Bezgłośny świt Copyright © 2021 by Dustin LaValley

A Soundless Dawn Copyright © 2017 by Dustin LaValley

Wydanie I 

Oprawa twarda: ISBN 978-83-66135-58-1

Oprawa broszurowa: ISBN 978-83-66135-59-8

Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved.

Książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana i w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy.

Redaktor serii:
Sebastian Sokołowski

Z języka angielskiego przełożył

Wiesław Marcysiak

Redakcja:
Marta Sobiecka

Korekta:

Marta Sobiecka

Ilustracja na okładce:
Tomasz Strzałkowski

Opracowanie okładki, skład i łamanie:
Tadeusz Meszko

Wydawca: Phantom Books, Szczecinek 2021

www.phantombooks.pl

Edward Lee
Wstęp

Nie zrozumcie mnie źle; nie mam podstaw, aby wyrażać się źle lub cynicznie o współczesnych horrorach. Łatwo je się krytykuje ze względu na formalną nomenklaturę, podobnie jak filmy – horrory. „Nie ma dzisiaj już nic oryginalnego! Pisarzom brakuje kreatywności! Kolejne opowiadania naśladują poprzednie; wszystko staje się kontynuacją, remakiem, tylko same wampiry, tylko pieprzone zombie, same domy, w których straszy, wypełnione kamerami! Do diaska, kiedy pisarze przestaną pisać to, co zostało już napisane i znajdą nowe pomysły, coś, czego nigdy dotąd nie zaproponowano czytelnikom/widzom?”

Odpowiedź na to pytanie brzmi „nigdy”, a powód jest całkiem zasadny, czego wielu krytyków albo nie rozumie, albo celowo ignoruje (bo inaczej nie mieliby o czym pisać!). Formuła równa się znajomość, a znajomość równa się zaufaniu. Kiedy sięgam po książkę, muszę mieć zaufanie, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż będzie mi się podobać. Na przykład, uwielbiam opowiadania o domach, w których straszy. Czytam je nieustannie, a gdy widzę DVD z upiornym domem na okładce, wyciągam gotówkę – poproszę! Opowiadania o nawiedzonych domach mają długą historię, ale przyjmijmy, że pierwsza „formuła” z nawiedzonym domem to „Dom i umysł” Edwarda Bulwera-Lyttona, napisana około 1855 roku. Konkretnie opisuje ludzi badających dom, który rzekomo jest nawiedzony. Brzmi znajomo? Z pewnością, a od tamtej pory pojawiły się niezliczone opowiadania o badaczach domów, w których rzekomo straszy. Powód jest oczywisty.

Czytelnicy lubią opowiadania o ludziach badających nawiedzone domy! Znajomość formuły daje miłośnikom takich opowieści dosyć poczucia zaufania, aby kupić książkę, opowiadanie, film, komiks, czy cokolwiek innego. W przeciwieństwie do wielu krytyków, którzy lekceważą literaturę komercyjną lub „rodzajową” lub kiczowatą, formuła jest podstawowym elementem praktycznej rozrywki. Zastanówmy się przez chwilę: gdyby pisanie opowiadań według formuły było zbrodnią, to siedziałbym w celi śmierci. Podobnie jak wszyscy od Stephena Kinga do Williama Shakespeare’a. Począwszy od „Och, biorę się za robotę i użyję estetyki słowa”, formuła jest flagą marketingową. Z alegorycznego punktu widzenia formuła jest „fundamentem”, a fabuła jest „domem”. Kładziecie solidny, godny zaufania fundament i na nim budujecie ekscytujący, nowy rodzaj domu. Czy Stephen King nie nazwał tego kiedyś nalewaniem młodego wina do starych butelek? Stara butelka jest formułą, młode wino to fabuła/miejsce akcji/przedstawienie/postacie/itd., które smakuje inaczej i miejmy nadzieję, lepiej, niż wino z przeszłości. Stąd, kiedy krytycy mówią: „Czy naprawdę potrzebna nam jest kolejna powieść o zombie?” albo „Czy naprawdę potrzebujemy kolejnego filmu o wampirach?”, odpowiedź brzmi „Tak”, bo dopóki autorzy robią ciekawe, nowe i relatywne rzeczy z tymi formułami, i dopóki ich kreatywność kieruje ich ku poszukiwaniom wariacji, nowego spojrzenia i zdarzeń, które dają świeży, smaczny „lukier” na tych starych, ukochanych „tortach”.

To sprowadza mnie do Dustina LaValley’a i jego zbioru „Bezgłośny świt”. Obarczyłem was powyżej wywodem na kilkaset słów z mojej osobistej filozofii dotyczącej gatunku literackiego, nie po to, aby coś udowodnić, ale przedstawić odmienny punkt widzenia. W moim wywodzie o formule zapomniałem wymienić jeden aspekt: łatwiej się to pisze niż prozę, którą nazywamy „spekulatywną” lub „literacką”, „artystyczną”, „awangardową”, „egzystencjalnie zależną” i tak dalej. To rodzaj prozy, która najbardziej definiuje, kim jesteśmy poprzez dowolną liczbę przedstawień tematu, takiego jak (przytoczę jednego z moich profesorów angielskiego sprzed około trzydziestu lat) cel ludzkości w naszej epoce, odkrycie przez ludzkość samoaktualizacji w niezaktualizowanej sferze społecznej, duchowej kontr-naturalistycznej, w rachunku sumienia (lub jego odrzuceniu), wzniesienie się indywidualnej tożsamości ponad masy (lub wyparcie się jej), i… jejku, wiele było takich przejawów, ale nie pamiętam ich wszystkich. (Nawiasem mówiąc, on NIE powiedział człowiekowi o ludzkiej nieludzkości, dzięki Bogu!) Z tego profesora był naprawdę bystry facet; zdaje się, że nazywał się Thomas Webner. W każdym razie rzecz w tym, że: proza, która czyni prowokacyjne spostrzeżenia takie jak te na temat listy dobrego profesora, to proza, która jest o wiele ważniejsza i bardziej warta przemyśleń niż zombie, wampiry, potwory, ludzie badający nawiedzone domy i cała reszta tego, co nazywamy drogą wyjścia. Czytamy prozę wyjścia dla niej samej, dla pragnienia ucieczki od chandry, stresu, rozczarowania i okropności realnego świata, aby oddać się rozrywkom świata nierealnego. Czytamy prozę spoza gatunku (ponieważ nie ma dla niej konkretnej nazwy, raczej nie), aby przypomnieć nam o prawdziwych rzeczach w życiu i aspektach tej rzeczywistości, która przystosowuje nas w złożony, zróżnicowany (a także pełen tragicznych wad), organizm, jako który egzystujemy i przemierzamy ziemię; aby nie uciekać przed chandrą, stresem, rozczarowaniem, itd., ale się z nimi uporać. Mówię o prozie, która dostarcza przekonywujących punktów, które rozpalają nasze poczucie retrospekcji, Zachęca do samodzielnego zgłębiania i w konsekwencji do dedukcji, uruchamia naszą świadomość przypadków i efektów – proza, która jest „ważna”. Aby pomóc nam zrozumieć te elementy i powody, dla których musimy je zrozumieć, dobry profesor kazał nam przeczytać dzieła, że wymienię tylko kilka: Jamesa Joyce’a, Williama Faulknera, Jeana-Paula Sartre, Henryka Ibsena i Franza Kafki. Mało kto zaprzeczy, że tacy pisarze stanowią śmietankę literacką, ponieważ ich prace niekoniecznie bawią nas, ale zamiast tego uczą nas czegoś o realnym życiu i o co chodzi w byciu człowiekiem.

Opowiadania w zbiorze „Bezgłośny świt” uczą nas czegoś o realnym życiu i o co chodzi w byciu człowiekiem. Jeżeli te historie można nazwać horrorami, to zdecydowanie nie jest to ten rodzaj horroru, z którym kojarzy się nam ten termin. Nie jest to horror, kiedy coś stuka w nocy ani kiedy coś się wydostaje poprzez pochwę, ani kiedy występują potwory z przerażającą dolegliwością odbytu, ale horror o współczesnej psyche, pełne życia lub czymkolwiek to jest, co nieodmiennie identyfikuje nas jako formy życia odmienne od wszystkich innych. Kiedy przeczytałem tę książkę, prozę bez owijania w bawełnę, siła jej przekazu od razu przywiodła mi na myśl pisarzy takich jak Hubert Selby, Harry Crews, Raymond Carver, czcigodny William Burroughs; przywiodła mi na myśl określenia takie jak „skażony realizm”, „auto-pasożytnictwo”, „rytuał przejścia w pękniętym lustrze”, „katastrofalne domatorstwo”, i tym podobne. Nie jest to pulp fiction (literacka papka), ludzie… to wciągająca literatura i w tych książkach, które was olśnią, odnajdziecie spostrzeżenia śmiało pomijające to, co widzieliście ostatnio we wszelkich okolicznościach estetycznych. Oto portret podłoża siły rzadko demonstrowanej w literaturze dalszej i obecnej literatury. Nazwać tę książkę zdumiewającą, cudowną i oryginalną jest zdecydowanie akuratne, ale jednocześnie także zdawkowe, ponieważ tym przymiotnikom nie udaje się dokładnie przekazać jej unikalności, a co za tym idzie, jej znaczenia. Nie wiem, czy kiedykolwiek przeczytałem zbiór tak samodzielny ani tak całkowicie niepowiązany z tym, co stworzono wcześniej; w zasadzie, minęło sporo czasu, odkąd miałem przywilej zanurzenia się w książkę tak bardzo wypełnioną ludzką duszą.

Jeżeli chcecie patroszenia bebechów, chłeptania krwi, dworów pełnych duchów i lubieżnych potworów, sięgnijcie po Edwarda Lee. Jeżeli pragniecie słowa pisanego jako formy sztuki, sięgnijcie po „Bezgłośny świt” Dustina LaValleya.

Edward Lee,
autor m.in.: „Sukkub”, „Ludzie z bagien”, „Golem”

Krwawiące miasto

Latarnie miasta krwawią. Złote wspomnienia kapią na zniszczony, zużyty beton i znikają. Zostaje fluorescencja, by bulgotać w gorącu lata, przylegając do dusz dziewczyn z rogów ulic i bezimiennych denatów.

Pełen magazynek i uśmiech

Ludzkość stała się bardzo smutną perwersją, poza tymi z nas, którzy stoją poza normą i domagają się zmiany. Pragnąc oryginalności, kreatywności w humanistyce i ponad nią, równości kształcenia dla mas. To pokolenie Taco Bells gra w rosyjską ruletkę z pełnym magazynkiem i uśmiechem.

Buffalo, stan Nowy Jork

Kiedy byłem mały, rodzice wsadzili dzieci do brązowego kombi i pojechali na zachód, ku zimnym wiatrom wiejącym znad gigantycznego jeziora, którego nazwy nie znałem. Do tego dnia nie pamiętam, z jakiego powodu my, dzieci, mieliśmy cierpieć w zimnej szarości zimy, ale cholera jasna, pamiętam dobrze piekło, które nazywało się Buffalo.