WYDAWCA

Al. Jerozolimskie 107, 02-011 Warszawa

Tel.: (22) 429 24 00, www.pwrsa.pl

SEKRETARIAT REDAKCJI

Tel.: (22) 429 24 50

www.magazyndetektyw.pl

e-mail: detektyw@pwrsa.pl

REDAKTOR NACZELNA

Monika Frączak
monika.fraczak@pwrsa.pl

ZASTĘPCA RED. NACZ.

SEKRETARZ REDAKCJI

Krzysztof Kilijanek
krzysztof.kilijanek@pwrsa.pl

REDAKTOR

Anna Rychlewicz

anna.rychlewicz@pwrsa.pl

ILUSTRACJE

Jacek Rupiński

SKŁAD I ŁAMANIE:

LiS

REKLAMA

reklama@pwrsa.pl

Wydawca ostrzega, że bezumowna sprzedaż aktualnych i archiwalnych numerów pisma po innej cenie niż ustalona przez Wydawcę, jest działaniem nielegalnym i skutkuje odpowiedzialnością karną.

Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, zastrzega sobie prawo redagowania i zmiany tekstów. Kopiowanie i rozpowszechnianie publikowanych materiałów wymaga pisemnej zgody Wydawcy. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam i ogłoszeń.

SKŁAD WERSJI ELEKTRONICZNEJ

Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

OD REDAKCJI

Diabły w ludzkiej skórze

– Ty psycholu!

– Ty wariacie!

– Pokręciło ci się w głowie?

Ile to razy w dzieciństwie albo w dorosłym życiu zdarzyło nam się tak do kogoś powiedzieć… Najpewniej w żartach i do osób, z którymi mieliśmy czy mamy nadzwyczaj bliskie relacje. Tymczasem nie ma z czego żartować, bo psychopaci są wśród nas. I są to bardzo niebezpieczni ludzie.

Psychopaci mają zaburzenia osobowości, które charakteryzują się brakiem empatii i impulsywnością. Zazwyczaj są czarujący chociaż mają zawyżone poczucie własnej wartości. Do tego to egoiści pozbawieni wyrzutów sumienia i refleksji na temat popełnionych czynów. Specjaliści określają ich jako manipulatorów ze skłonnościami sadystycznymi. Tymi zaburzeniami osobowości częściej dotknięci są mężczyźni niż kobiety. Chociaż to panie potrafią lepiej opanowywać i ukrywać swoje skłonności psychopatyczne.

Niektórzy myślą, że psychopatę łatwo zidentyfikować na pierwszy rzut oka. Nic bardziej mylnego. W rzeczywistości potrafią odnaleźć się w świecie, często mają wyższe wykształcenie. Pozbawieni hamulców, nie są ograniczeni moralnością w swoich działaniach i bezwzględnie zmierzają do celu, a przy tym doskonale się maskują.

O tym, do czego zdolni są psychopaci, możecie się Państwo przekonać w tym numerze „Detektywa”.

Zapraszam do lektury. ■

Monika Frączak

Patologia w rodzinie

Anna KOTOWSKA

Za wszystko była jakaś kara. Ciocia była wredna, taka była od początku, a dobrze traktowała tylko swoje dzieci. Nie było moim zdaniem powodu, żeby nas bić. Zabrała ją policja, to dobrze, bo wtedy ja miałam dużo krzywdy i ona chciała, żebyśmy byli u niej. Nie chcieliśmy u niej być. Mi się w nocy śni to, co ona nam robiła. Wujek bił pasem, a limo zrobiła mi ciotka, z pięści.

Państwo E. poznali się w szkole specjalnej. Ona uczyła się na kucharkę, on na piekarza. Pobrali się bardzo młodo i bardzo szybko na świecie pojawił się owoc ich miłości. Potem kolejne cztery. Kobietę wychowywali dziadkowie i to u nich zamieszkało młode małżeństwo. Babcia Beaty E. nie była zadowolona, że „wiąże się dwoje takich samych”, czyli niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu lekkim.

W styczniu 2012 roku do rodziny państwa C. trafiły dzieci państwa E. – 7-letnia Ala, 5-letnia Klaudyna, 4-letni Darek, 3-letni Karol i 2-letni Konrad. 32-letnia Agnieszka C. i 39-letni Waldemar C. mieli dwoje biologicznych dzieci (w wieku 2 i 9 lat), a dla maluchów zostali rodziną zastępczą. Rodzeństwo trafiło do nich, gdy ich biologiczny ojciec – Marek E. „poszedł za kratki”, a ich matka nie była w stanie zapewnić im utrzymania. Pracownicy socjalni uznali, że w domu jest niezaradność życiowa, bieda, a dzieci są zaniedbane. Ludzie ze wsi, gdzie mieszkali państwo E., w większości byli przekonani, że w rodzinie zastępczej dzieciom będzie lepiej. Dość krytycznie wypowiadali się na temat zaradności matki. Inni twierdzili jednak, że dzieci głodne nie chodziły, krzywda im się nie działa, więc po co takie decyzje?

– Mój mąż nie jest z pewnością aniołem, ale kochaliśmy nasze dzieci. Nikt tego nie może nam odmówić – mówiła później Beata E., która w chwili odebrania jej dzieci była w kolejnej ciąży.

Uznano, że ciężarna kobieta sama nie da sobie rady z piątką dzieci. Poradzić mieli sobie państwo C. Agnieszka C. przebywała akurat na urlopie wychowawczym i miała czas, aby poświęcić się dzieciom. Wydawało się, że to rodzina bez większych problemów. Jedyną ich bolączką miała być spłata kredytu hipotecznego, zaciągniętego we frankach szwajcarskich na budowę domu. Czy prowadzenie rodziny zastępczej nie miało być sposobem na poprawienie sytuacji materialnej?

Kiedy Beacie E. odebrano dzieci, zniknęła z rodzinnej wsi. Sąsiedzi plotkowali o niej mało pochlebnie. Pojawiła się w maju 2012 roku na pogrzebie babci. Nawet w najczarniejszych snach nie przypuszczała, że niebawem czekają ją kolejne smutne uroczystości.

To nie był nieszczęśliwy wypadek

Trzeciego lipca 2012 roku w domu państwa C. doszło do tragedii: zmarł powierzony im 3-letni Karolek. Natychmiast wszczęto śledztwo w tej sprawie. Opiekunowie tłumaczyli, że był to nieszczęśliwy wypadek. Karolek miał spaść ze schodów. Podobno sekcja zwłok wykazała, że rzeczywiście mogło tak być. Jednak kiedy 12 września w tej samej rodzinie zmarła 5-letnia Klaudyna, siostra Karola, nie było wątpliwości, że w domu państwa C. dzieje się coś złego. Agnieszka i Waldemar C. twierdzili, że w przypadku Klaudyny także doszło do wypadku. Tym razem jednak wyniki sekcji zwłok dziecka były jednoznaczne: przyczyną śmierci dziewczynki było pobicie.

PODCZAS DROBIAZGOWEJ ANALIZY CIAŁ KAROLA I KLAUDYNY BIEGLI ODKRYLI, ŻE W OBU PRZYPADKACH MALUCHY NOSIŁY ŁUDZĄCO PODOBNE OBRAŻENIA. TO DAŁO PEWNOŚĆ, ŻE WYDARZENIA MUSIAŁY WYGLĄDAĆ INACZEJ, NIŻ RELACJONOWALI TO RODZICE ZASTĘPCZY

Podczas drobiazgowej analizy ciał Karola i Klaudyny biegli odkryli, że w obu przypadkach maluchy nosiły łudząco podobne obrażenia. To dało pewność, że wydarzenia musiały wyglądać inaczej, niż relacjonowali to rodzice zastępczy. To nie mogły być wypadki. Był to sygnał do natychmiastowego zatrzymania małżeństwa C. i przedstawienia im zarzutów.

Dziećmi państwa C. zajęli się bliscy, a trójką przysposobionego rodzeństwa – kolejna rodzina zastępcza. Jak nietrudno się domyślić, było to nie lada wyzwanie. Maluchy najpierw odebrano rodzicom, potem kilka miesięcy przebywały w domu, gdzie nie były dobrze traktowane, mówiąc delikatnie. Poza tym były przecież świadkami śmierci rodzeństwa. Blizny takich przeżyć mogą się nigdy nie zagoić. Zadbanie o ich psychikę było w tym momencie priorytetem. Podobnie jak wykonanie badań psychiatrycznych Agnieszki C. i jej męża. W przypadku mężczyzny biegli po jednorazowym badaniu orzekli, że może on odpowiadać za swoje czyny przed sądem. Z kolei w przypadku kobiety, która wcześniej zgłaszała problemy ze zdrowiem psychicznym, biegli doszli do wniosku, że krótkie badanie nie wystarczy do oceny stanu jej psychiki i wnieśli o kilkutygodniową obserwację. Ostatecznie stwierdzono, że ona także jest poczytalna i może odpowiadać przed sądem. Kobieta próbowała w różny sposób pomniejszyć swoją winę i uzasadnić zachowanie. Opowiadała m.in., że w dzieciństwie była bita przez rodziców (podobno nie było to prawdą).

Psychiatrzy badający Agnieszkę C. stwierdzili, że jest uzależniona od alkoholu (podobnie zresztą jak jej mąż). Uznali także, że jest skłonna do dominacji i niezwykle szybko wpada w gniew.

Kiedy o sprawie zrobiło się głośno, ludzie z otoczenia państwa C. zaczęli przypominać sobie „dziwne” sytuacje z przeszłości. Na przykład tę z listopada 2010 roku, kiedy ich biologiczna córka przyszła do szkoły ze „znakami na ciele”. Dyrektor wezwał matkę dziewczynki. Kobieta była w zaawansowanej ciąży. Przyznała, że uderzyła córkę dłonią w twarz. Obiecała, że więcej się to nie powtórzy.

Śmierć dzieci w rodzinie zastępczej skutkowała kontrolami w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w P., pod którego opieką znajdowała się rodzina C. Według śledczych, małżeństwu C. przyznano status rodziny zastępczej, mimo że nie przeszli specjalistycznego szkolenia. Nie przeprowadzono też wywiadu i nie sprawdzono ich warunków mieszkaniowych. Nie uzyskano także właściwej opinii psychologicznej dotyczącej małżonków. Stwierdzono też, że już kilka tygodni przed śmiercią chłopczyka, pracownik centrum miał sygnały o niewłaściwym stosunku małżeństwa C. do powierzonych im dzieci, ale nie podjął odpowiednich działań. Kontrolerzy ustalili także, że pracownik centrum nie zareagował odpowiednio, gdy matka zastępcza poinformowała, że w przeszłości leczyła się psychiatrycznie.

Kontrole w placówce skończyły się dyscyplinarnym zwolnieniem jej dyrektorki. Kobiecie zarzucono także, że w styczniu 2012 roku wydała zgodę na umieszczeniu pięciorga dzieci w rodzinie zastępczej C., mimo że wcześniej nie sprawdziła sytuacji osobistej, majątkowej, rodzinnej, mieszkaniowej i zawodowej rodziny. Prokuratorzy zarzucili też kobiecie, że po tym, jak dzieci trafiły do rodziny zastępczej, nie zadbała o udzielenie małżeństwu C. należytego wsparcia i nie zapewniła właściwej kontroli pracy rodziców zastępczych. Zarzuty usłyszała także wcześniejsza dyrektorka placówki, która (zdaniem prokuratury) pozwoliła na niezgodne z przepisami zakwalifikowanie małżeństwa C. na rodzinę zastępczą.

Później przed sądem jedna z kobiet tłumaczyła, że dzieci trafiły do rodziny zastępczej w szczególnych okolicznościach. PCPR miał dopiero od niedawna zajmować się rodzinami zastępczymi.

– Nie chcieliśmy rozdzielać dzieci. Przekazaliśmy je rodzinie C., bo często u nas byli i wykazywali inicjatywę. Dopytywali o dzieci. Zapytałam panią C., czy zgodzi się przyjąć piątkę rodzeństwa. Po konsultacji z mężem zgodziła się i jeszcze tego samego dnia trafiły one do rodziny – opowiadała.

Kobieta relacjonowała także, że w tym czasie w życie wchodziła nowa ustawa o pieczy zastępczej. Tymczasem w PCPR miało brakować etatów, pieniędzy i wypracowanych standardów postępowania. Twierdziła, że starała się to zmienić, ale zanim się to udało, doszło do tragedii. Przekonywała także, że na tyle na ile mogła, zweryfikowała rodzinę, do której skierowała dzieci. Zaufała, bo ta rodzina za czasów poprzedniej dyrektor zdobyła status rodziny zastępczej. Nie miała powodów, by ten status po raz kolejny weryfikować.

Tak się znęcali, że aż zabili

W kwietniu 2013 roku rozpoczął się proces rodziców zastępczych z P. Agnieszkę i Waldemara C. oskarżono o znęcanie się nad dziećmi, zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności i pobicie ze skutkiem śmiertelnym 3-letniego Karola, zagrożone karą do 10 lat pozbawienia wolności. Dodatkowo Agnieszka C. miała odpowiedzieć za zabójstwo 5-letniej Klaudyny, za co mogła trafić do więzienia na całe życie.

Według prokuratury Agnieszka C. miała bić dzieci m.in. pogrzebaczem i pasem, dusić, przypalać zapalniczką, pozostawiać bez ubrania w kotłowni, nie podawać jedzenia, krzyczeć na nie, a także grozić im śmiercią.

Prokurator złożył wniosek o utajnienie procesu. Przychylił się do tego obrońca i oskarżeni. Inne zdanie na ten temat mieli natomiast biologiczni rodzice zmarłych dzieci, którzy występowali jako oskarżyciele posiłkowi. Ostatecznie sąd zdecydował, że proces będzie jawny. Zezwolił na nagranie obrazu i dźwięku, bo „przemawiał za tym ważny interes społeczny”.

Pełnomocnik biologicznych rodziców zmarłych dzieci złożył wniosek o finansowe zadośćuczynienie przez rodzinę C. jego klientom. Każdy z rodziców żądał od każdego z państwa C. po 50 tys. zł odszkodowania.

– Zadośćuczynienie ma być formą kary, bo małżeństwo C. założyło rodzinę zastępczą, aby zdobywać w ten sposób pieniądze – powiedział pełnomocnik, dodając, że złożył także wniosek o zmianę kwalifikacji czynu, o który jest oskarżony Waldemar C. (chciał, aby mężczyzna, podobnie jak jego żona, odpowiadał za zabójstwo). – To nie był jednostkowy wypadek, tam zginęła dwójka dzieci, to nie był przypadek. To był proces i trudno sobie wyobrazić, że Waldemar C. nie miał świadomości, co się tam dzieje. Chcielibyśmy, żeby Waldemar C. poniósł nie mniejszą karę niż jego żona, która jest współoskarżoną. Materiał dowodowy, który jest zgromadzony w tej sprawie dotyczącej śmierci dwojga dzieci, wskazuje na to, że co najmniej godził się on na taki skutek. W procesie ten temat na pewno będzie szeroko poruszany i będziemy walczyć o to, żeby ta kwalifikacja prawna się zmieniła z pobicia ze skutkiem śmiertelnym na zabójstwo.

CZY PAŃSTWO E. BYLI DOBRYMI RODZICAMI? ZDANIA SĄ PODZIELONE. MAREK E. ZAPEWNIAŁ, ŻE STARAŁ SIĘ MIEĆ STAŁY KONTAKT Z DZIEĆMI, KIEDY ZOSTAŁY ODEBRANE ŻONIE. OCZYWIŚCIE, W MIARĘ JEGO WIĘZIENNYCH MOŻLIWOŚCI…

Do zapłacenia odszkodowania zostało wezwane Starostwo Powiatowe w P. Dokument pełnomocnika przeanalizowali prawnicy z urzędu i zapadła decyzja, aby nie przychylać się do ugody ani do wypłaty.

Czy państwo E. byli dobrymi rodzicami? Zdania są podzielone. Marek E. zapewniał, że starał się mieć stały kontakt z dziećmi, kiedy zostały odebrane żonie. Oczywiście, w miarę jego więziennych możliwości…