MARLENA PLEBAŃSKA

DIGITAL EDUCATION
Jak kształcić kompetencje przyszłości?

Wydanie pierwsze

eLitera
Warszawa 2018

Spis treści

Karta redakcyjna

Wstęp

Rozdział 1. Kompetencje przyszłości – jakich kompetencji potrzebuje Gospodarka Oparta na Wiedzy

1.1 Globalny świat kompetencji przyszłości

1.2 Rozwój kompetencji cyfrowych w Polsce i na świecie

Rozdział 2. Kompetencje przyszłości w świetle opinii młodych pracowników - badanie

Kompetencje przyszłości – model autorski

Rozdział 3. Kompetencje cyfrowe i ich rola w świecie przyszłości

3.1 Kompetencje cyfrowe – typologia

3.2 Kompetencje cyfrowe – przegląd popularnych modeli

3.2.1 DIGCOMP

3.2.2. Model Kluczowych Umiejętności Cyfrowych - Essential Digital Skills Framework

3.2.3 European e-Competence Framework (e-CF) - Europejskie Ramy e-Kompetencji

3.2.4 Ramowy katalog kompetencji cyfrowych

Rozdział 4. Cyfrowa edukacja

4.1 Cyfrowa edukacja - co to oznacza?

4.2 Narzędzia cyfrowej edukacji

4.3 Oblicza cyfrowej edukacji

Rozdział 5. Cyfrowa Szkoła

5.1 Cyfrowa szkoła – co to oznacza?

5.2 Jak przeprowadzić proces transformacji od szkoły analogowej do szkoły cyfrowej?

5.3 Cyfrowa szkoła – czyli jaka? Badanie na przykładzie wybranych szkół w Polsce

5.3.1 Cyfrowa szkoła – badanie

5.3.2 Cyfrowa szkoła – analiza wyników badania

5.4 Jak stworzyć strategię cyfrowej szkoły?

5.5 Strategia cyfrowej szkoły - Case Study

Rozdział 6. Kompetencje cyfrowe w edukacji

6.1 Rola kompetencji cyfrowych w edukacji

6.2 Autorski model kompetencji cyfrowych nauczycieli

6.3 Autorski model kompetencji cyfrowych uczniów

Rozdział 7. Cyfrowe zasoby edukacyjne

7.1 Cyfrowe zasoby edukacyjne

7.2 Cyfrowe podręczniki – typologia

7.3 Autorski model – e-podręcznik środowiskowy

7.4 Cyfrowe zeszyty – typologia

Rozdział 8. Metody i formy pracy cyfrowej

8.1 Metody pracy cyfrowej

8.2 Innowacyjne metody nauczania z wykorzystaniem cyfrowych technologii

8.3 Metody pracy z wykorzystaniem technologii w szkołach – analiza wyników badania

Rozdział 9. Cyfrowa Lekcja

9.1 Podział cyfrowej lekcji na komponenty

9.2 Przykłady scenariuszy cyfrowych lekcji

9.3 Przykłady scenariuszy cyfrowych lekcji

Rozdział 10. Edukacyjna przestrzeń przyszłości-CreativeLab, STEAMLab

10.1 Dlaczego przestrzeń edukacyjna jest ważna na zajęciach cyfrowych

10.2 Przykłady realizacji zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem technologii cyfrowych w rożnych aranżacjach przestrzeni dydaktycznej

10.3 STEAMLab-Laboratorium kompetencji przyszłości

10.4 Creative.Lab-Laboratorium kreatywności

Rozdział 11. Case Study – cyfrowe szkoły

11.1 Essa Academy

11.2 Steve Jobs School

11.3 Ząbki – SP3

11.5 Białystok-Akademia Sukcesu

Podsumowanie

Załączniki

Załącznik 1 – Szczegółowe zestawienie obszarów kompetencji i kompetencji szczegółowych w modelu DIGCOMP wraz z opisem, podziałem na poziomy zaawansowania i przykładami kompetencji szczegółowych.

Załącznik 2 – Model Kluczowych Umiejętności Cyfrowych – obszary, umiejętności i przykłady użycia umiejętności.

Załącznik 3 – Ramowy katalog kompetencji cyfrowych – obszary, korzyści, kompetencje i ich rozszerzony opis.

Spis rysunków

Spis tabel

Przypisy

O Autorce

Marlena Plebańska
Akademia Finansów i Biznesu VISTULA w Warszawie

Recenzent
dr hab. prof UV Elżbieta Jędrych

Copyright © 2018 Marlena Plebańska
All rights reserved

Projekt okładki
Julia Plebańska

Publikacja monografii została dofinansowana ze środków dotacji podmiotowej na utrzymanie potencjału badawczego, przyznanej Wydziałowi Biznesu i Stosunków Międzynarodowych AFiBV przez MNiSW, numer decyzji: 218919/E-656/S/2017 z dn. 14 lutego 2017 r.

ISBN 978-83-63732-06-6

Wydanie I, Warszawa 2018

Partnerzy merytoryczni

eLitera s.c.
Al. Rzeczypospolitej 2/56
02-972 Warszawa
e-mail: kontakt@elitera.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Wstęp

Pewnego jesiennego dnia przechodziłam przez jeden z wielu szkolnych korytarzy. W gablocie dostrzegłam plakat, na którym uczniowie przedstawiali swoje prace plastyczne demonstrujący kim chcieliby zostać w przyszłości. Zawody, które wymienili były dość typowe: strażak, sprzedawca lodów, lekarz, nauczyciel, piosenkarka, kierowca. W tym momencie dosięgnęła mnie refleksja „Przecież my nie wiemy jak będzie wyglądała praca w tych zawodach w przyszłości, nie wiemy nawet czy te zawody będą istniały”. Nie wiedzą tego nie tylko sami uczniowie, ale również ich nauczyciele, ich rodzice, a nawet decydenci systemów edukacji. Jak zatem przygotować dzieci do pracy w przyszłym świecie cyfrowym, zdigitalizowanym, w świecie, w którym większość czynności manualnych zostanie zastąpiona przez roboty. Jakie kompetencje będą dla nich najważniejsze? Jakie kompetencje będą kompetencjami przyszłości, przecież te które dzisiaj wydają się przyszłościowe prawdopodobnie zaraz stracą na wartości. Czego i w jaki sposób uczyć dzieci? A raczej: Jak dzieci powinny się uczyć i czego? Z jakich metod pracy oraz z jakich narzędzi korzystać, aby edukacja realizowana współcześnie przygotowała dobrze dzieci do funkcjonowania w przyszłym świecie. Trudno odpowiedzieć na te pytania, chyba nikt do końca nie potrafi tego zrobić, ponieważ trudno wyobrazić sobie przyszły świat. Kompetencje społeczne oraz kompetencje cyfrowe z pewnością będą jednak niezbędne w przyszłości, dlatego należy je kształcić już od najmłodszych lat w sposób mądry, przemyślany, holistyczny. Tematyce kompetencji przyszłości, ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji cyfrowych oraz ich rozwoju już od najmłodszych lat dedykowana jest niniejsza publikacja.

Publikacja składa się z 11 rozdziałów stanowiących zamkniętą całość. W rozdziale wstępnym opisany został kontekst książki, rola kompetencji przyszłości we współczesnej gospodarce - gospodarce opartej na wiedzy, a wśród nich szczególna rola kompetencji przyszłości w kontekście rozwoju współczesnego świata, postępującej cyfryzacji oraz automatyzacji pracy. W tym też rozdziale książki nakreślona została wizja przyszłego świata oraz potrzeb pracodawców i rynku pracy w przyszłym świecie. Ponadto w rozdziale pierwszym przedstawiony został globalny kontekst kompetencji przyszłości oraz rozwój kompetencji cyfrowych w Polsce i na świecie. W rozdziale drugim opisane zostały wyniki międzynarodowych badań autorskich „Kompetencje przyszłości w świetle opinii młodych pracowników” prowadzonych w roku 2018 na grupie ponad 2000 studentów Akademii Finansów i Biznesu Vistula pochodzących z 29 krajów. Poruszone zostały m.in. takie kwestie jak: Jakie kompetencje są ważne dla młodego pokolenia? Jak kompetencje przyszłości wpływają na rynek pracy? Które kompetencje należy kształtować u młodych ludzi? Co jest dla nich cenne? Rozdział drugi prezentuje również autorski model kompetencji przyszłości opracowany przez autorkę. W rozdziale trzecim poruszona została kwestia kompetencji cyfrowych jako jednych z najistotniejszych kompetencji przyszłości i ich rola w gospodarce. Przedstawiona została typologia kompetencji przyszłości oraz kluczowe światowe modele kompetencji przyszłości: DIGCOMP, BASIC DIGITAL SKILLS, European e-Competence Framework ECF, Ramowy katalog Kompetencji Cyfrowych. W rozdziale czwartym publikacji przedstawiony został kontekst konieczności kształcenia kompetencji cyfrowych w edukacji już od najmłodszych lat wśród uczniów oraz studentów. Ponadto przedstawione zostały modele i narzędzia cyfrowej edukacji, a także realia funkcjonowania cyfrowej edukacji na różnych poziomach kształcenia oraz w różnego typu instytucjach. W rozdziale piątym przedstawione zostały zasady działania cyfrowej szkoły oraz zasady transformacji szkoły analogowej do szkoły cyfrowej. Rozdział piąty zawiera również wyniki drugiego badania zrealizowanego przez autorkę w 2018 roku „Cyfryzacja edukacji w opinii dyrektorów placówek edukacyjnych” – jakościowego badania, w ramach którego dyrektorzy szkół przedstawili drogę transformacji swoich placówek od placówek analogowych do placówek cyfrowych. W rozdziale piątym przedstawiony został również model budowania strategii cyfrowej szkoły oraz przykłady Case Study realizacji takich strategii. W rozdziale szóstym opisana została rola kompetencji cyfrowych w edukacji oraz autorskie modele kompetencji cyfrowych nauczycieli i uczniów stworzone na podstawie badań oraz wieloletnich doświadczeń w sektorze edukacyjnym przez autorkę. W rozdziale siódmym przedstawiona została rola cyfrowych zasobów edukacyjnych w edukacji, jak również szereg wskazówek prezentujących w jaki sposób korzystać z cyfrowych zasobów edukacyjnych. Rozdział ósmy zawiera również typologię e-podręczników. Ponadto w rozdziale siódmym przedstawiony został autorski model cyfrowego podręcznika środowiskowego zaproponowany przez autorkę. W rozdziale ósmym przedstawione zostały metody oraz formy pracy edukacji cyfrowej oraz innowacyjne metody nauczania z wykorzystaniem cyfrowych technologii. Ponadto w rozdziale ósmym opisane zostały wyniki trzeciego badania zrealizowanego przez autorkę w 2018 roku w 20 szkołach diagnozujące poziom oraz jakość wykorzystania innowacyjnych metod edukacji cyfrowej takich jak: Grywalizacja, Webquest, Praca projektowa, Eksperyment, Odwrócona lekcja. Rozdział dziewiąty to przestawienie różnorodnych obliczy realizacji cyfrowej lekcji, jak również przykłady scenariuszy. Rozdział dziesiąty poświęcony zastał przestrzeni edukacyjnej oraz jej roli w kształtowaniu kompetencji przyszłości, jak również roli przestrzeni dydaktycznej w edukacji cyfrowej. Przedstawione zostały kwestie budowania pracowni rozwoju kompetencji przyszłości CreativeLab oraz laboratorium kreatywności STEAMLab. Ostatni rozdział jedenasty prezentuje Case Study wiodących placówek edukacyjnych kształcących kompetencje przyszłości w Polsce i na świecie. Całość publikacji podsumowana została wnioskami oraz prognozami rozwoju kompetencji przyszłości oraz kompetencji cyfrowych w przyszłości.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

O Autorce

Marlena Plebańska – Jeden z prekursorów polskiej e-edukacji, specjalizacja zarządzanie wiedzą, e-learning, Design Thinking.. Absolwentka Politechniki Warszawskiej, North East Wales Institute of Higher Education, Szkoły Głównej Handlowej. Ekspert w zakresie kształcenia na odległość oraz wykorzystania nowych mediów w edukacji. Specjalista w zakresie zarządzania wiedzą. Lider polskiego e-learningu. Autorka ponad stu publikacji naukowych oraz kilkudziesięciu publikacji popularno-naukowych z zakresu e-edukacji. Od 19 lat inspirator, projektant i strateg rozwiązań e-learningowych oraz zarządzania wiedzą w wielu polskich przedsiębiorstwach, szkołach, organizacjach poza rządowcy. Kierownik i konsultant projektów edukcyjnych oraz e-learningowcyh. Aktywny trener i wykładowca.

Więcej informacji:
www.marlenaplebanska.com
www.steampolska.pl
www.ekstra-klasa.pl
e-mail: marlenaplebanska@hotmail.com