Juliusz Słowacki

Snycerz był zatrudniony Dyjany lepieniem...

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Snycerz był zatrudniony Dyjany lepieniem...

Snycerz[1] był zatrudniony Dyjany[2] lepieniem.  

Stała już czysta, cała, miesięcznym[3] promieniem  

Świecąca z oczu; brakło już tylko na głowie  

Położyć srebrną, jasną skrę — księżyca nowie[4].  

Wtem do snycerni przyszedł człek, co wszędy[5] biega  

Tak, że doń zawsze błoto uliczne przylega.  

Chodził, patrzał, trząsł sobą i błotem, i światem;  

Sam z gliny, więc posągów wnet się nazwał bratem,  

Ojcem snycerza, który przed statuą ukutą  

Stał cicho... oczy w ziemię spuściwszy i dłuto.  

Już się mieli pożegnać, gdy snycerz, zajęty  

Statuy skończeniem, marząc owe dyjamenty  

I półkręgi srebrzyste, miesięczne, różowe,  

Które będą wieńczyły posągowi głowę,  

A nie widząc, skąd by miał w szaleństwie zapału  

Na stworzenie miesiąca dostać materiału,  

Nagle, z wielką pokorą wielkiego człowieka,  

Ujrzał na ziemi błoto odpadłe od ćwieka  

I od podkówki gościa, na ziemi leżące  

(Zwykłe po błotnych ludzi śladach półmiesiące[6]).  

Te snycerz wziął i z wielką położył pokorą  

Tam, gdzie nad posągami zwykle gwiazdy gorą  

Albo przez lat tysiące w kamień duszą wlany  

Płomyk się genijuszu podnosi różany.  

Zaledwo to uczynił, aż błotna istota  

W gościu zaczęła krzyczeć o tę kradzież błota  

I pełny krwi na twarzy — w oczach błyskawicy,  

Wrzeszczał ów gość: «Ja błoto przyniosłem z ulicy,  

Jam przyniósł i wydeptał, i miesiącem zrobił,  

A tyś skradł, abyś siebie u ludzi ozdobił  

I zarobił majątek u polskich szlachciców  

Tajemnicą, jaką mam, lepienia księżyców.  

Więc nie tylko, żeś plagiat popełnił haniebny,  

Ale mnie w dom przyjmujesz, boć jestem potrzebny,  

Bo twych posągów czoła byłyby bez wieńca,  

Bez piękności...» — To słysząc snycerz, bez rumieńca  

Na twarzy, wobec gościa, który się szamotał  

Po snycerni — ciął młotem w posąg i zdruzgotał.  

Przypisy:

[1]

snycerz — rzemieślnik specjalizujący się w rzeźbie w drewnie; tu ogólnie: rzeźbiarz.

[2]

Dyjana (mit. rzym.) — właśc. Diana, dziewicza bogini łowów, przyrody (w szczególności lasów) oraz księżyca, córka Latony i Jowisza, bliźniacza siostra Apollina; jej atrybutami były łuk i kołczan ze strzałami, jej głowę zdobił sierp księżyca w nowiu, często też przedstawiana była z towarzyszącą jej łanią a. jelonkiem; utożsamiana z postacią Artemidy w mit. gr.

[3]

miesięczny — księżycowy.

[4]

nowie — dziś popr. forma B.: nów.

[5]

wszędy — dziś popr.: wszędzie.

[6]

półmiesiąc — półksiężyc.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/snycerz-byl-zatrudniony-dyjany-lepieniem

Tekst opracowany na podstawie: Słowacki, Juliusz (1809-1849), Dzieła. Pierwsze krytyczne wydanie zbiorowe, t. I., Wiersze drobne, wyd. Bronisław Gubrynowicz, Lwów 1909; Pierwodruk: według „Raptularza”, Gubrynowicz, t. I, s. 181-182

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.