Ignacy Krasicki

Wstęp do bajek i przypowieści

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Do dzieci[1]

O wy, co wszystkie porzuciwszy względy,  

Za cackiem bieżyć[2] gotowi w zapędy,  

Za cackiem, które zbyt wysoko leci,  

Bajki wam niosę, posłuchajcie, dzieci.  

Wy, których tylko niestatek żywiołem,  

Co się o fraszki uganiacie wspołem,  

O fraszki, których zysk maże i szpeci[3],  

Bajki wam niosę, posłuchajcie, dzieci.  

Wy, którzy marne[4] przybrawszy postaci,  

Baśniami łudzić umiecie współbraci,  

Baśniami, które umysł płochy kleci,  

Bajki wam niosę, posłuchajcie, dzieci.  

Dedykacja

Suspicione si quis errabit sua.  

Et rapiet ad se, quod erit commune omnium  

Stulte nudabit animi conscientiam.  

Phaedr, Ad Eutich., lib. III[5]

Wstęp do bajek

Był młody, który życie wstrzemięźliwie pędził;  

Był stary, który nigdy nie łajał, nie zrzędził;  

Był bogacz, który zbiorów potrzebnym[6] udzielał;  

Był autor, co się z cudzej sławy rozweselał;  

Był celnik, który nie kradł; szewc, który nie pijał;  

Żołnierz, co się nie chwalił; łotr, co nie rozbijał;  

Był minister rzetelny, o sobie nie myślał;  

Był na koniec poeta, co nigdy nie zmyślał.  

— A cóż to jest za bajka? Wszystko to być może!  

— Prawda, jednakże ja to między bajki włożę.  

Przypisy:

[1]

Do dzieci — Błędem byłoby sądzić, że Krasicki kierował swoje bajki do dzieci. W istocie dziecięca niesforność określa tu ludzkie przywary w ogóle.

[2]

bieżyć — iść.

[3]

których zysk maże i szpeci — których posiadanie przynosi ujmę i dyshonor.

[4]

marne — nędzne, liche.

[5]

Suspicione si quis (...) animi conscientiam — Motto jest cytatem z Prologu (do Eutychusa) do Księgi III bajek Fedrusa (ok. 15 – ok. 50 r. n.e.), który przyswoił łacinie greckie bajki Ezopa. Tłumaczenie P. Gruszki brzmi: „Gdyby w przyszłości, w śledztwie, ktoś uniósł się w gniewie / i, co wspólne dla wszystkich, brał tylko do siebie, / w głupi sposób obnaży swą duszę prostaka” (Fedrus, Bajki Ezopa, Gdańsk 1999, w.45–47).

[6]

potrzebny — tu: potrzebujący, ubogi.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wstep-do-bajek-i-przypowiesci

Tekst opracowany na podstawie: Krasicki, Ignacy (1735-1801), Bajki, oprac. Zbigniew Goliński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków, 1975

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dariusz Gałecki, Zbigniew Goliński, Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.