Jan Andrzej Morsztyn

Nadgrobek Perlisi

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Nadgrobek[1] Perlisi[2]

Perła tu leży, nie ta, co Szczęśliwe  

Wyspy więc noszą ani brzegi krzywe  

Oryjentalskie, ani te skorupy,  

Które bogate w sobie kryją łupy.  

Kosztowniejsza to perła, która siła[3]  

Wraz[4] w sobie skarbów bogatych nosiła:  

Nos załamany[5], sierć bielsza niż wełna,  

Miększa niż tyrski jedwab, niż bawełna,  

Oczy wypukłe, ogon zatoczony  

I w kilka kręgów pięknie ucerklony[6],  

Wzrost niezwyczajny, mały i sudanny[7],  

Jak do rękawka[8] potrzebują panny —  

Owa co kiedy nadobnego było  

W malteńskich pieskach[9], jej samej służyło.  

A przy tym dowcip i wdzięczne pieszczoty,  

Wierność i co jest we psiech[10] tylko cnoty,  

I ochędóstwo[11] niezwyczajne miała,  

I tym się w łasce swej paniej trzymała.  

Pies ją niebieski[12] żywota pozbawił,  

Ale postrzegszy, co niechcący sprawił,  

Zawył lamenty trąbą swą do góry  

I za żałobę przywdział czarne chmury.  

Płakał jej pokój i łóżka płakały,  

Płakał i ciepły komin owdowiały:  

Płacze i łzami kosztownymi ani  

Da się utulić nad nią moja pani.  

Sam się śnieg śmieje, bo za tym pogrzebem  

Bielszego nadeń nie masz nic pod niebem[13].  

Przypisy:

[1]

Nadgrobek — nad grobem, nagrobek. Tytuł zapowiada, że utwór będzie epitafium.

[2]

Perlisi — tu: Perlisia, zdrobniale od Perełka, imię.

[3]

siła — daw. dużo, wiele, mnóstwo.

[4]

Wraz — naraz.

[5]

załamany — zagięty.

[6]

ucerklony — zakręcony.

[7]

sudanny — kształtny, zgrabny.

[8]

rękawek — mufka; sens: w sam raz taki, żeby zmieścił się w mufce i grzał ręce.

[9]

malteńskie pieski — pieski z Malty, odmiana pinczerków.

[10]

we psiech — w psach.

[11]

ochędóstwo — porządek, schludność.

[12]

Pies (...) niebieski — gwiazda Syriusz najlepiej widzialna na niebie latem.

[13]

bo za tym pogrzebem... — skoro Perła o nieskazitelnie białej sierści została już pogrzebana, śnieg nie ma już konkurencji.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nadgrobek-perlisi

Tekst opracowany na podstawie: Morsztyn, Jan Andrzej (1621-1693), 275 wierszy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1977

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Leszek Kukulski, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.