Tytuł oryginału
Le temps est assassin

Wydawca
Grażyna Woźniak

Redaktor prowadzący
Tomasz Jendryczko

Redakcja
Maja Lipowska

Korekta
Jadwiga Piller
Ewa Grabowska

Copyright © Michel Bussi, 2016
Copyright © Presses de la Cité, un département de Place des Editeurs, 2016
Copyright © for the Polish translation by Maria Braunstein, 2017
Copyright © for the Polish translation by Natalia Krasicka, 2017

Świat Książki
Warszawa 2017

Świat Książki Sp. z o.o.
02-103 Warszawa, ul. Hankiewicza 2

Księgarnia internetowa: swiatksiazki.pl

Skład i łamanie
Laguna

Dystrybucja
Firma Księgarska Olesiejuk sp. z o.o., sp. j.
05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91
e-mail: hurt@olesiejuk.pl, tel. 22 733 50 10
www.olesiejuk.pl

ISBN 978-83-8031-716-1

Skład wersji elektronicznej
pan@drewnianyrower.com

Przyjaciołom z wczesnej młodości,
którzy nam towarzyszą przez całe życie.

1

Farma Arcanu, 23 sierpnia 1989 roku

– Clo? Clo?

Tú me estás dando mala vida[1].

– Clo?

Clotilde zdjęła powoli słuchawki z uszu. Niezadowolona. Głos Manu Chao i talerze zespołu Mano Negra zaćwierkały w ciszy pośród ciepłych kamieni raptem trochę głośniej niż świerszcze za murami farmy.

– Tak?

– Idziemy…

Clotilde westchnęła, nie ruszywszy się z ławki, na której siedziała; był to zwykły pień przecięty na pół, który wrzynał jej się w pośladki. Nie zwracała na to uwagi. Lubiła tę rozluźnioną pozycję, na granicy prowokacji, kamienie, które wbijały jej się w plecy pod płócienną sukienką, korę i drzazgi, które drapały ją w uda za każdym razem, kiedy jej noga wybijała rytm fanfary Mano. Na kolanach zeszyt, w palcach pióro. Siedziała skulona. Myślami gdzie indziej. Wolna. Całkowite przeciwieństwo rodziny teściów, sztywnej, korsykańskiej, jak wciśniętej w gorset. Nastawiła głośniej.

Se la traga mi corazón[2].

Ci muzycy byli jak bogowie! Clotilde zamykała oczy, otwierała usta, wszystko by dała, żeby za sprawą błyskawicznej teleportacji znaleźć się w tej chwili w pierwszym rzędzie na koncercie Mano Negry, starsza o trzy lata, wyższa o trzydzieści centymetrów, z biustem o trzy rozmiary większym. Poruszać wielkim biustem pod czarnym T-shirtem mokrym od potu, pod nosem gitarzystów w transie.

Otworzyła oczy. Nicolas wciąż stał koło niej. Z niezadowoloną miną.

– Clo, wszyscy na ciebie czekają. Tato nie będzie…

Nicolas miał osiemnaście lat, trzy lata więcej od niej. Kiedyś będzie adwokatem. Albo działaczem związkowym. Albo mediatorem Grupy Operacyjnej Żandarmerii Narodowej, GIGN, facetem, który negocjuje z napastnikami w banku, żeby wypuścili zakładników. Nicolas uwielbiał zgrywać twardziela. Przyjmować ciosy, brać wszystko na siebie. Pewnie dawało mu to złudzenie, że jest silniejszy od innych, rozsądniejszy, bardziej wiarygodny. Na pewno przyda mu się to w życiu.

Clotilde odwróciła wzrok i przez chwilę obserwowała bliźniacze księżyce w oddali na pełnym morzu za cyplem Revellaty, jeden, który wpadł do wody, drugi wiszący na ciemnym niebie; można by rzec, że to dwaj uciekinierzy ścigani przez latarnię morską półwyspu, pierwszy trzęsący się, a drugi wystraszony. Zawahała się, czy znowu przymknąć oczy. W gruncie rzeczy tak łatwo było przenieść się na inną planetę.

Koordynacja obu powiek.

Raz, dwa, trzy… kurtyna!

Ale nie, musi je mieć otwarte, wykorzystać ostatnie minuty, pisać w zeszycie leżącym na kolanach, póki jej marzenie senne się nie ulotni. Wyryć słowa na białej kartce. Konieczność. Absolutna.

Mój sen rozgrywa się tuż obok, ale w bardzo odległej przyszłości, na plaży Oscelluccia, rozpoznałam skały, piasek, kształt zatoki, wciąż są takie same. Ja nie, ja się postarzałam. Staruszka!

Trwało to ile? Dwie minuty? Tyle żeby Clotilde zdążyła jeszcze napisać z dziesięć linijek, tyle ile trwa Rock Island Line. Piosenki Mano Negry nie są długie.

Tata wziął to za prowokację. To jednak nie była prowokacja. Nie tym razem. Schwycił ją za ramię.

Clotilde poczuła, jak jej słuchawki unoszą się, potem jak prawa słuchawka zahacza o pasmo jej czarnych włosów posklejanych żelem. Pióro spadło w kurz. Zeszyt został na ławce, nie zdążyła go schwycić i wsunąć do torby, a przynajmniej ukryć.

– Tato, to boli, weź…

Tatuś nie zareagował. Spokojny. Zimny. Niewzruszony. Jak zwyk… Jak kawał ławicy lodowej, co osiadła na mieliźnie na Morzu Śródziemnym.

– Pospiesz się, Clotilde. Jedziemy do Prezzuny. Wszyscy na ciebie czekają.

Owłosiona dłoń taty uwięziła jej nadgarstek. Pociągnęła go. Jej gołe udo sparzyło się na drewnianej ławce. Mogła już tylko mieć nadzieję, że to babcia Lisabetta zgarnie zeszyt i położy go gdzieś wraz z resztą jej rzeczy porozrzucanych w obejściu, nie otwierając go i nie czytając. Odda go jutro. Babci może zaufać.

Tylko jej…

Tato ciągnął ją tak kilka metrów, potem pchnął przed siebie, tak jak puszcza się rękę niemowlaka, który zaczyna chodzić, zostawszy kilka kroków za nią, z założonymi rękami. Na podwórzu cała święta rodzina siedząca przy dużym stole patrzyła na nią, zastygłe woskowe twarze, opróżnione butelki po winie, bukiety zwiędłych żółtych róż. Papé, dziadek Cassanu, Mamy, babcia Lisabetta, klan… Zupełnie jak filia muzeum figur woskowych Grévin. Sala Korsykanów. Nieznani kuzyni Napoleona.

Clotilde siłą powstrzymywała się, żeby nie wybuchnąć śmiechem.

Tata nigdy by nie podniósł na nią ręki, ale zostało pięć dni wakacji. Nie powinna za bardzo przesadzać ze swoim zuchwalstwem, jeśli nie chce, żeby jej walkman, słuchawki i kasety skończyły na pełnym morzu między skałami półwyspu Revellata, jeśli chce odnaleźć swój zeszyt, jeśli chce zobaczyć jeszcze Natalego i może nawet spotkać Orophina, Idril i ich dzieci delfinki, jeśli chce mieć pełną swobodę, żeby poszpiegować bandę Nicolasa i Marii-Chjary…

Zrozumiała przekaz. Clotilde podreptała, nie powłócząc nogami, aż do fuego. A więc zmiana planów, jedziemy do Prezzuny? OK, pojedzie grzecznie z tatusiem, mamusią i Nicolasem posłuchać tego polifonicznego koncertu w tej zagubionej w chaszczach kaplicy. Jeden wieczór może poświęcić, niech będzie. Trudniejsze do przełknięcia było pozbycie się miłości własnej.

Właśnie zobaczyła, jak jej dziadzio Cassanu wstaje, patrzy na tatę, a tata daje mu znak, że wszystko w porządku. Spojrzenie dziadka ją przestraszyło. No, znaczy, bardziej niż zwykle.

Fuego było zaparkowane niżej, na drodze, która schodziła aż do Revellaty. Mama i Nicolas już siedzieli w samochodzie. Nicolas się przesunął, żeby zrobić jej miejsce na tylnym siedzeniu, tym razem z porozumiewawczym uśmiechem. On też nie był zachwycony tym koncertem w zagubionym w chaszczach kościele, tą obsesją taty.

Jeszcze mniej nawet niż ona; o wiele mniej niż ona. Ale Nicolas był przecież bardzo silny, więc nic po sobie nie pokazywał. Później, kiedy zrobi licencjat z twardzielstwa, będzie może nawet prezydentem Republiki tak jak Mitterrand, nauczy się inkasować wszystko przez siedem lat bez mrugnięcia okiem, żeby na koniec, dłubiąc palcem w nosie, zostać wybranym na następną kadencję… Dla samej tylko przyjemności dostawania w kość przez kolejne siedem lat.

Tata jechał szybko. Tak jak robił to często, odkąd kupił sobie to czerwone fuego. Tak jak robił to często, kiedy był zdenerwowany. Niema wściekłość. Mama kładła od czasu do czasu rękę na jego kolanie, na jego palcach, kiedy zmieniał bieg. Tylko on chciał jechać na ten cholerny koncert. Pewnie kłębiło mu się w głowie – niewdzięczne dzieci, żona, która ich broni, zapomniane wyspiarskie korzenie, ich kultura, nazwisko, które należy szanować, jego tolerancja, jego cierpliwość; to „chociaż raz”, „jeden jedyny wieczór, chyba nie żądam od was zbyt wiele, do cholery!”.

Jeden wiraż po drugim. Clotilde znowu włożyła słuchawki na uszy. Zawsze trochę się bała na tych korsykańskich drogach, nawet w dzień, zwłaszcza w dzień, kiedy mijali autobus, przyczepę kempingową; te drogi nad urwiskiem na tej wyspie to było szaleństwo. Pomyślała, że przy prędkości, z jaką tata jedzie, żeby uspokoić nerwy czy żeby się nie spóźnić, czy żeby siedzieć w pierwszym rzędzie w swojej kaplicy pod kasztanami, gdyby spotkał kozę, dzika czy innego zwierzaka na wolności, to byłby koniec…

Nie było żadnego zwierzaka. Przynajmniej Clotilde żadnego nie widziała. I nikt nigdy nie znalazł najdrobniejszego śladu zwierzaka. Chociaż taka była jedna z hipotez przedstawionych przez żandarmerię.

To był ostry zakręt na końcu długiej prostej drogi za półwyspem Revellata; zakręt nad urwiskiem głębokim na dwadzieścia metrów. Usypiskiem nazywanym Petra Coda.

W dzień widok był oszałamiający.

Fuego wpadło prosto na drewnianą balustradę.

Trzy deski oddzielające drogę od przepaści zrobiły, co mogły. Pod wpływem uderzenia wygięły się; rozbiły oba reflektory fuego; porysowały zderzak.

W końcu ustąpiły.

Tylko trochę zwolniły pęd samochodu. Jechał dalej, prosto, dokładnie tak jak na filmach animowanych, w których bohater biegnie w próżni, wreszcie się zatrzymuje, spogląda, zdziwiony, na swoje nogi, nagle wpada w panikę… i leci w dół jak kamień.

Clotilde poczuła to. Że fuego nie dotyka już ziemi. Że realny świat właśnie znika. Jak luka w rozumie, coś, co nie może się zdarzyć, nie naprawdę, nie im, nie jej.

Pomyślała o tym przez ułamek sekundy, tuż przed tym, kiedy rzeczywistość runęła. Zanim fuego najpierw roztrzaskało się o skały, a potem dwa razy przekoziołkowało.

Klatka piersiowa i głowa taty rozbiły się na kierownicy, kiedy samochód uderzył pionowo w kamienne bloki. Głowa mamy została zmiażdżona przy drugim dachowaniu na skale, która przebiła drzwi. Przy trzecim dach otworzył się nad nimi niczym stalowa szczęka.

Ostatnie uderzenie.

Fuego zatrzymało się, zachowując chwiejną równowagę, dziesięć metrów nad spokojnym morzem.

Po czym wszystko ucichło.

Nicolas siedział koło niej. Wyprostowany. Przypięty pasem.

Nigdy nie zostanie prezydentem, nawet delegatem związkowym w jakiejś gównianej firmie. Zabity w zarodku. Twardziel, jak mówił. Gadanie! Skorupka pisklęcia, chrząstka ptaszka w paszczy potwora. Jego ciało lalki zadźgane przez kawałki rozbitego dachu.

Zamknięte powieki. Stąd do wieczności, odpłynął na zawsze.

Raz, dwa, trzy. Kurtyna!

Co dziwne, Clotilde nie czuła żadnego bólu. Żandarmi wyjaśnili później, że trzy dachowania wywołały trzy uderzenia, po jednym na pasażera. Tak jak zabójca, który by miał tylko trzy kule w bębenku.

Clotilde ważyła nie więcej niż czterdzieści kilo. Przecisnęła się przez zbitą szybę, nie poczuwszy nawet, jak odłamki szkła szarpią jej ręce, nogi, sukienkę. Przeczołgała się odruchowo, zostawiając czerwone ślady na zsuwających się śliskich kamieniach, kilka metrów od fuego.

Nie posunęła się już dalej. Usiadła po prostu i patrzyła na mieszaninę krwi i benzyny, która kapała z ciał i z blachy, na mózgi, które wydostawały się z ich czaszek. To tam właśnie znaleźli ją jakieś dwadzieścia minut później żandarmi, następnie strażacy, potem kilkudziesięciu innych ratowników.

Clotilde miała złamany nadgarstek, pęknięte trzy żebra, skręcone kolano… w sumie nic takiego.

Cud.

– Nic pani nie jest – potwierdził stary doktor, pochylając się nad nią w niebieskawej poświacie kogutów policyjnych.

Nic.

Dosłownie!

Nic.

Tylko to jej zostało w tamtej chwili.

Ciała mamy, taty i Nicolasa zostały zapakowane do wielkich, białych plastikowych worków na śmieci. Po czerwonych skałach chodzili faceci ze spuszczonymi głowami, tak jakby szukali ich brakujących kawałków porozrzucanych dokoła.

– Trzeba żyć, panienko – powiedział młody gliniarz, kładąc jej na plecach srebrzystą płachtę, koc termoizolacyjny. – Trzeba żyć dla nich. Żeby ich nie zapomniano.

Popatrzyła na niego jak na idiotę, jak na księdza, który mówi o raju. A przecież miał rację. Nawet najgorsze wspomnienia w końcu się zapomina, jeśli nakłada się na nie inne, dużo innych. Nawet te, które zraniły człowieka w samo serce, te, które zmroziły człowiekowi mózg, nawet te najbardziej intymne. Zwłaszcza najintymniejsze.

Ponieważ inni mają je gdzieś.

1 Po hiszpańsku: Rujnujesz mi życie (przyp. tłum.).

2 Po hiszpańsku: A moje serce musi się z tym pogodzić (przyp. tłum.).

Dwadzieścia siedem lat później

I

Revellata

2
12 sierpnia 2016 roku

– To tutaj.

Clotilde położyła bukiecik fioletowej macierzanki na brzegu żelaznej balustrady. Poprosiła Francka, żeby się zatrzymał kilka zakosów wyżej, bo chciała nazrywać kwiatków wśród janowców rosnących między skałami Petry Cody.

Wystarczy dla trojga.

Franck też zbierał, ani na sekundę nie spuszczając z oczu drogi. Passat stał zaparkowany na zboczu, z włączonymi światłami, które migotały.

Valentine schyliła się jako ostatnia, okazując wyraźnie złą wolę, tak jakby zgięcie stu siedemdziesięciu centymetrów własnego ciała stanowiło nadmierny wysiłek.

Stali tu wszyscy troje nad dwudziestometrową dziurą. Morze buzujące między podwodnymi rafami usiłowało niezmordowanie zabarwić na fioletowo czerwone skały, zawieszając w szczelinach skalnych drobne brązowe wodorosty, jak starcze plamy na pomarszczonej skórze.

Clotilde odwróciła się do córki. Piętnastoletnia Valentine przewyższała ją już o piętnaście centymetrów. Miała na sobie dżinsy rozcięte nad kolanem i T-shirt z napisem House of Cards. Strój niezupełnie odpowiedni do tego, żeby wejść do mauzoleum, złożyć kwiaty i zachować minutę ciszy.

Clotilde nie zwróciła na to uwagi. Jej głos stał się łagodny.

– To tutaj, Valentine. Tutaj zginął twój dziadek i twoja babcia. I twój wujek Nicolas.

Valentine patrzyła gdzieś dalej, wyżej, wpatrywała się w skuter wodny, który podskakiwał na morskich falach nieopodal cypla Revellaty. Franck, oparty o balustradę, zerkał to na urwisko, to na migacze passata.

Czas się wydłużał, jakby osłabiony przez upał. Słońce skraplało sekundy w powolnym kapaniu. Jakiś samochód przejechał tuż obok nich w upalnej aureoli świetlnej. Kierowca z nagim torsem spojrzał w ich stronę zdziwiony.

Clotilde nigdy tu nie była od lata 1989 roku.

Tysiące razy myślała jednak o tym miejscu, o tej jednej jedynej chwili. O tym, co powie, co pomyśli nad tą pustką. O wspomnieniach, które będą powracać co jakiś czas. O sposobie przedstawienia tej pielgrzymki. Jako hołdu. Jako czegoś, czym chciała się podzielić.

A oni wszystko jej udaremniali!

Clotilde wyobrażała sobie duchowe porozumienie, delikatne pytania, wspólne emocje, wzruszenie, które dzieli z Franckiem i Valentine. Razem, połączeni, jednomyślni. A oni stali przyciśnięci do barierki w palącym słońcu, tak jakby im nawaliła opona passata i jakby czekali na pogotowie drogowe, nudząc się, zerkając na zegarek albo wznosząc oczy do nieba, wszystko jedno gdzie, byle nie zatrzymać wzroku na tych wulkanicznych kamieniach koloru krwi.

Clotilde usiłowała zainteresować córkę.

– Twój dziadek miał na imię Paul. Twoja babcia miała na imię Palma.

– Wiem, mamo…

Dziękuję, Valentine! Po prostu super!

Córka trochę za często powtarzała swoje „wiem”, można to było porównać do jej standardowych odpowiedzi na codzienne polecenia.

Uporządkuj ubrania. Wyłącz komórkę. Rusz pupę.

Do jej zwyczajowego minimalnego wysiłku, by ją udobruchać…

Wiem, mamo…

OK, Valou, pomyślała Clotilde. OK, to nie jest najfajniejsza chwila tych wakacji. OK, zawracam wam głowę tym wypadkiem sprzed prawie trzydziestu lat. Ale, do diabła, moja Valou, piętnaście lat czekałam, żeby cię tu przywieźć! Żebyś była już duża, żebyś mogła zrozumieć, żeby ci wcześniej nie zatruwać tym życia.

Skuter wodny zniknął. Albo zalała go fala i utonął.

– Jedziemy? – zapytała Valentine.

Tym razem bez zwyczajowego minimalnego wysiłku. Nawet nie starając się ukryć znudzenia pod maską melancholijnej zadumy.

– Nie!

Clotilde podniosła głos. Franck po raz pierwszy oderwał wzrok od passata, który wciąż mrugał do niego porozumiewawczo.

Nie! – powtórzyła Clotilde w myśli. – Od piętnastu lat wytrzymuję to wszystko, od piętnastu lat cię ochraniam, moja mała, od dwudziestu lat odgrywam kumpelkę cool, mój Franckie, taką, co nigdy się nie skarży, taką, co się uśmiecha od ucha do ucha, trochę szaloną, wesołą, tę, co wszystko łagodzi, tę, co skleja rozsypane kawałki, naprawia sytuację, tę, co chroni, daje radę, tę, co jedzie prosto drogą, trzymając kierownicę dnia codziennego, podśpiewując, żeby podróż wam się nie dłużyła. I czego żądam w zamian? Raptem piętnastu minut! Piętnastu minut z waszych piętnastu dni wakacji! Piętnastu minut z twoich piętnastu lat życia, moja mała! Piętnastu minut z naszych dwudziestu lat miłości, kochanie!

Piętnastu minut wobec całej reszty, kwadransa współczucia za moje dzieciństwo, które się tutaj rozbiło, tu, na tych skałach, które mają to gdzieś, które o wszystkim zapomniały i które będą tu jeszcze za tysiąc lat. Piętnaście minut z życia to zbyt wygórowane żądanie?

Poświęcili jej dziesięć.

– Jedziemy, tato? – dopytywała się znowu Valentine.

Franck kiwnął głową i dziewczyna ruszyła w stronę passata, idąc wzdłuż balustrady, postukując sandałami po asfalcie, przeszukując oczami każdy zakątek drogi aż po trzy zakosy wzwyż, jakby szukała jakiegoś śladu życia na tej kamiennej pustyni.

Franck odwrócił się do Clotilde. Głos rozsądku, jak zawsze.

– Wiem, Clo. Wiem. Ale zrozum Valou. Ona nie znała twoich rodziców. Ja też nie. Zmarli dwadzieścia siedem lat temu. Kiedyśmy się poznali, nie żyli już prawie od dziesięciu lat, a prawie od piętnastu, kiedy Valou się urodziła. Dla niej oni są… – Zawahał się, wytarł czoło wierzchem dłoni. – Oni… oni nie należą do jej życia, nie są jego częścią.

Clotilde nie odpowiedziała.

Ostatecznie wolałaby, żeby Franck się zamknął i poświęcił jej ostatnie pięć minut milczenia.

Teraz już przepadło. Po głowie chodziło jej małostkowe porównanie z babcią Jeanne i dziadkiem André, rodzicami Francka, do których jeździli raz na miesiąc w weekend, u których Valou spędzała wszystkie środy, wolne od szkoły, aż do dziesiątego roku życia i do których jeszcze teraz uciekała, kiedy rodzice nie chcieli zaspokoić jakiegoś jej kaprysu.

– Ona jest za młoda, żeby zrozumieć, Clo.

Za młoda…

Clotilde skinęła jednak głową, co miało znaczyć, że się zgadza.

Że słucha Francka. Jak zawsze. Często. Coraz rzadziej.

Że podziela jego łatwe, proste rozwiązania przy każdej okazji.

Franck spuścił oczy i też pomaszerował w stronę passata.

Clotilde się nie ruszyła. Jeszcze nie.

Za młoda…

Sto razy ważyła wszystkie za i przeciw.

Czy lepiej nic nie mówić o wypadku, nie wciągać córki w tę starą historię? Zachować to dla siebie? Nie ma problemu, Clo już się przyzwyczaiła do przeżuwania rozczarowań.

Ale na drugiej szali leżały opinie psychologów, ilustrowanych pism dla dziewcząt, dobre rady przyjaciółek: nowoczesna mamusia powinna grać w otwarte karty, wykładać na stół rodzinne sekrety, eliminować wszelkie tabu. Bez zastanawiania się wszystko ujawniać.

Widzisz, Valou, kiedy byłam w twoim wieku, miałam bardzo poważny wypadek. Postaw się przez sekundę na moim miejscu. Wyobraź sobie tylko, że wszyscy troje mamy wypadek, że my oboje, tatuś i ja, giniemy. Że zostajesz sama.

Pomyśl tylko o tym, córeczko… Może to ci pomoże zrozumieć, kim jest twoja matka. Dlaczego od tamtej pory robi wszystko, żeby życie prześlizgnęło się po niej, nie ubrudziwszy jej.

Jeśli to cię w ogóle interesuje.

Clotilde ostatni raz popatrzyła na zatokę Revellaty, na trzy bukieciki fioletowej macierzanki, potem zdecydowała się dołączyć do rodziny.

Franck siedział już za kierownicą. Wyłączył dźwięk radia samochodowego. Valentine opuściła całkiem szybę w drzwiach i wachlowała się Przewodnikiem autostopowicza. Lekkim ruchem dłoni Clotilde potargała włosy córce, która coś burknęła. Zmusiła się do uśmiechu, weszła do samochodu i usiadła obok męża.

Siedzenia były tak rozgrzane, że aż parzyły.

Clotilde uśmiechnęła się do Francka przepraszająco; to była jej maska pojednawcza, którą odziedziczyła po bracie. Jedyna rzecz, którą zostawił jej w spadku Nicolas. Razem ze swoim sercem twardziela i grabiami do zgarniania przegranych historii miłosnych.

Samochód ruszył. Clotilde położyła rękę na kolanie Francka. Tuż przy jego szortach.

Passat mknął spokojnie między morzem a górami. Słońce było w zenicie, kolory wydawały się niemal zbyt intensywne, nasycone, jak na jakiejś dawnej widokówce.

Wymarzone wakacje na panoramicznym ekranie.

Wszystko już poszło w niepamięć. Jeszcze w nocy, przed nastaniem świtu, wiatr zmiecie bukiety macierzanki.

Nie odwracać się, myślała Clotilde. Naprzód.

Zmusić się do kochania życia; zmusić się do kochania swojego życia.

Opuściła szybę i wystawiła na podmuch wiatru długie czarne włosy; słońce pieściło jej gołe uda.

Rozumować tak jak w magazynach ilustrowanych, tak jak koleżanki, jak sprzedawcy przepisów na szczęście w dziesięciu lekcjach.

Szczęście, to takie proste, wystarczy w nie wierzyć!

Wakacje do tego służą, bezchmurne niebo, morze, słońce.

Żeby w to wierzyć.

Żeby zatankować bak do pełna złudzeniami na resztę roku.

Ręka Clotilde przesunęła się trochę wyżej po udzie Francka, podczas gdy jej kark się obracał, wystawiając szyję do zbyt niebieskiego nieba, jakby sztucznej dekoracji. Zasłony. Kurtyny zaciągniętej przez Boga kłamcę.

Franck zadrżał, kiedy Clotilde zamykała oczy. Automatycznie. Odłączając swoje palce od swoich myśli.

Wakacje służą również do tego.

Opalone skóry, gołe ciała, ciepłe noce.

Żeby podtrzymać złudzenie pożądania.

3

Poniedziałek 7 sierpnia 1989 roku,
pierwszy dzień wakacji, letnie niebieskie niebo

Jestem Clotilde.

Przedstawiam się, bo to minimum grzeczności, nawet jeśli mi jej nie odwzajemnisz, ponieważ nie wiem, kim jesteś, ty, który mnie teraz czytasz.

To będzie za kilka lat, jeśli wytrzymam. Wszystko, co piszę, jest supertajne. Całkowite embargo. Niezależnie od tego, kim jesteś, zostałeś uprzedzony! Zresztą kim ty możesz być, ty, który mnie czytasz mimo wszystkich moich ostrzeżeń? Kim ty możesz być?

Moim ukochanym, jedynym, tym, którego wybrałam na całe życie, któremu powierzę rano, trzęsąc się po moim pierwszym razie, swój dziennik intymny z lat dojrzewania?

Jakimś palantem, który go znalazł, bo skoro jestem bałaganiarą, musiało mi się to przydarzyć?

Jednym z tysięcy fanów, którzy rzucają się na to arcydzieło nowej genialnej gwiazdy literatury? (to ja!!!).

Czy ja… Ale ja stara, za piętnaście lat… No, powiedzmy, nawet bardzo stara, za trzydzieści lat. Odnalazłam ten stary dziennik intymny w głębi szuflady i czytam go znowu, jakbym wsiadła do wehikułu czasu. Jakbym stała przed odmładzającym lustrem.

Jak to odgadnąć? A więc mając wątpliwości, a nie mając pewności, piszę na czuja, nie wiedząc, w jakie ręce, w jakie oczy wpadnie ten zeszyt.

Pfff pfff…

Masz, mam nadzieję, mój przyszły czytelniku, piękne oczy, piękne dłonie, piękne serce. Nie zawiedziesz mnie? Obiecujesz?

Zaczynam od kilku słów o sobie, coś w rodzaju przedstawienia się. Na zwierzenia przyjdzie czas, mój czytelniku z innego świata, z tamtej strony.

A więc Clotilde. W trzech punktach:

Małe 1. Mój wiek. Już stara… Piętnaście lat. No, no, wow, można dostać zawrotu głowy!

Małe 2. Mój wzrost. Jeszcze niski… metr czterdzieści osiem, a to, to grozi chandrą!

Małe 3. Mój look. Według mamy zabójczo przerażający. To proste, pożądany efekt to wyglądać jak Lydia Deetz w Soku z żuka. Jeśli nie od razu kojarzysz jej look w stylu goth, mój czytelniku z planety Mars, nie przejmuj się: w tym zeszycie co trzy linijki będę ci zawracać głowę Lydią Deetz, jako że jestem absolutną fanką tej dziewczyny. Powiem jasno: to nastolatka najbardziej cool na świecie, ze swoimi czarnymi koronkami, kosmykami włosów jak zęby smoka, wielkimi oczami pandy… a na dodatek ona rozmawia z duchami! Dodam jeszcze, piękny nieznajomy, że gra ją Winona Ryder, która nie ma jeszcze osiemnastu lat i jest po prostu najpiękniejszą aktorką na świecie. Chciałam zdjąć wszystkie jej plakaty wiszące w moim pokoju, żeby je powiesić w pokoju na wakacjach, ale mama postawiła weto pineskom wbijanym w ścianki bungalowu.

Dobrze, dobrze, mój czytelniku, zauważyłam, że moje małe 3 to było duże 3. Wracam więc do mojego pierwszego dnia wakacji… Wielka przygoda Idrissich z Tourny w czerwonym fuego taty. Tourny, żebyś wiedział, położone jest w regionie Vexin, na wielkiej buraczanej równinie, wciśniętej między Normandię a Paryż, z dziwaczną rzeką Epte, o której miejscowe pleciugi opowiadają, że wywołała więcej wojen i uśmierciła więcej ludzi niż Ren. My mieszkamy powyżej, pośród małych pagórków wysokich jak trzy jabłka, które miejscowi zarozumialcy nazwali le Vexin bossu, garbatym Vexin. Ale wymyślili!

Długo się wahałam, w jaki sposób mam ci opowiedzieć o wielkim wyjeździe na Korsykę, o bagażach upychanych w bagażniku, kiedy w Normandii była jeszcze noc, o niekończącej się drodze, kiedy siedziałam z tyłu razem z Nico, który przez dziesięć godzin oglądał samochody, drzewa i tablice rejestracyjne i wcale nie wyglądał tak, jakby się nudził. O tunelu pod Mont Blanc i rytualnym obiedzie w Chamonix, tarta i sałata, o przejeździe przez Włochy, dlatego że, tata dixit, Genua nie leży dużo dalej niż Nicea, Tulon czy Marsylia, ale Włosi nigdy nie strajkują. Tak, mogłabym ci opowiedzieć to wszystko ze szczegółami, ale daruję sobie. To mój wybór narracji, drogi międzygalaktyczny czytelniku. Tak to jest!

Skupię się na promie.

Ten, kto nigdy nie płynął promem na wyspę, nie wie, co to pierwszy dzień wakacji.

Słowo Lydii Deetz!

Udowodnię to za pośrednictwem czterech żywiołów.

Najpierw woda

Olbrzymi prom, żółto-biały z czarną głową Maura, flagą wyspy, początkowo robi wrażenie. Ale kiedy otwiera swoją paszczę, to już robi się mniej zabawnie.

Przynajmniej tacie. Trzeba przyznać, że prowadzić dziesięć godzin, żeby dotarłszy do celu, zostać zwymyślanym przez bandę podnieconych Włochów, rozumiem, że to może człowieka zdenerwować.

Destra

Sinistra

Włosi, którzy wrzeszczą i wymachują rękami, tak jakby tato pobierał pierwszą lekcję nauki jazdy.

Avanti avanti avanti

Tato, który musi manewrować pośród kilkudziesięciu innych przerażonych kierowców z ich przyczepami i skuterami wodnymi na dachach, w sportowych kabrioletach z wystającymi deskami surfingowymi, w renault espace załadowanych, że o mało nie pękną, kołami ratunkowymi, materacami, ręcznikami, prawie pod sam dach, tak wysoko, że przez tylną szybę nic nie widać.

Avvicina avvicina

Ciężarówki, samochody, przyczepy kempingowe, motocykle. Wszystko się mieści! Zawsze. Co do centymetra. To pierwszy cud wakacji.

Stop stop stop

Włosi od promów, kiedy one były jeszcze małe, osiągali mistrzostwo w upychaniu rzeczy. Wprowadzić na statek trzy tysiące samochodów w niecałą godzinę to jak zabawa gigantycznymi klockami lego.

Włoch uśmiecha się, podnosi kciuk.

Perfetto

Fuego taty jest jednym z trzech tysięcy elementów układanki. Otwiera drzwi, próbując nie zadrasnąć corsy przyklejonej do niego z lewej strony, i wciąga brzuch, żeby do nas dołączyć.

Potem ziemia

Prawdziwe rzeczy dzieją się między tą chwilą, kiedy zrzucacie ubrania, żeby położyć się spać w kabinie, a tą, kiedy cztery czy pięć godzin później wstajecie; to trochę tak jak przeobrażenie. Jak wąż, który zmienia skórę.

Ja często pierwsza wsuwam swoje klapki; szorty, T-shirt z napisem Van Halen, ciemne okulary i siup… na pokład.

Ziemia! Ziemia!

Wszyscy stoją już przy barierce, podziwiając wybrzeże od stawu Biguglia do przylądka Capicorsu. Słońce zaczyna strzelać swoimi laserowymi promieniami do wszystkiego, co się porusza poza strefą cienia, a ja pędzę po korytarzach statku, żeby wdychać nieznane wonie. Przechodzę nad wielkim niedobudzonym blondynem, leżącym w korytarzu na swoim plecaku. Ale ciacho! Przyklejona do niego dziewczyna jeszcze śpi z gołymi plecami, z potarganą grzywą, z ręką wsuniętą pod rozpiętą koszulę swojego Szweda.

Kiedyś to ja będę dziewczyną z gołymi plecami. I ja też będę miała swojego źle ogolonego autostopowicza, który będzie mi służył za materac, z blond zarostem na torsie, który mi posłuży za przytulankę.

No, życie, nie zawiedziesz mnie, obiecujesz?

Na razie zadowalam się jodowym zapachem Morza Śródziemnego. Opierając się plecami o barierkę górną częścią mojego metra czterdzieści.

Oddychając wolnością, na paluszkach.

Niestety ogień

Wszyscy państwo proszeni są o powrót do swoich pojazdów.

Piekielny ogień!

Prawdę mówiąc, mój czytelniku z kresów galaktyki, myślę, że piekło przypomina chyba właśnie to: ładownię promu. Upał, co najmniej sto pięćdziesiąt stopni, a jednak wszyscy się pchają na schodach, żeby tam zejść. Tak jakby wszyscy ludzie, co umarli na ziemi o tej samej godzinie, wchodzili gęsiego do płynnego wnętrza wulkanu. Subway to Hell!

Hałasują łańcuchy, głośno pojękuje metal; Włosi wrócili, jako jedyni są ubrani w spodnie i kurtki, jako jedyni się nie pocą, podczas gdy wszyscy wczasowicze już w krótkich spodenkach spływają potem i się wycierają.

Tkwimy tu całą wieczność, w tym piecu, zablokowani, bo może jakiś mądrala, który zaparkował przy drzwiach, się nie obudził. Ten, co przybył wczoraj w ostatniej chwili. Możliwe, że to blondyn, szwedzki autostopowicz, który nas wszystkich wkurza do tego stopnia, że ja już go uwielbiam i chcę mieć później takiego jak on.

Włosi wyglądają jak diabły, brakuje im tylko bata. To była pułapka, wszyscy tu wykitujemy w dwutlenku węgla, bo jeden kretyn uruchomił silnik i cała reszta zrobiła to samo, a jednocześnie ani jeden samochód się nie ruszył.

W końcu wrota promu spadają z hałasem roztrzaskującej się blachy. Opada most zwodzony.

Cała armia żywych trupów wyrywa się do raju.

W końcu wolni!

Wreszcie powietrze

Tradycją w rodzinie Idrissich jest śniadanie na tarasie pod palmami na placu Saint-Nicolas koło portu w Bastii.

Tato funduje nam wypasiony zestaw, rogaliki, sok z wyciskanych owoców, konfiturę z kasztanów. Nagle mamy wrażenie, że jesteśmy rodziną. Nawet ja z moim wyglądem najeżonego Gotha. Nawet Nico, który przed wyjazdem zakręcił globusem i wycelował na chybił trafił palcem, żeby dowiedzieć się, w jakim języku będzie mówiła dziewczyna z kempingu, z którą będzie randkował.

Tak, rodzina, przez dwadzieścia jeden dni, trzy tygodnie w raju.

Mama, tata i Nicolas.

I ja.

W tym dzienniku będzie mowa zwłaszcza o mnie, wolę cię od razu uprzedzić!

Wybaczysz mi? Lecę wciągnąć kostium kąpielowy.

Zaraz do ciebie wrócę, mój gwiezdny czytelniku.

* * *

Zamknął delikatnie dziennik.

Zakłopotany.

Od lat go nie otwierał.

Niespokojny.

A więc wróciła…

Po dwudziestu siedmiu latach.

Dlaczego?

To było tak oczywiste. Wróciła, by odgrzebać przeszłość. Poszperać. Podrążyć. Poszukać tego, co tu zostawiła, w innym życiu.

Przygotowywał się na to. Od lat.

Ale nigdy nie udało mu się odpowiedzieć na to pytanie.

Jak głęboko chciałaby zejść? Do którego poziomu chciałaby opróżnić szambo? Na jaką głębokość chciałaby dotrzeć w przesiąkniętych zgnilizną podziemnych galeriach tajemnic rodziny Idrissich?

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Podziękowania

Dla Luca Bessona i wytwórni filmowej Gaumont