Casimir Delavigne

Warszawianka 1831

tłum. Karol Sienkiewicz

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Warszawianka 1831

Oto dziś dzień krwi i chwały,  

Oby dniem wskrzeszenia był!  

W gwiazdę Polski[1] orzeł biały  

Patrząc lot swój w niebo wzbił.  

A nadzieją podniecany,  

Woła do nas z górnych stron:  

Powstań Polsko, skrusz kajdany,  

Dziś twój tryumf albo zgon.  

Hej, kto Polak na bagnety!  

Żyj swobodo, Polsko żyj.  

Takim hasłem cnej podniety,  

Trąba nasza wrogom grzmij!  

«Na koń! — woła Kozak mściwy —  

Karać bunty polskich rot,  

Bez Bałkanów są ich niwy,  

Wszystko jeden zgniecie lot!»  

Stój! Za Bałkan pierś ta stanie,  

Car wasz marzy płonny łup,  

Z wrogów naszych nie zostanie  

Na tej ziemi, chyba trup.  

Hej, kto Polak... itd.  

Droga Polsko! dzieci twoje  

Dziś szczęśliwych doszły chwil,  

Od tych sławnych, gdy ich boje  

Wieńczył Kremlin, Tybr i Nil[2]  

Lat dwadzieścia nasze męże  

Los po obcych grodach siał  

Dziś, o Matko, kto polęże[3]  

Na twym łonie będzie spał.  

Hej, kto Polak itd.  

Wstań Kościuszko! ugodź serca  

Co litością manić śmią  

Znałże litość ów morderca,  

Który Pragę zalał krwią[4].  

Niechaj krew tę krwią dziś spłaci,  

Niech nią zrosi grunt, zły gość.  

Laur męczeński naszej braci  

Bujniej będzie po niej rość  

Hej, kto Polak itd.  

Tocz, Polaku, bój zacięty,  

Ulec musi dumny car,  

Pokaż jemu pierścień święty,  

Nieulękłych Polek dar.  

Niech to godło ślubów drogich  

Wrogom naszym wróży grób,  

Niech krwią zlane w bojach srogich  

Nasz z wolnością świadczy ślub.  

Hej, kto Polak itd.  

O, Francuzi! czyż bez ceny  

Rany nasze dla was są:  

Spod Marengo, Wagram, Jeny,  

Drezna, Lipska, Waterloo[5]?  

Świat was zdradził, my dotrwali,  

Śmierć czy tryumf — my czy wy,  

Bracia! my wam krew dawali.  

Dziś wy dla nas nic — prócz łzy.  

Hej, kto Polak itd.  

Wy przynajmniej, coście legli  

W obcych krajach za kraj swój  

Bracia nasi z grobów zbiegli  

Błogosławcie bratni bój.  

Lub zwyciężym — lub gotowi  

Z trupów naszych tamę wznieść  

By krok spóźnić olbrzymowi  

Co chce światu pęta nieść  

Hej, kto Polak itd.  

Grzmijcie bębny, ryczcie działa.  

Dalej! dzieci w gęsty szyk,  

Wiedzie hufce wolność, chwała.  

Tryumf błyska w ostrzu pik.  

Leć, nasz Orle, w górnym pędzie,  

Sławie, Polsce, światu służ!  

Kto przeżyje, wolnym będzie;  

Kto umiera, wolnym już!  

Hej, kto Polak itd.  

Przypisy:

[1]

W gwiazdę Polski — w innej wersji tekstu: „W tęczę Franków”; jest to nawiązanie do rewolucji francuskiej.

[2]

gdy ich boje wieńczył Kremlin, Tybr i Nil — nawiązanie do walk legionów polskich w armii napoleońskiej.

[3]

polęże — dziś: polegnie.

[4]

Pragę zalał krwią — chodzi o dowódcę wojsk ros., Aleksandra Suworowa, który po zwycięskim ostatnim starciu z siłami insurekcji kościuszkowskiej podczas szturmu na Warszawę od strony jej dzielnicy wschodniej, Pragi, 4 listopada 1794 roku dopuścił do rzezi ludności cywilnej miasta; żołnierze ros. wymordowali wówczas ok. 20 tys. ludzi; podkomendni Suworowa w dowód uznania zostali udekorowani przez carycę Katarzynę II specjalnie ustanowionym Krzyżem za Zdobycie Pragi.

[5]

spod Marengo, Wagram, Jeny, Drezna, Lipska, Waterloo — nawiązanie do bitew stoczonych przez Napoleona I, w których brały udział oddziały wojsk polskich.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/warszawianka-1831

Tekst opracowany na podstawie: Wiązanka pieśni Polskich, Kraków 1905

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.