się choroby. Wybierz najkorzystniejsze. Samoleczenie to wyjątkowo osobista sprawa; zaufaj swoim przeczuciom, intuicji, które podpowiedzą ci, jak możesz wyleczyć się.

Część I
CHOROBA

Ostateczny wniosek jest następujący:
musimy kochać, by nie zachorować.

Sigmund Freud

ISTOTA CHOROBY

Ludwik Pasteur był wspaniałym człowiekiem. Jego uczciwe przyznawanie się do tego, że nie ma racji, uczyniło go jeszcze większym. Ten naukowiec był przekonany, że choroby wywołują drobnoustroje, co zostało zakwestionowane przez Claude Bernarda, który utrzymywał, że bakterie są bezsilne, chyba że ciało ludzkie nie jest uodpornione na ich inwazję. Innymi słowy, to obniżona odporność organizmu, a nie zarazki, jest głównym czynnikiem odpowiedzialnym za wystąpienie choroby. W ostatnich chwilach życia Pasteur wyszeptał do przyjaciół zgromadzonych przy jego łożu śmierci: „Bernard miał rację, zarazki się nie liczą. Chodzi o teren ich działania”.

Niedobrze się stało, że pogląd na pochodzenie choroby, sformułowany przez jednego z największych uczonych na świecie, pozostawał niemal niezauważony przez ostatnie stulecie. W czasach takich jak nasze, gdy ufamy nauce, poszukując odpowiedzi na ważne dla nas pytania, jesteśmy skłonni zgodzić się raczej z Pasteurem niż z Bernardem. W końcu, jeśli zarazki wywołują choroby, to nie ma nic wspólnego z nami, z tym, jak żyjemy i co robimy. Choroba po prostu „przytrafia się” nam jako nieszczęśliwy wypadek, na który nie mamy wpływu ani nie jesteśmy zań odpowiedzialni. I tak, godząc się z potęgą niezmiernie małego organizmu, oddajemy się pod opiekę dostojnego kolosa, czyli współczesnej służby zdrowia, czekając, aż ta przywróci nam zdrowie. Najlepiej za pomocą tabletki.

Od śmierci Ludwika Pasteura specjaliści nauk medycznych (wspierani przez farmaceutyczne korporacje, świadome fortun, jakie można zbić, wychodząc naprzeciw społecznemu popytowi na „cudowny środek”) poświęcają swój talent, siły i środki na badanie świata mikroorganizmów – bakterii i wirusów – oraz na poszukiwanie środków chemicznych służących ich zabijaniu. I oczywiście wielu, których wyleczono za pomocą antybiotyków, ma powody do odczuwania ogromnej wdzięczności za wynalezienie tych leków. Ogólnie biorąc, kondycja zdrowotna człowieka znacznie się poprawiła. O wiele mniej dzieci umiera w czasie porodu, a czas życia wydłużył się (choć ma to przypuszczalnie większy związek z innymi czynnikami, jak lepsza jakość wody pitnej, racjonalne odżywianie się i lżejsze warunki pracy, a także skuteczniejsze sposoby kontrolowania epidemii).

A jednak pojawiają się oznaki świadczące o tym, że wiara pokładana w „cudowny środek” jest słabsza niż kiedyś. Jeszcze przed pojawieniem się małego, przebiegłego „kameleona”, którego nazwaliśmy HIV-1 i HIV-2 (wirus odpowiedzialny za wywoływanie zespołu nabytego braku odporności, czyli AIDS, zdolny do takich przekształceń własnej struktury, które uniemożliwiają naukowcom znalezienie skutecznych metod zwalczania go), poczuliśmy się zagrożeni ogromną liczbą przypadków chorób sercowo-naczyniowych i zaczęliśmy zastanawiać się, dlaczego częściej zapadają na nie mężczyźni niż kobiety.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat w znaczny sposób zwiększyła się nasza wiedza na temat powiązań między tym, czego dostarczamy naszym ciałom, stresem, na który jesteśmy narażeni a stanem naszego zdrowia. Jesteśmy ciągle ostrzegani przed niebezpieczeństwami, które niosą ze sobą cholesterol, środki konserwujące i ulepszacze żywności, palenie papierosów, chemiczne zanieczyszczenie środowiska. Lekarze często nie potrafią przynieść ulgi (z braku wyraźnych objawów chorobowych) większości pacjentów, tłoczących się w przychodniach i prywatnych gabinetach i skarżących się, że „źle się czują”. To właśnie spowodowało, że wielu z nas zaczęło szukać pomocy na obrzeżach medycyny konwencjonalnej, wzrosło zainteresowanie akupunkturą, homeopatią i innymi naturalnymi terapiami. Coraz więcej osób chce pozbyć się napięcia nerwowego i złego samopoczucia w inny sposób niż przez zażywanie środków uspokajających, często powodujących uzależnienie. Coraz częściej więc wybieramy takie sposoby, jak na przykład terapia autogeniczna, medytacja transcendentalna albo po prostu bieganie i gimnastyka.

Wreszcie zaczynamy rozumieć, że jesteśmy odpowiedzialni za nasze zdrowie, a rola lekarzy w rzeczywistości ogranicza się do przeprowadzenia „napraw” w naszym organizmie.

CZY JESTEŚMY BEZSILNI WOBEC CHORÓB

Zgodnie z teorią zarazków chorobotwórczych ludzie zapadają na cholerę, jeśli zostaną zakażeni bakterią Vibrio cholerae, zaś na tyfus, gdy dopadnie ich drobnoustrój Salmonella typhi. A jednak już w 1892 roku zostało to zakwestionowane w sposób doprawdy dramatyczny. Naukowiec z Bawarii Max von Pettenkofer nie zgodził się z Robertem Kochem, który obwieścił światu, że odkrył mikroba wywołującego cholerę. Pettenkofer pobrał próbkę zarazków z ciała śmiertelnej ofiary tej strasznej choroby, rozmieszał ją w szklance wody i wychylił do dna w obecności innych lekarzy, wznosząc toast „Na zdrowie!”. Jak to się skończyło dla naukowca? Zamiast rozstać się z życiem, tak jak niezliczone ofiary cholery, ucierpiał jedynie z powodu niewielkiej biegunki. Eksperyment ten kilkakrotnie później powtarzano – za każdym razem próby kończyły się sukcesem.

Ta widowiskowa demonstracja przestaje być tak szokująca, w momencie gdy uświadomimy sobie, że środowisko, które nas otacza (a także nasze ciała), przez cały czas wprost roi się od potencjalnie niebezpiecznych organizmów; po prostu nie sposób uniknąć kontaktu z zarazkami (chyba że na resztę życia zapieczętujemy się w wysterylizowanej plastikowej kapsule).

Sir Macfarlane Burnet, laureat Nagrody Nobla za badania naukowe w dziedzinie immunologii (nauki o systemach odpornościowych organizmów) zapewniał, że w ciele każdego człowieka każdego dnia mogłoby zrakowacieć aż 100 000 komórek, gdyby nie zapobiegł temu nasz układ immunologiczny (odpornościowy). Stwierdził także, że przeciętnie raz w miesiącu zarażamy się (co nie znaczy, że wykazujemy objawy chorobowe) drobnoustrojami wywołującymi przeziębienie.

Zamiast zastanawiać się, czy bakterie i wirusy wywołują choroby, lepiej zadajmy sobie pytanie: dlaczego mikroorganizmy powodują je u jednych osób, a u innych – nie powodują? Dlaczego tylko niektórzy pracownicy w biurze, przez które przewija się mnóstwo osób, „łapią” anginę albo inną infekcję? Dlaczego jedni klienci chorej wenerycznie prostytutki zarażają się od niej, a inni nie? Dlaczego część chorych umiera na AIDS, podczas gdy inni są tylko nosicielami wirusa HIV, nie wykazując żadnych objawów? Jeśli rzeczywiście sam kontakt z zarazkiem powodowałby zarażenie, to znane w świecie uzdrowisko dawno by zamknięto. Przez ponad 140 lat od dnia, w którym Matka Boska ukazała się Bernardetcie w Lourdes, miliony pielgrzymów – wielu z otwartymi ranami – kąpało się w tej samej źródlanej wodzie w cudownej grocie, lecz nie zdarzyło się dotychczas, żeby ktokolwiek się tam zaraził.

Koniec wersji demonstracyjnej