Jan Andrzej Morsztyn

Do swoich książek

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Do swoich książek

Dokąd się, moja lutni, napierasz skwapliwie?  

Chcesz na świat i drukarskiej chciałabyś oliwie  

Podać w nielutościwe[1] swoje plotki prasy,  

Wzgardziwszy słodkie mego kabinetu[2] wczasy?  

Ach, nie wiesz, czego–ć się chce! Różne w ludziach smaki,  

I ciebie potka[3] wilkum[4] pewnie niejednaki.  

Nie trzeba dymem śmierdzieć, kto się chce do dworu  

Udać, jeszcześ ty godna kuchennego szoru:  

Jeden, co lepiej pisze, znajdzie w tobie siła[5],  

Co by cierpliwsza głowa jeszcze przekreśliła;  

Drugi z zazdrości, która średnie mózgi żywi,  

W oczy pochwali, ale z tyłu gębę skrzywi;  

Inszy, choć z hipokreńskiej nie pił nigdy bani[6],  

Żeby się coś zdał, czego nie umie, pogani.  

Tak, coś ją w ciszy miała, utracisz powagę  

I pójdziesz za sukienkę korzeniu na wagę[7]  

Albo cię, ważąc konfekt[8], podściele na szali  

Aptekarz i Szot tobą tabakę podpali,  

Albo kiedy krystera[9] czyści brzuch zawarty,  

Coraz, co krok do stolca, jednej zbędziesz karty.  

Ale ty przecie prosisz łaskawej odprawy,  

Tak ci się moje przykrzą kreski i poprawy,  

I co go doznać możesz, nie poważasz sromu[10];  

Idź tedy — ale lepiej było siedzieć w domu.  

Przypisy:

[1]

nielutościwe — nielitościwe, okrutne.

[2]

kabinet — daw. mebel z otwieranym pulpitem i licznymi szufladkami. Miał formę małej, dwuczęściowej szafki.

[3]

potka — dziś: spotka.

[4]

wilkum (z niem. willkommen: witać) — powitanie.

[5]

siła — tu: wiele.

[6]

hipokreńska bania — w mit. gr. na wzgórzu Muz, gdy Pegaz uderzył kopytem w skałę, wypłynęło źródło Hippokrene. Pić z hipokreńskiej bani lub z źródła hipokreńskiego to doświadczać natchnienia poetyckiego.

[7]

pójdziesz za sukienkę korzeniu... — owiną twoimi kartami ważone w sklepie przyprawy.

[8]

konfekt — tu: słodycze.

[9]

krystera (starop.) — lewatywa.

[10]

srom — daw. wstyd, hańba, niesława.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/do-swoich-ksiazek-dokad-sie-moja-lutni-napierasz-skwapliwie

Tekst opracowany na podstawie: Morsztyn, Jan Andrzej (1621-1693), 275 wierszy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1977

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Leszek Kukulski, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.