W żłobie leży...

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

W żłobie leży...[1]

W żłobie leży, któż pobieży[2],  

Kolędować małemu  

Jezusowi Chrystusowi  

Dziś do nas zesłanemu[3]?  

Pastuszkowie, przybywajcie,  

Jemu wdzięcznie przygrywajcie  

Jako Panu naszemu.  

My zaś sami z piosneczkami  

Za wami pospieszymy,  

A tak tego maleńkiego  

Niech wszyscy zobaczymy:  

Jak, ubogo narodzony,  

Płacze w stajni położony,  

Więc Go dziś ucieszymy.  

Najprzód[4] tedy[5] niechaj wszędy  

Zabrzmi świat w wesołości,  

Że posłany, nam jest dany  

Emanuel[6] w niskości,  

Jego tedy przywitajmy,  

Z aniołami zaśpiewajmy:  

Chwała na wysokości!  

Witaj, Panie, cóż się stanie,  

Że rozkosze niebieskie  

Opuściłeś, a zstąpiłeś  

Na te niskości ziemskie?  

Miłość moja to sprawiła,  

By człowieka wywyższyła  

Pod nieba Empirejskie[7].  

Czem’[8] w żłobeczku, nie w łóżeczku  

Na siankuś położony?  

Czem’ z bydlęty[9], nie z panięty,  

W stajni jesteś złożony?  

By człek[10] sianu przyrównany[11],  

Grzesznik bydlęciem nazwany,  

Przeze mnie był zbawiony.  

Twoje państwo i poddaństwo  

Jest świat cały, o Boże!  

Tyś polny kwiat, czemu Cię świat  

Przyjąć nie chce, choć może?  

Bo świat doczesne wolności  

Zwykł kochać, mnie zaś w swej złości  

Krzyżowe ściele łoże.  

W Ramie głosy pod niebiosy  

Wzbijają się Racheli,  

Gdy swe syny bez przyczyny  

W krwawej widzi kąpieli[12],  

Większe mnie dla nich kąpanie  

W krwawym czeka oceanie  

Skąd niebo będą mieli.  

Trzej królowie, monarchowie  

Wschodni kraj opuszczają,  

Serc ofiary z trzema dary[13]  

Tobie Panu oddają,  

Darami się kontentujesz[14],  

Bardziej serca ich szacujesz[15],  

Za co niech niebo mają.  

Przypisy:

[1]

W żłobie leży — tekst pieśni przypisuje się Piotrowi Skardze.

[2]

bieżeć — biec, podążać, przybywać.

[3]

Dziś do nas zesłanemu — obecnie śpiewa się: „Dziś nam narodzonemu”.

[4]

najprzód (daw.) — najpierw.

[5]

tedy (daw.) — więc, zatem.

[6]

Emanuel — męskie imię biblijne, oznaczające „Bóg z nami”, często odnoszone do Chrystusa.

[7]

nieba Empirejskie — Empireum to miała być najwyższa sfera niebieska, w której przebywał sam Bóg.

[8]

czem — skrócone „czemu”.

[9]

bydlęty — dziś popr. forma N. lm: bydlętami.

[10]

człek — człowiek.

[11]

sianu przyrównany — porównany (pod względem wartości) do siana.

[12]

W Ramie głosy pod niebiosy/ Wzbijają się Racheli,/ Gdy swe syny bez przyczyny/ W krwawej widzi kąpieli — mowa jest o tzw. rzezi niewiniątek, nakazanej przez króla Judy Heroda, zob. Mt2, 16-18: Wtedy Herod widząc, że go Mędrcy zawiedli, wpadł w straszny gniew. Posłał [oprawców] do Betlejem i całej okolicy i kazał pozabijać wszystkich chłopców w wieku do lat dwóch, stosownie do czasu, o którym się dowiedział od Mędrców. Wtedy spełniły się słowa proroka Jeremiasza: Krzyk usłyszano w Rama,/ płacz i jęk wielki./ Rachel opłakuje swe dzieci/ i nie chce utulić się w żalu,/ bo ich już nie ma.

[13]

z trzema dary — za dary trzech królów tradycyjnie uważa się złoto, kadzidło i mirrę.

[14]

kontentować się (daw.) — być zadowolonym.

[15]

szacować — tu: cenić.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/w-zlobie-lezy

Tekst opracowany na podstawie: Śpiwenik ludu katolickiego, książka do nabożeństwa, Bytom 1900

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.