Władysław Tarnowski

Śpiewka powstańców z oddziału Langiewicza

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Śpiewka powstańców z oddziału Langiewicza[1]

Jak to na wojence ładnie[2], jak to na wojence ładnie,  

Kiedy ułan z konia spadnie, (bis)  

Koledzy go nie ratują, koledzy go nie ratują,  

Jeszcze końmi go tratują.  

Kapitan pułku wymaże[3], kapitan pułku wymaże,  

Porucznik grzebać rozkaże[4].  

A za jego młode lata, a za jego młode lata,  

Grają w trąby tra-ta, tra-ta.  

A za jego trudy, prace, a za jego trudy, prace,  

Grały mu kule, kartacze[5].  

A za jego trudy, lata[6], a za jego trudy, lata,  

Dała ognia cała rota.  

A już my go pochowali, a już my go pochowali  

«Requiescat[7]» zaśpiewali.  

Popamiętają Moskale, popamiętają Moskale,  

Jak dostali w skórę w Skale!  

Wyginęła ich połowa, wyginęła ich połowa,  

Reszta uszła do Miechowa.  

Z Miechowa ich wypędzimy, z Miechowa ich wypędzimy,  

Aż o Radom się oprzemy.  

A z radomskiej okolicy, a z radomskiej okolicy  

Pójdziem prosto do stolicy.  

Niech pamiętają łajdaki, niech pamiętają łajdaki  

Jak dzielnie biją Polaki.  

A dla naszej większej chwały, a dla naszej większej chwały,  

Wiwat! sztab i korpus cały.  

A dla naszej mniejszej troski, a dla naszej mniejszej troski,  

Wiwat! pułkownik Czachowski[8].  

Przypisy:

[1]

Śpiewka powstańców z oddziału Langiewicza — W publikowanej tu wersji autorem słów pieśni (jak również melodii opartej na na ludowej pieśni węgierskiej) jest Władysław Tarnowski; była ona śpiewana przez żołnierzy powstania styczniowego (stąd tytuł). Wcześniej jednak istniał jej pierwowzór, powstały najprawdopodobniej pod koniec XVIII w. wieku, znany pod tytułem Żołnierz ochoczy a. A kto chce rozkoszy użyć. Bardzo popularna także wśród legionistów w latach 1914–1918, pieśń doczekała się wielu przeróbek i wersji.

[2]

jak to na wojence ładnie — w niektórych odmianach tekstu tę najbardziej znaną strofę poprzedza jeszcze następująca: „A kto chce rozkoszy użyć/ Niech na wojnę idzie służyć”. Lub też nawet dłuższy tekst wprowadzający w szczegóły życia żołnierskiego: „А kto chce rozkoszy użyć/ Musi iść w ułany służyć./ Tam rozkoszy on użyje/ Krwi jak wody się napije./ Tam mu dadzą mundur nowy,/ A na mundur kij dębowy./ Tam mu każą maszerować/ Jeszcze lepiej niż tańcować”.

[3]

kapitan pułku wymaże — w innej wersji tekstu: „rotmistrz z listy go wymaże”.

[4]

porucznik grzebać rozkaże — w innej wersji tekstu: „wachmistrz trumnę zrobić każe”.

[5]

grały mu kule, kartacze — w innej wersji tekstu: „hejnał zagrają trębacze”

[6]

A za jego trudy, lata — od tego miejsca inna, popularna dziś wersja piosenki brzmi odmiennie od tekstu historycznie pierwotnego, śpiewanego przez powstańców 1863 roku: „A za jego trudy, znoje,/ Wystrzelą mu trzy naboje./ A za jego krwawe rany/ Dołek w ziemi wykopany./ Tylko grudy zaburczały,/ Chorągiewki zafurczały./ A nad grobem krzyż drewniany:/ Śpij żołnierzu, śpij kochany!/ Śpij kolego, twarde łoże,/ Zobaczym się jutro może./ Śpij kolego, bo na wojnie/ Tylko w grobie jest spokojnie./ Śpij kolego w ciemnym grobie,/ Niech się Polska przyśni tobie”.

[7]

requiescat (łac.: niech pozostaje) — pierwsze słowo formuły wypowiadanej nad zmarłym; requiescat in pace: niech spoczywa w pokoju.

[8]

Czachowski, Dionizy Feliks (1810–1863) — pułkownik, jeden z najwybitniejszych dowódców w powstaniu styczniowym, naczelnik wojskowy województwa sandomierskiego; osłaniał oddziały gen. Langiewicza (od 11 marca 1863 r. dyktatora powstania) pod Suchedniowem, Staszowem i Małogoszczem; walczył pod Pieskową Skałą, Chrobrzem i Grochowiskami; poległ pod Jaworem Soleckim.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/spiewka-powstancow-z-oddzialu-langiewicza

Tekst opracowany na podstawie: Wiązanka pieśni Polskich, Kraków 1905

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.