Mikołaj Sęp Szarzyński

Pieśń VIII

Iż rozum człowiekowi potrzebniejszy, niż skarby

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Pieśń VIII

Iż rozum człowiekowi potrzebniejszy, niż skarby

Złoto znać na strzechstenie[1], człowieka na złocie;  

Mieć albo nie mieć złota —nic przez sie ku cnocie;  

Próżno chwalą i ganią ten kruszec łagodny:  

Komu Pan Bóg dał rozum, zawżdy jest swobodny.  

Wygnał chciwość niesytą, wygnał strach szkarady[2]  

Więc nie wzdycha, nie mając, w dostatku nie blady.  

Nie pożycza u skrzynie[3], darmo nie szafuje:  

Z baczeniem[4] złoto drogo i tanie szacuje.  

Ale jawnie oświadczył słowy i przykładem  

Twój wnuk Jesse, iż zbytnie skarby zbytnym jadem.  

I z tym, komu ich nie da, Bóg barziej łaskawie,  

Niż z tym, co ich ma nazbyt: zna, kto sądzi prawie.  

W nędzy człowiek dostanie, gdy chce, pocieszenia,  

Trudno, gdy wszytko k myśli, nie stracić baczenia.  

Skąd z letargu smutnego wrzód smaczny przychodzi,  

Bo sie to zdrowo widzi, co nabarziej szkodzi.  

Nie pożądam znacznym być w nieszczęście oboje,  

Lecz znam prawie szczęśliwym, kto pociechy swoje  

W tobie samym ma, Panie, próżen inszych rzeczy,  

I dla ciebie sam siebie wzgardził mieć na pieczy.  

Przypisy:

[1]

strzechsten (z niem. Streichstein) — kamień probierczy.

[2]

szkarady — szkaradny.

[3]

skrzynie — skrzyni.

[4]

Z baczeniem — z uwagą.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesn-viii-iz-rozum-czlowiekowi-potrzebniejszy-niz-skarby

Tekst opracowany na podstawie: Szarzyński Sęp, Mikołaj (ca 1550-1581), Rytmy abo Wiersze polskie w wyborze, E. Wende, Warszawa, 1914

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.