Copyright © Lidia Liszewska, 2019

Copyright © Robert Kornacki, 2019

Copyright © Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2019

Redaktor prowadząca: Adriana Biernacka

Redakcja: Karolina Borowiec

Korekta: Maria Moczko | panbook.pl

Projekt typograficzny, skład i łamanie: Stanisław Tuchołka | panbook.pl

Projekt okładki: Anna Damasiewicz

Fotografie na okładce: © Andrea McClain | Arcangel, © Teerapun Fuangtong, © Christian Mueller, © Evgeniy Zakharov, © maximleshkovich | Depositphotos.com

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej: Dariusz Nowacki

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie.

Wydanie elektroniczne 2019

eISBN 978-83-79761-52-4

CZWARTA STRONA

Grupa Wydawnictwa Poznańskiego sp. z o.o.

ul. Fredry 8, 61-701 Poznań

tel.: 61 853-99-10

fax: 61 853-80-75

redakcja@czwartastrona.pl

www.czwartastrona.pl

Co jest takiego w sztuce, co jest takiego w ludzkich namiętnościach, że zatracamy się w nich bez reszty, wiedząc, ile się za nie płaci? Dlaczego supłamy ostatni grosz na chwilę uniesienia, błysk właściwego słowa, barwy, kształtu? To tylko wytwory naszych rąk, emocji, wiedzy, wyobraźni, a potrafią popchnąć i twórcę, i tego, kto po drugiej stronie, w miejsce, z którego nie ma powrotu. Ile trzeba mieć odwagi, żeby jedynie za tym podążać? A może to tylko egoizm? Pospolity jak perz, wybujały jak majowy mlecz…

PROLOG

Wiosna tego roku była wyjątkowo gorąca. Nieliczne w ciągu dnia wolne chwile Kosma spędzał na tarasie lub za domem, w cieniu orzecha włoskiego. Miał z tego miejsca doskonały widok na całą okolicę, łącznie z drogą dojazdową, która leniwie zakręcała przy niewielkim wzniesieniu i urywała się za lasem. Spędził tu tyle czasu, że w ciemno mógł obstawiać, co wydarzy się o różnych porach dnia. Kiedy spoza brzózek wyłania się na małym motorku stary listonosz, to na pewno dochodzi jedenasta. No, góra jedenasta trzydzieści, jeśli to dzień wypłat i pan Stanisław, suchy jak patyk z racji podeszłego wieku, dłużej zabawia u niektórych sąsiadów, dostarczając emerytury. Dziś tylko nieco zwolnił, przejeżdżając obok, i pomachał do Kosmy w przepraszającym geście – jakby chciał powiedzieć: „Nie mam dla ciebie żadnego listu”. Leniwe spojrzenie Helmuta odprowadziło listonosza, a po chwili pies spał już w najlepsze. Kosma też chętnie poświęciłby kilka minut na drzemkę, zwłaszcza że akurat wolny był hamak, który kupił dla dziewczynek kilka tygodni temu. Ale obowiązki wzywały, a teraz dodatkowo był zły, bo przez chwilę liczył na list od Matyldy.

Kiedy pięć lat temu wrócił po kuracji ze szwajcarskiej kliniki i dotarł do Warszawy, nie zwlekał ani chwili z oświadczynami. Ona chciała przede wszystkim wiedzieć, jak się czuje i czy udało mu się opanować chorobę. Boże, chciała wiedzieć dużo więcej, ale nie dał jej dojść do słowa, na przemian całując ją i dziewczynki.

– Będzie czas na opowieści – próbował ją uspokoić. – Teraz po prostu powiedz, czy kochasz mnie na tyle, by wychować ze mną te dwie ślicznotki?

– W ten sposób prosisz mnie o rękę? – żachnęła się przekornie, choć przecież już tysiąc razy ustalali to przez telefon. Nie pragnęła niczego więcej, jak tylko powiedzieć: „Tak, chcę z tobą obserwować, jak dorastają nasze córki”.

I to właśnie wtedy powiedziała. Kosma uśmiechnął się promiennie, ale tylko na sekundę.

– Świetnie, a… która jest która? – Bezradnie patrzył na dwa szkraby w łóżeczkach. Wyglądały inaczej niż na wyświetlaczu telefonu, a i zdjęcia przesyłane mu przez Matyldę były zazwyczaj podpisane. Teraz nie miał żadnej podpowiedzi.

– Będzie czas na naukę. – Tym razem to Matylda postanowiła przetestować jego cierpliwość. – Zobacz, znowu zasnęły, więc jeśli nie masz nic przeciwko, to…

Nie miał, dał się zaprowadzić do pokoju obok i całował ją, nadrabiając każdy dzień, który zabrał im wcześniej swoją decyzją o ucieczce.

I wtedy pomyślał, że wszystko zacznie się układać.

Aż któregoś razu zadzwonił telefon. Był już wieczór, dzieci zajęte zabawą ani myślały o kąpieli i spaniu, Kosma z Matyldą oglądali jakiś program w telewizji, a telefon dzwonił i dzwonił.

– Nie wstawaj, może to nic ważnego – poprosił Kosma. Było mu dobrze, kiedy tak leżeli wygodnie i mógł bawić się jej włosami.

– Powinnam, mama miała zadzwonić. – Matylda wstała i podeszła do komody, na której brzęczała jej komórka. Spojrzała na wyświetlacz i rozpoznała numer z Włoch.

W momencie, kiedy nacisnęła ODBIERZ, Kosmę przeszedł dreszcz. Jakby poczuł, że ta rozmowa będzie miała konsekwencje. Helmut podczołgał się do niego i oparł mu głowę na kolanie. Psie oczy patrzyły na niego z wyraźnym smutkiem. Wtedy Makarski jeszcze nie wiedział dlaczego. Nie mógł się spodziewać, że kiedyś z pewnym mężczyzną sam przeprowadzi pewną rozmowę, w której rozmówca niemiłosiernie kaleczyć będzie język polski. I że ta rozmowa Kosmę skaleczy dużo bardziej.

masz na policzku rumieniec

od upału sennego popołudnia

od moich zachłannych pocałunków

od niecierpliwych słów

i spełnionych obietnic

od krwi

która krąży

między Tobą a mną

w układzie zamkniętym

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Kiedy zostajesz ojcem, świat najczęściej wywraca ci się do góry nogami. Ale zostać ojcem po czterdziestce to jakby zacząć życie od nowa. Kosma przekonywał się o tym na każdym kroku. Z dotychczasowych nawyków został mu już tylko spacer z Helmutem. Czuł jednak, że i ten zwyczaj za jakiś czas stanie się jedynie miłym wspomnieniem. Wilczarz irlandzki, który był w ich rodzinie od szczeniaka, wchodził w okres pogodnej psiej emerytury i zamiast wieczornych wycieczek coraz częściej tęsknie wypatrywał starej sofy, służącej mu za posłanie. Jeśli do tej pory nie odmówił swemu panu, to tylko dlatego, że takie postępowanie nie mieściło się w kanonie porządnego psiego wychowania, które odebrał rasowy czworonóg z Łodzi. Noblesse oblige, zdawały się mówić mądre psie oczy. No i może jeszcze dlatego, że wyprawa krętymi ścieżkami, jakie pokonywali każdego wieczoru, była czasem tylko dla nich – mogli go spędzić w męskim towarzystwie. „My, psy, musimy się trzymać razem” – zgodnie z cytatem usłyszanym kiedyś w filmie Pasikowskiego Helmut machał ogonem i posłusznie ustawiał się przy drzwiach.

Zostawiali więc panie Makarskie i ruszali łapa za łapą i noga za nogą. Jednak, trochę wbrew naturze, to Kosma był w tym duecie czujny i napięty; co jakiś czas sprawdzał, czy elektroniczna niania nie traci połączenia z nadajnikiem usytuowanym na parapecie w pokoju córek. Halszka i Różanka o tej porze spały już głęboko, ale wolał dmuchać na zimne, gotów do szybkiego powrotu, gdyby tylko z sypialni dziewczynek dobiegły niepokojące dźwięki. Było prościej, kiedy ich matka, Matylda, przebywała w domu, ale teraz musiał radzić sobie sam – patent z opiekunką na baterie jak do tej pory pozostawał niezawodny. Zresztą nie odchodzili zbyt daleko, po prostu tyle, ile potrzeba było psu na toaletę, a jemu na dotlenienie mózgu przed snem.

– Chyba wystarczy na dziś? – zapytał bardziej siebie niż psa, ale Helmut poczuł się w obowiązku potakująco pomachać ogonem. – Chciałbym jeszcze napisać do żony…

Układając listy do Matyldy, nieświadomie uśmiechał się do wspomnień. To właśnie przez jeden z nich poznali się siedem lat wcześniej. Był wtedy żonaty, ona też miała męża, pozornie poukładane życie i dorosłe już dzieci. A jednak postanowili zmienić wszystko i dać szansę miłości, która zdarza się raz na tysiąc lat.

Może częściej, jeśli tylko zechcesz ją dostrzec, pomyślał Kosma, uchylając drzwi do pokoju córek. Spały spokojnie; przed snem jak zwykle wykąpał je i poczekał, aż ułożą się wygodnie.

– Poczytasz?

Różanka domagała się codziennej porcji lektury, a on – choć na koniec dnia jego poważnie chore do niedawna gardło zwyczajnie odmawiało posłuszeństwa – siadał między ich łóżkami i cichym głosem malował historie zza siedmiu gór i mórz. Obie pięciolatki słuchały z przejęciem, zasypiając z barwnymi opowieściami pod powiekami. Różanka była taka jak on, miała nawet jego oczy, od niedawna kazała ścinać sobie włosy krótko i wybierała „chłopięce” kolory ubrań. Za to Halszka wdała się w mamę; „Matylda jak malowana” – mówiły babcie i rozpływały się w zachwytach nad jej lokami i długimi rzęsami.

Dziewczynki rosły otoczone miłością, choć w ich pokoju czuć było przedłużający się brak kobiecej ręki. Nieobecność matki skutkowała rozgardiaszem w garderobie i bałaganem wśród zabawek; Kosma najwyraźniej nie radził sobie najlepiej z domowymi obowiązkami. Jego pierwsza córka, Michalina, była już dorosłą kobietą. Od czasu, kiedy zajmował się niemowlakiem, minęła wieczność. Tetrowe pieluchy zostały wyparte przez jednorazowe pampersy, gotowe dania w słoiczkach z powodzeniem zastąpiły babcine zupki, a dziecko – o zgrozo – można było zabrać na spacer, nie opatulając go w ograniczający ruchy pierożek.

Ominął go pierwszy rok z życia obu dziewczynek, bo walcząc z samym sobą i trawiącym go nowotworem krtani, zniknął Matyldzie z oczu. Nie chciał, nie mógł dopuścić, by oglądała go w takim stanie, rak równał się wyrokowi śmierci. Kosma pogrążał się w przekonaniu, że umrze. Chciał umrzeć, wolał to niż wegetację z rurką w gardle i bycie ciężarem dla zakochanej w nim kobiety. Ale pojawiła się szansa na eksperymentalne leczenie w Zurychu i postanowił z niej skorzystać. A zaraz później, przez przypadek – guzik prawda, to nie mógł być żaden przypadek! – dowiedział się, że tuż przed rozstaniem Matylda zaszła z nim w ciążę. I że został ojcem bliźniaczek.

To był ten moment, kiedy zrozumiał, że los daje mu kolejną szansę. Nawet nie liczył, która to już z kolei. Wiedział tylko, że z tej musi skorzystać najlepiej, jak się da. I właśnie dlatego, zostając ponownie ojcem po czterdziestce, zaczynał życie od nowa. Nowe miejsce, nowe zajęcie, ale i nowe ograniczenia. Terapia się udała, rozwój choroby został zatrzymany, a jego głos wciąż miał stare brzmienie.

– Koniec ze wszystkim, co obciąża gardło, ist es klar? – zapytał po zakończeniu pierwszego etapu leczenia profesor Schulz, jego szwajcarski zbawca.

– Ich schwöre – odrzekł spokojnie Kosma, bo akurat tej przysięgi był pewien jak nigdy w życiu.

Słowo się rzekło. Z nikotyny zrezygnował już jakiś czas przed leczeniem, a teraz do zakazanych przyjemności doszły też alkohol i głośne śpiewanie. Nie brakowało mu jednak niczego w mazurskiej głuszy. Stodoła kupiona przez Matyldę tuż przed ich rozstaniem, a następnie wyremontowana według jego pomysłu, szczęśliwie przetrwała zawieruchę w ich związku i nie trafiła w obce ręce, choć w pewnym momencie jej sprzedaż była już niemal przesądzona. Budynek okazał się całkiem przytulnym miejscem, a po dokonaniu niezbędnych przeróbek, wymuszonych przez niespodziewane pojawienie się Różanki i Halszki, stał się wymarzonym kątem dla całej rodziny. Kosma nie bez żalu porzucił Łódź i Warszawę, ale doskonale zdawał sobie sprawę, że to właśnie to miejsce jest mu przeznaczone. Zresztą regularnie odwiedzał stolicę – miał tam przecież pracę – a i do Łodzi zapuszczał się przynajmniej raz w miesiącu. Starsza córka, Michalina, została w ich mieszkaniu w lofcie przy Tymienieckiego; Kosma miał tam swój pokój i czasem w nim pomieszkiwał, jeśli zachodziła taka potrzeba. Ona sama chciałaby gościć ojca i swoje małe siostrzyczki zdecydowanie częściej, ale nowe zajęcie, jakie wymyślili dla siebie z Matyldą, nie pozwalało na to. Kosma postanowił bowiem ograniczyć swoją działalność w telewizji i skupić na tym, co zapewni im spokojny dochód w sytuacji, kiedy jego choroba da o sobie znać na nowo. Wciąż istniało takie niebezpieczeństwo.

– Dbasz o siebie, prawda? – pytała Michalina za każdym razem, a on niezmiennie kiwał głową. Patrzyła mu długo w oczy, jakby szukając dowodu na to, że tym razem nie oszukuje. Wcześniej dość często przy okazji tych rozmów mijał się z prawdą. Teraz jednak zmieniło się wszystko, nie tylko on.

Dzieci śpią i ja też za chwilę będę się kładł. Powinnaś przyjechać choć na krótko, bo tęsknimy strasznie. Dzisiaj Halszka pytała, czy może sobie malować paznokcie… Nie wiem, co jej odpowiedzieć, więc na razie pochowałem Twoje lakiery. Ale wiesz, ona jest sprytna, prędzej czy później je odnajdzie! Nauczyłem się dziś gotować zupę krem z cukinii. To znaczy tak myślę, bo dziewczynki tylko ją powąchały, a Helmut udawał, że nie jest głodny. Albo na odwrót, już nie pamiętam. Efekt jest taki, że zjedliśmy pizzę, a kremem z cukinii cieszył się tylko Gabryś.

Wiesz, że Cię kochamy?

Czy Ty kiedyś do nas wrócisz?

Odłożył pióro z zielonym atramentem i złożył list na pół. Przysiadł jeszcze na sofie współdzielonej przez Helmuta i Gabrysia – małą świnkę wietnamską kupioną krótko po przeprowadzce. Zwierzęta przyjęły jego towarzystwo z wyraźną aprobatą. Drapiąc za uchem to wilczarza, to warchlaka, Kosma usnął zmęczony. W domu było cicho, przez uchylone okno słychać było jedynie szum drzew. List, jak wiele innych, napisanych wcześniej, sfrunął pod stół, strącony podmuchem wiatru.

Dużo wcześniej, kiedy jeszcze słaby po przebytej kuracji, ale szczęśliwy z powodu niespodziewanego ojcostwa wrócił do Polski, w mieszkaniu przy Tymienieckiego w Łodzi czekała go poważna rozmowa z byłą żoną, Kaśką, i ich córką Michaliną. Obie panie przebieg leczenia, jego efekty oraz zagrożenia, jakie czyhały na rekonwalescenta, znały z codziennych relacji telefonicznych lub mailowych, więc te zagadnienia nie były dla nich aż tak frapujące, jak można by oczekiwać. Co innego nowiny o powiększeniu rodziny – to był temat, który rozpalał ich wyobraźnię do maksimum, choć pewnie każda z nich przeżywała go inaczej.

– To chyba nie było niepokalane poczęcie? – Katarzyna nie mogła się powstrzymać od drobnej uszczypliwości. Rozstała się z Kosmą w zgodzie, byli małżonkowie pozostawali w przyjaźni, niemniej postanowiła nie odmawiać sobie tej drobnej przyjemności, a prztyczek w nos byłego męża cieszył jak nigdy.

– Tato, to może pójdziecie za ciosem i sprezentujecie mi braciszka? Będziesz sam jak palec w tym babińcu? – Michalina też postanowiła wtrącić swoje trzy grosze.

– Tylko mnie nie proś na chrzestną, aż tak wyluzowana nie jestem! – dopowiedziała jeszcze jej matka, sadowiąc się na wielkiej sofie w salonie. Przez całą drogę do kraju nie poruszali tematu podwójnego ojcostwa, sam Kosma też nie kwapił się do opowieści. Widać było, że spieszy mu się do Polski i błądzi gdzieś myślami. Z ich wcześniejszych planów rodzinnej wycieczki niewiele zostało, Kaśka i Michalina doskonale wiedziały, że zależy mu tylko na szybkim powrocie. Wcale się temu nie dziwiły i każda na swój sposób cieszyła się jego szczęściem.

– No dobra, Halszka i Różanka. Tak brzmią ich imiona. – Spojrzał na byłą żonę i córkę z ukosa, jakby sondując ich reakcję. – Jeśli będziecie grzeczne, pokażę wam zdjęcia.

Naprawdę chciał im udowodnić, że szczęścia również mogą chodzić parami, ale telefon dzwonił tak często i tak wiele osób chciało z nim porozmawiać już teraz, natychmiast, że przeprosił dziewczęta i zamknął się w gabinecie. Były bowiem rozmowy, z którymi zwlekać nie mógł, a szczególnie jednej z nich wolał nie przeprowadzać w towarzystwie obu pań.

– Już jestem na miejscu – powiedział do słuchawki, siląc się na spokój, bo w głębi duszy chciał tańczyć i śpiewać. Może nawet trochę przy tym przestępował z nogi na nogę.

– Uff, martwiłam się. Czekamy na ciebie. – Matylda też z trudem hamowała emocje. Kontakt telefoniczny był tylko namiastką tego, czego potrzebowała, ale wiedziała, że już niebawem ta udręka się skończy.

– Przyjadę jak najszybciej – odezwał się cicho Kosma, jakby na potwierdzenie. – To kwestia dwóch, może trzech dni.

– Uważaj na siebie…

– Uważam, przecież wiesz! – Rzeczywiście uważał; miał świadomość, że psim swędem wywinął się chorobie. Cały niepokój, w jakim żył ostatnimi miesiącami, wciąż czaił się gdzieś blisko. – Śpijcie spokojnie.

Przeprowadził jeszcze kilka rozmów, oddzwaniając na nieodebrane wcześniej połączenia. Dłużej pogadał z Edmundem Kiszczakiem, dyrektorem programowym NTV, największej prywatnej stacji telewizyjnej w kraju. Edmund wiele miesięcy wcześniej odkrył Kosmę dla telewizji i zaproponował mu angaż przy cyklu programów. Na początek było to użyczanie głosu do rozmaitych produkcji w kanałach tematycznych, z czasem jednak Makarski dostawał coraz ciekawsze propozycje. Dzięki jednej z nich został gospodarzem programu krajoznawczego, w którym mógł wykorzystać swoje etnograficzne wykształcenie. Program miał na tyle dobrą oglądalność, że stacja zdecydowała się na kontynuację formatu w kolejnym sezonie. Choroba Kosmy mogła tu wszystko pokrzyżować, nic więc dziwnego, że Stary, jak mówiono o Kiszczaku na korytarzach NTV, chciał trzymać rękę na pulsie.

– Dasz radę? – padło pytanie, kiedy zakończyli już zwyczajowe uprzejmości.

– Tak, dam, choć mam pewne ograniczenia, zdajesz sobie sprawę? – Skoro Kiszczak zwrócił się do niego po imieniu, Kosma z chęcią przystał na taką formę konwersacji. Pozwalali sobie na to tylko, kiedy nikogo nie było w pobliżu.

– Zdaję, ale jak zapewniałem wcześniej, ten program opiera się na tobie, więc nagrania dostosujemy do twojego stanu zdrowia.

– Nie zrozumiałeś mnie, nie o takie ograniczenia mi chodzi… – Kosma uśmiechnął się mimowolnie.

– To przestań gadać szaradami! – niecierpliwił się Edmund.

– Aj, po prostu nie chciałem przez telefon i jakoś tak… Chodzi o to, że ojcem jestem!

Przez chwilę po drugiej stronie nikt się nie odzywał, widać Stary musiał przetrawić informację.

– Co ty mi tu za farmazony wygadujesz? Przecież wiem, że jesteś ojcem! Twoja córka to dorosła kobieta; chyba nie chcesz mi powiedzieć, że potrzebuje teraz ojcowskiego ramienia…

– Edmund! – przerwał mu Kosma. – Mam dwójkę rocznych bliźniąt, dowiedziałem się w dzień wylotu do Szwajcarii. Mam dwie całkiem nowe, wciąż małe i rozkoszne córki!

Na moment zapadła cisza.

– Gratuluję – zaczął Stary ostrożnie – ale dla pewności dopytam, czy wszystko w porządku, nie jesteś na prochach? Nie pomyliłeś leków?

– Wszystko jest w porządku i wszystko ci opowiem, jak tylko dojadę do Warszawy. Najpóźniej pojutrze będę w stacji i zdam relację. A teraz, jeśli pozwolisz…

– Jasne, czekam!

Oni wszyscy na mnie czekają, pomyślał Kosma, rozsiadając się w swoim gabinecie. Choć to w tym miejscu otoczenie było znajome i bezpieczne, nie miał żadnych obiekcji przed zmianą, jaka się przed nim rysowała. Gdyby mógł, wyszedłby z domu już teraz, tak jak stał, ale dobrze wiedział, że skoro wytrzymał tak długo, to pół tygodnia nie zrobi wielkiej różnicy. Akurat do tego wyjazdu musiał się specjalnie przygotować.

Na koniec zostawił sobie telefon do gamerów, jak żartobliwie zwykł określać przedstawicieli firmy, która tuż przed rozpoczęciem przez niego leczenia zaproponowała mu udział w udźwiękowieniu ich nowej produkcji. Ostrzegł ich wtedy, że może wypaść z projektu, ale obiecali, że poczekają. A później potwierdzili to dobrą umową, w myśl której jego konto powinno lekko spuchnąć, jeśli tylko gra odniesie sukces. Nie chciał popełniać błędu Andrzeja Sapkowskiego, więc przystał na procent od wpływów. Niedługo będzie mógł się wywiązać z umowy; komputerowcy potwierdzili ustalony jeszcze przed wyjazdem harmonogram, a on przyrzekł, że z jego strony nie będzie żadnych kłopotów. Szczerze w to wierzył; przecież wszystko to, co wydarzyło się w jego życiu w ostatnich latach, musiało mieć jakiś głębszy sens.

– Coś musi z tego wynikać, prawda? – zapytał Helmuta, który niepostrzeżenie wszedł do pokoju i natychmiast władował się na małą sofę przy oknie. Pies jednak nie miał nastroju do rozmowy. Był trochę obrażony, bo na czas wyjazdu dziewczyny zostawiły go u rodziców Kaśki, sapnął więc tylko lekceważąco i zasnął. Kosma poszedł w jego ślady, choć w jego przypadku sapnięcie zastąpiło przeciągłe ziewanie. Naprawdę był zmęczony po długiej podróży…

To były trzy najbardziej wlekące się dni w jego życiu. Dwie długie wizyty u profesora Klejmanna, rutynowe badania, wysłuchiwanie zaleceń, które szwajcarscy lekarze i tak spisali mu na kilku kartkach w dwóch językach. Myślami był zupełnie gdzie indziej. Kiedy nareszcie zostawił Łódź za sobą i w oddali migotały już światła stolicy, poczuł spokój. Wcześniej trochę obawiał się wizyty u rodziców Matyldy, ale starsi państwo stanęli na wysokości zadania i postanowili wykorzystać zaległy prezent od córki, dawno odkładany trzydniowy pobyt w SPA. „Kocham was” – pożegnała ich na podjeździe Matylda i nie był to ostatni raz, kiedy tego dnia padły w tym miejscu podobne słowa. Kilka godzin później w identyczny sposób witała się z Kosmą.

Przez następne dni nie odstępował jej na krok, przypominał sobie trudną sztukę kąpieli niemowlaka, asystował przy karmieniu i na nowo stawał się tatą. Wieczorami snuli plany na przyszłość. Byli szczęśliwi.

Przez małą chwilę panie mieszkały jeszcze w stolicy, u rodziców Matyldy; tak było wygodniej i prościej. Posiadłość na Mazurach nie przewidywała przecież aż tak dużej gromady nowych lokatorów, więc trzeba było ją w środku zwyczajnie poukładać na nowo. Z początku Kosmie wydawało się, że pojedzie tam sam i zrobi wszystko po swojemu; tak przynajmniej zakładał, ale szybko okazało się, że nie jest taki silny, jakim chciał się widzieć. I że musi mieć Matyldę przy sobie, na wypadek gdyby poczuł się gorzej. Wciąż nie był całkiem zdrowy… Do pomocy rwał się nawet starszy pan Radecki, który nie bacząc na swoje sercowe dolegliwości i związane z tym ograniczenia, zaproponował udział zwłaszcza w pracach stolarskich. Matylda śmiała się z zaangażowania ojca, wypominając mu, że kiedy chciał przed laty pochwalić się swoimi umiejętnościami majsterkowicza, to wykonany wspólnie karmnik dla ptaków wstydziła się zanieść do szkoły i poddać ocenie nawet bardzo sympatycznej i pozytywnie do niej nastawionej nauczycielki zajęć praktyczno-technicznych. Spory problem miały z nim zresztą same zainteresowane karmnikiem stworzenia, przez długie tygodnie udowadniające, że zimowy głód wcale tak mocno nie doskwiera ich ptasim żołądkom. Dopiero pod koniec zimy najwyraźniej najodważniejszy na podwórku wróbel przysiadł na skraju budki, czym doprowadził do zerwania mocującego ją, osłabionego wiatrem, uchwytu. Karmnik zaległ więc głęboko w śniegu, a mała Matylda nie próbowała więcej wysługiwać się ojcem przy pracach domowych.

– Niech tata nie udaje, że nie pamięta! – śmiała się, wspominając wydarzenia sprzed lat, choć Radecki upierał się, że wszystko to sobie wymyśliła. Matylda doskonale jednak wiedziała, że ojciec po prostu chce być tam, na Mazurach, z nimi, bo już samo pojawienie się Kosmy w jej życiu było wydarzeniem niespodziewanym i szokującym. A kiedy w przyszłym zięciu rozpoznał bohatera swoich telewizyjnych podróży, szok był podwójny.

– Naser fajku! – zaklął na lwowską modłę, zaskoczony, ale zaraz wyciągnął rękę na powitanie. – Toż to pan! Ja pana znam!

Objął Kosmę ramieniem i prawie pchnął na fotel, domagając się wyjaśnień. Kosma, zdziwiony słownym akcentem z Kresów, nie protestował; sam mając dziadka lwowiaka, wiedział, że na pewno się dogadają.

– Ta joj, ta ja już mówi – zabałakał i opowiedział mu wszystko. No, prawie wszystko; szturchany pod stołem przez Matyldę pominął kilka pikantnych szczegółów.

Radeckiemu te opowieści musiały wystarczyć. Polubił Kosmę, a widząc szczęście w oczach córki, nie drążył. Odetchnął pełną piersią i przez następne dni przyglądał im się z boku, spokojny i zadowolony. Zabrali więc psa, Halszkę i Różankę zostawili u dziadków, i zaszyli się na niby-miodowy miesiąc na Mazurach. Miesiąc miodowy przerywany odgłosami młotków, wiertarek i innych narzędzi oraz częstym soczystym przekleństwem majstra i pretensją w głosie – „Łooo pani, tego się nie da zrobić”… Zazwyczaj się jednak dawało.

Miesiąc później mogli się już wprowadzić. Helmut znał teren od dawna, więc od razu poczuł się tam jak u siebie. Wysoko podnosząc łeb, z dumą obsikiwał wszystkie drzewka, zaznaczając swoją obecność i wytyczając granice, za które miejscowe psy nie powinny się zapuszczać. Bajka! – mówiły psie oczy, merdający ogon i przebierające w miejscu łapy.

– Bajka! – westchnął pierwszego poranka w nowym domu Kosma, otwierając okno i głęboko wdychając mazurskie powietrze.

Zadziwiające, jak wielu rzeczy musiał się przy niej nauczyć. Niektórych po raz pierwszy, inne – było ich zdecydowanie więcej – należało tylko sobie przypomnieć. Wewnętrzny spokój, brak pośpiechu, zgodę na to, co za oknem i w życiu. Największy problem miał z zaakceptowaniem jej potrzeby rozpieszczania go. Czuł się jak dziecko, łapiąc jej zaniepokojone spojrzenia lub z początku nieśmiałe próby: to, jak podtykała mu łuskane orzechy, wyprasowaną koszulę czy nową książkę. Tak, rozpieszczała go i najwyraźniej znajdowała w tym i dla siebie wiele przyjemności. Z każdym kolejnym tygodniem jej zapał zamiast słabnąć, zwiększał się. Potrafiła całe popołudnie przesiedzieć przed monitorem, szukając w internetowych sklepach drobiazgów do domu lub upominków dla niego. Znajdował je później upchnięte w różnych zakamarkach tak, by mógł je znaleźć znienacka. To było miłe, ale wymagało rewanżu. I to porządnego, bo przecież przy tym wszystkim nie zapominała jeszcze być po prostu kobietą strzegącą ich domowego ogniska oraz artystką.

Starał się nie krzyczeć zbyt mocno, ale na tyle głośno, żeby usłyszała go w sypialni.

– Matylda! Poczta!

– To podpisz! – odkrzyknęła z wnętrza domu.

– To do ciebie, chodź! – upierał się, stojąc na środku salonu z obraną do połowy marchewką.

– Niczego nie zamawiałam. To pomyłka! – Wychyliła się przez balustradę w szlafroku i z niedosuszonymi włosami.

– Dzień dobry. – Listonosz stał w otwartych drzwiach, opierając się o wysoką, wąską paczkę.

Owijając się szczelniej szlafrokiem i ostrożnie omijając rozsypane na podłodze zabawki, kobieta podeszła do drzwi.

– Wszystko się zgadza – dokończył mężczyzna, zatrzymując wzrok na kartce, którą trzymał przed sobą. Matylda spojrzała na adres nadawcy i odczytała swoje dane, napisane bez żadnego błędu. Doskonale znała sklep, który zrealizował niezłożone przez nią zamówienie. Zaspokajał najwybredniejsze gusta nie tylko polskiego artysty. Sama regularnie zaopatrywała się w nim we wszystko, czego potrzebowała do twórczej pracy.

– A pobranie? – Coś zaczynało jej świtać.

– Jest zapłacona. – Listonosz podsunął jej pod nos zadrukowany blankiecik do podpisania. Uwinęła się z formalnościami nie tylko dlatego, że ciekawość nie dawała jej spokoju, ale i ze względu na nieprzyjemny chłód, który wdarł się do mieszkania przez szeroko otwarte drzwi. Z podwójnym dreszczem przytaszczyła paczkę na środek salonu. Kosma przyglądał się, jak uśmiechnięta niecierpliwie usuwa papier i taśmy samoprzylepne. Po jej zadowolonych oczach zorientował się, że domyśliła się już, co kryło się w środku. Bliźniaczki, porzuciwszy swoje kolorowe zajęcie na podłodze, asystowały matce.

Stawiając na środku pokoju pachnącą świeżym drewnem sztalugę, Matylda zastanawiała się, czym zamknie usta córkom, kiedy te zorientują się, że tylko ich mamie dostał się dziś prezent. Odetchnęła z ulgą, kiedy dostrzegła przymocowane do drewna pudełka. Dwa identyczne, ze zdjęciami kolorowych dziecięcych rączek, i jedno całkiem „dorosłe”.

– Powinnaś mieć nowe sztalugi, zanim naprawię tamte stare, rozeschnięte.

Kosma przysiadł na oparciu sofy i przyciągnął zadowoloną Matyldę do siebie.

– Skąd wiedziałeś, gdzie szukać i o co pytać? – Przekrzywiła głowę.

– Bezbłędnie odpowiadałem na pytania pomocnicze. – Pocałował jej odkryty dekolt pachnący waniliowym żelem pod prysznic.

– Wybrałeś dobry zestaw akwareli.

– Najlepszy! – Musiał prawie przekrzyczeć dziewczynki, które zdążyły już otworzyć swoje barwne pojemniczki. Wszystkie trzy miały tyle samo radości z niespodzianki, którą im zafundował.

– To mój wkład w twoją sztukę. Chociaż tyle.

– Nie musiałeś… – Uśmiechając się, musnęła go delikatnie w ucho.

– Przestań!

Nie przestała.

– Co za to chcesz? – droczyła się z nim jeszcze, to otwierając, to zamykając kasetkę z kwadracikami farb.

– A… to ja nie wiem. – Wstał i wrócił do przerwanego zajęcia. – Ale liczę na to, że coś wymyślisz – dokończył już znad deski do krojenia warzyw.

Zestaw był drogi. Wiedział, że dwukrotnie rezygnowała z jego zakupu. Za każdym razem tego żałowała i obiecywała sobie, że do kolejnej pracy nie użyje już zdekompletowanych farb. Kiedy widział, ile sprawił jej radości prezentem, pomyślał tylko, jak bardzo obiekty pożądania zaczynają się zmieniać z czasem…

Na dobrą sprawę nie musieli się martwić o stabilną finansowo przyszłość. Kosma wracał do wcześniejszych zajęć i choć telewizji chciał poświęcać zdecydowanie mniej czasu, to wciąż były z tego bardzo przyzwoite pieniądze. Za jakiś czas pojawić się miały dochody z warszawskiego projektu komputerowego. W zupełności powinno wystarczyć na spokojne życie na wsi. Przeliczał w myślach swoje zarobki, a głośno domagał się, by Matylda zrezygnowała z prowadzenia warszawskiego SenSualu. „Nigdy!” – odpowiadała ze śmiechem, ale sama łapała się na tym, że odkąd osiedli na Mazurach, poświęca butikowi coraz mniej czasu. Ale żeby od razu z niego rezygnować? Z tą decyzją nie chciała się spieszyć; dziewczyny pracujące u niej od lat traktowała niemal jak rodzinę i na pewno nie chciałaby komplikacji w ich życiu. SenSual trochę prowadził się sam, a jej nadzór na odległość jak na razie znakomicie się sprawdzał. Kosma był innego zdania.

– Proszę cię, ciągle wisisz na telefonie, to nie powinno tak wyglądać! – nalegał.

– O co ci chodzi? Przecież to wciąż dobry interes. – Nie rozumiała jego obiekcji.

– Może i tak, ale…

– Co: ale? Mówisz czy nie?

– Chciałbym, żebyśmy wyjechali na kilka dni – zmienił temat, a mówiąc to, objął ją w pasie. Brodę oparł na jej ramieniu, tak by usta mieć blisko jej ucha. Wiedział, że tak lubi i nie będzie się opierać. Może nawet zgodzi się na o wiele więcej, niż początkowo zamierzał zaproponować.

– Dokąd? – zapytała dla zasady, bo przecież z nim mogłaby jechać dokądkolwiek, z jedną walizką i w dziurawych butach. Zwłaszcza kiedy szeptał jej do ucha.

– Do mojego kuzyna, do Francji.

– Masz kuzyna we Francji? – Odskoczyła od niego, wyswobadzając się z jego objęć. – I dopiero teraz o tym mówisz?

– W zasadzie to taki przyszywany kuzyn – wyjaśnił. Znów przyciągnął ją do siebie. – Ale bardzo się lubimy. Mieszka z żoną w Alpach, w Chamonix.

– Gdzie?! W tym kurorcie? Tam, gdzie wozi się amerykańska śmietanka?

– Mhmmm – mruczał przy jej uchu, chociaż sądząc po reakcji, podjęła już decyzję i dodatkowe zachęty nie były potrzebne.

– Angelina Jolie, Serena Williams i my? Jedziemy! – Odwróciła się do niego i pocałowała go w usta. – Kiedy?

Uśmiechnął się w duchu. Poszło jak z płatka, na miejscu przyjdzie pora na drugi etap jego planu.

– Kiedy chcesz – odpowiedział. A ponieważ wciąż był blisko jej ucha, nie mógł nie wykorzystać okazji. – Chodź, będę ci opowiadał bajki…

Obrócił się do wnętrza salonu. Na podłodze, pośród rozrzuconych kolorowych kartek, Halszka, trzymając w rączce grubą kredkę, zamaszyście rysowała coś na jednej z nich. Pomagała sobie drugą rączką, a nawet – co kompletnie go rozczuliło – językiem, kręcąc nim w ustach zapamiętale. Gabryś rozwalił się wygodnie tuż obok, obserwując dziewczynkę małymi oczkami. Świnka wyraźnie polubiła Halszkę i jeśli tylko nie dreptała na swych małych, krzywych nóżkach za Helmutem, to właśnie przy niej spędzała najwięcej czasu, śmiesznie posapując i domagając się pieszczot.

– Róża? – Kosma rozejrzał się za drugą córką. – Różanka! – zawołał głośniej, spojrzał na puste schody prowadzące do górnych pokoi i odłożył gorącą patelnię na podstawkę. Wytarł ręce w ściereczkę, a następnie wybiegł do ogrodu. Niespokojnie omiótł wzrokiem obejście. Ruszył w kierunku zejścia do jeziora, kiedy mała główka mignęła mu w oknie pracowni Matyldy. Odetchnął z ulgą; w kilku krokach był przy uchylonych drzwiach. Dziewczynka bawiła się pędzelkami matki, wyjmując je, licząc po swojemu i wkładając na powrót do szklanych pojemników. Nie zauważyła ojca, zajęta przekładaniem przedmiotów z jednego miejsca na drugie. Nie miał sumienia jej besztać. To on nie powinien nawet na moment zapominać o swoim najważniejszym obowiązku. Nagle usłyszał ją, jakby stała tuż obok…

„Nie skończyłam go jeszcze! Spójrz… Środek prosi się o rozjaśnienie. Jak możesz tego nie widzieć?” – droczyła się z nim tamtego dnia. Doskonale widziała błysk zainteresowania w jego oczach, kiedy przesuwała dłonie nad płótnem. Pamiętał spojrzenie, którym pytała go, czy uważnie słucha i rozumie. Słuchał i prawie rozumiał; zapragnął powiedzieć jej to prosto do ucha. Zamilkła, kiedy przyciągnął ją mocno do siebie.

Zapamiętał też zapach malin, które podjadała w trakcie pracy. Całowała go łapczywie w kompletnej ciszy. Jęknęła cicho, kiedy naczynie z owocami z hukiem spadło na podłogę, strącone ich dłońmi. Prawie wtopiła się w niego jak przenikające się wzajemnie kolory na jej obrazie.

Z zamyślenia wyrwało Kosmę okno, które pchnięte wiatrem, uderzyło o framugę. Rozejrzał się po pracowni. Z niskiej półki pod oknem wziął złożony kupon tkaniny. Rozwinął materiał i przykrył nim dokładnie płótno. Z pojemnika na stole wyjął kilka cienkich pędzelków. W sam raz dla małych, niewprawnych rączek.

– Pomalujemy razem? – Kucnął przy córce, pokazując jej wachlarz z podłużnych przedmiotów.

– Tak! – Szeroki uśmiech rozjaśnił twarzyczkę dziewczynki. Podskoczyła i klasnęła w dłonie. – Idź do siostry. – Podał małej garść pędzelków. Chwilę później słyszał, jak Różanka mówi coś głośno do Halszki. Wyszedł wolno z pomieszczenia i dokładniej zamknął za sobą drzwi. Przeciąg uniósł w górę grubą warstwę kurzu…

Często uśmiechał się, wspominając moment, kiedy Matylda zaczęła podejrzewać, co knuje. Nigdy nie powiedziała mu wprost, że to idiotyczny pomysł, że straci pieniądze, czas, pewnie też sporo nerwów, nie mówiąc o i tak nadwątlonym zdrowiu. Niemniej czuł, że nie jest do końca przekonana i że właśnie takie myśli kłębią jej się w głowie. Postanowił to przeczekać, chciał, by sama zrozumiała, że znalazł coś, co połączy go z tą ziemią dużo bardziej niż cztery ściany i piękne widoki za oknem. Chciał się z nią zestarzeć, a skoro wybrali Mazury, to dobrze byłoby córkom zostawić coś więcej niż sad ze starą gruszą.

Dlatego pomyślał o ślimakach.

Sam już nie wiedział, kiedy opracował wszystkie szczegóły; czy zdecydowała o tym jedna z przypadkowych rozmów z Hubem, starym przyjacielem, który porzucił korporacyjny warszawski światek i już dawno przeniósł się na Mazury? Wraz z żoną kupili budynki po dawnym pegeerze i rozpoczęli hodowlę krów; szło im na tyle dobrze, że w krótkim czasie mogli myśleć o czymś jeszcze – krowy pasły się przecież same. Kosmie podobało się takie życie, choć poznał jedynie mały jego wycinek, kiedy realizując jeden z odcinków programu telewizyjnego, zapędzili się z ekipą w bliskie sąsiedztwo przyjaciela i zostali u niego na noc. Hubert zmężniał, chodził we flanelowej koszuli i wysokich, kowbojskich butach. Widać było, że doskonale się czuje, pracując fizycznie. Zmienił także swój dawny, momentami irytujący sposób bycia.

– Tu żyje się inaczej… Przyjedź na dłużej, dobrze ci to zrobi! – żegnał Kosmę, kiedy ten wraz ze współpracownikami zbierał się do wyjazdu. – Wpadnij jesienią, pomożesz przy ślimakach.

Początkowo Makarski pomyślał, że się przesłyszał, ale kiedy Hub przesłał mu pierwszą fotorelację, zrozumiał, że przyjaciel ma nową pasję. Nie zawsze miał czas, a często nie był po prostu w formie, by z nim rozmawiać na temat hodowli, ale zazwyczaj sumiennie oglądał zdjęcia i przesyłał krótki komentarz. Tyle był mu winien – Kosma praktycznie cały rok przed rozpoczęciem kuracji przewaletował przecież w starym mieszkaniu Huberta i Agaty; byli w ciągłym kontakcie, a Hub często konsultował z nim różne kwestie. Teraz ich zakres powiększył się o hodowlę ślimaków Helix aspersa. Makarski z konieczności zaczął więc o nich czytać i wkrótce mógł już powiedzieć o sobie, że nie jest kompletnym dyletantem w tym temacie. Przynajmniej na tyle, by wiedzieć, że w tym biznesie równie ważne jak sama hodowla jest dobre miejsce zbytu. Już wtedy pomyślał o Vincencie, swoim przyszywanym francuskim kuzynie. Ale zanim zdążył pomóc przyjacielowi i poszukać kontaktu na miejscu, w kraju nad Loarą, wciągnął go alkoholowo-straceńczy wir i wiele rzeczy przestało mieć znaczenie. To było w czasie, kiedy dążył do samounicestwienia. Ślimaki nie były w stanie go przed tym uchronić.

Ślimaki nie, ale ona tak! Dlatego kiedy poczuł się już gospodarzem w nowym miejscu, postanowił wrócić do tematu.

– Polecimy do Genewy, a stamtąd do Chamonix to jakaś godzina samochodem. Odbiorą nas z lotniska…

– Co? Mówiłeś coś? – Matylda wydawała się nie rozumieć, myślami błądziła zupełnie gdzie indziej. Różanka była dziś trochę marudna, jej matka modliła się, by druga córka nie poszła w ślady siostry.

– Francja, Alpy, mój kuzyn, pamiętasz? – Spojrzał na nią z wyrzutem.

– A, jasne, przepraszam. Widzę, że wszystko zaplanowałeś? – zapytała, przytulając się do jego ramienia. Leżeli na dole, nasłuchując, czy z pokoju dziewczynek nie dobiegają niepokojące dźwięki. Helmut wałęsał się po okolicy, Gabryś bujał się w fotelu, świńskim zwyczajem chrząkając cicho przez sen.

– Vincentowi urodziła się córka. Myślę, że to znakomita okazja, by ich odwiedzić. To głupie, ale jego polską żonę widziałem tylko raz, na weselu. A oni ciebie w ogóle…

– Kiedy mielibyśmy lecieć? Muszę wiedzieć z wyprzedzeniem, pamiętaj – poprosiła, chowając dłoń pod jego policzkiem. Leżeli teraz twarzą w twarz i za nic w świecie żadne z nich nie chciało przerwać tej błogiej chwili. Kosma tylko przewrócił oczami, co najprawdopodobniej miało znaczyć: kiedy chcesz.

– To poszukaj tanich biletów – powiedziała i pocałowała go w usta. Odwzajemnił ten pocałunek, licząc na dużo więcej, ale wtedy z góry dobiegł płacz dziecka.

– Ty idziesz! – ubiegła go Matylda, widząc, że chce powiedzieć dokładnie to samo. – Byłam pierwsza, teraz twoja kolej – dokończyła ze śmiechem.

– Jasne! – Nie miał potrzeby protestować. Pobiegł do pokoju dziewczynek z taką ochotą, jakby brał udział w harcerskim zdobywaniu sprawności.

Chcę być supertatą, uśmiechał się w myślach, pokonując kolejne stopnie.

Ciąg dalszy w wersji pełnej