Juliusz Słowacki

Śmierć, co trzynaście lat stała koło mnie...

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Śmierć, co trzynaście lat stała koło mnie...

Śmierć, co trzynaście lat stała koło mnie,  

Poszła i wbiegła do carskiej komnaty,  

Car ją jak wariat przyjął — nieprzytomnie —  

I oddał ducha przy strzale harmaty,  

Który gromowi bożemu podobny,  

Poszedł na Moskwę jako dzwon żałobny.  

Moskwa w powietrze blade zasłuchana,  

W czepcach złocistych jak matuszka stara,  

Słysząc to rzekła: «Albo śmiech szatana,  

Albo też pękło czarne serce cara».  

I cała wyszła na zielone błonia[1]  

Czekać na jezdca[2] pierwszego i konia.  

Pierwszy koń leciał, a był jako smoła,  

I cały czarny jeździec na nim siedział,  

Przez lud przeleciał i wpadł do kościoła,  

Przez lud przeleciał — słowa nie powiedział;  

A kiedy kościół odemknięto z trwogą,  

W tej ciemnej Ławrze nie było nikogo.  

Drugi przeleciał — lecz resztkami włosa  

I chustą krwawą się krył przed narodem,  

Jak człowiek, który nie ma ust i nosa  

I twarz ma całą zgniłą jednym wrzodem.  

Ten, jako zwykle car czynić przywyknął,  

Wbiegł w zamek — usiadł na tronie i zniknął.  

Trzeci przeleciał — ale był z daleka  

Widny ludowi... że był jak ruina,  

Która ma okna tam, gdzie u człowieka  

Serce się mieści i szyja się wcina...  

Ten nie doleciał, bo nań wpadły kruki  

I rozerwały przed ludem na sztuki.  

Wtenczas lud krzyknął: «To nasze trzy cary,  

Które w człowieku teraz jednym były;  

Najpierwszy: to duch i proch, i car wiary,  

A drugi to proch i duch, i car siły;  

A trzeci — od tych rozerwany ptaków,  

To car-kat... który był królem Polaków».  

[1845]

Przypisy:

[1]

błonie — duża przestrzeń porośnięta trawą; pastwisko, łąka.

[2]

jezdca — dziś popr.: jeźdźca.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/smierc-co-trzynascie-lat-stala-kolo-mnie

Tekst opracowany na podstawie: Słowacki, Juliusz (1809-1849), Dzieła. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I., Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909; Pierwodruk: z autografu w „Raptularzu”, Gubrynowicz, t. I, s. 124-125

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.