Redakcja

Marek Wilhelmi

Korekta

Barbara Cywińska

Halina Lisińska

Projekt graficzny okładki

Małgorzata Cebo-Foniok

Marek Wilhelmi

Ilustracja na okładce

Pocałunek Gustav Klimt

© Osterreichische Galerie Belvedere, Vienna/Bridgeman Images

Zdjęcie autora

© Ingrid Hoffmann/Opale

Tytuł oryginału

Cœur de cristal

Copyright © Editions Robert Laffont, Paris, 2014,

through arrangement with Renata de La Chapelle Agency

All rights reserved.

For the Polish edition

Copyright © 2015 by Wydawnictwo Amber Sp. z o.o.

ISBN 978-83-241-5436-4

Warszawa 2015. Wydanie I

Wydawnictwo AMBER Sp. z o.o.

02-952 Warszawa, ul. Wiertnicza 63

tel. 620 40 13, 620 81 62

www.wydawnictwoamber.pl

Konwersja do wydania elektronicznego

P.U. OPCJA

juras@evbox.pl

Dla tych, którzy mają serce dziecka

Możemy dać tylko to, co sami posiadamy:

ten, kto nie kocha samego siebie,

nigdy nie będzie umiał kochać.

Miłość czyni nas bezbronnymi i zależnymi od innych.

Ale to cudowna bezbronność, bez której

prawdziwe szczęście nie byłoby możliwe.

Trzeba nauczyć się wyzbyć ciągłej

potrzeby kontrolowania wszystkiego rozumem,

żeby przyjąć z otwartymi ramionami głos,

który dobywa się z głębin naszego ja.

Kiedy twoje serce jest niespokojne,

nie wyobrażaj sobie tego, co najgorsze,

bo siłą swoich myśli sprowokujesz nieszczęście.

Przeciwnie, upewniaj sam siebie,

że wszystko idzie jak najlepiej,

a przeciągniesz los na swoją stronę.

Dziękuj Życiu: ono jest dobre dla wszystkich.

To nasze lęki pożerają szczodrość jego strumienia.

Prolog

Kochamy jeszcze mocniej i jeszcze głębiej, kiedy ból nasze serce spustoszy i uczyni je większym.

Dawno temu, w dalekim królestwie, żył potężny król, którego nazywano królem dobrym. Jego dobroć była tak wielka, że zaznali jej wszyscy. Tak w jego ziemiach, jak i we wszystkich innych królestwach świata. Wszędzie jego imię było poważane i stawiane za przykład: „Widzisz – mówiono – ten król jest tak dobry, że cały jego lud kocha go i żyje w pokoju. On nie potrzebuje panować strachem. Tajemnicą jego potęgi jest dobroć”.

Pewnego dnia, kiedy król dobry był już stary i chory i odpoczywał na pałacowym tarasie, przyszła do niego Aloa, jego dziewięcioletnia wnuczka. Oczy miała zamglone łzami. Król wziął ją na kolana i zapytał:

– Czemu płaczesz, moja maleńka?

– Bo Goum umarł – odpowiedziała, jeszcze bardziej szlochając. – Taka jestem nieszczęśliwa…

Stary król wiedział, jak bardzo Aloa była przywiązana do swojego psa Gouma, który nigdy jej nie opuszczał. Nie próbował osuszyć jej łez, zapłakał razem z nią, coraz mocniej tuląc ją w ramionach. Kiedy studnia jej smutku się wyczerpała, Aloa zmarszczyła czółko i wybuchnęła złością:

– Nie chcę już nigdy cierpieć! Już nigdy nie przywiążę się do nikogo!

Król popatrzył na nią z powagą i rzekł:

– Posłuchaj mnie uważnie, moja mała Aloa. Kiedy tracimy kochaną istotę, możemy zamknąć nasze serce albo użyć bólu, który je rozdziera, by otworzyć je jeszcze szerzej. Kochamy jeszcze mocniej i jeszcze głębiej, kiedy ból nasze serce spustoszy i uczyni je większym.

Dziewczynka spojrzała pytająco, a król ciągnął dalej:

– Opowiem ci pewną historię. Moją historię. Chcesz?

Aloa przytaknęła, wtuliła się w swojego dziadka i zamknęła oczy. Król też przymknął powieki, jakby wyruszał po swoje wspomnienia w najgłębsze zakątki pamięci. I zaczął cicho mówić:

– Wiesz, moje kochanie, że wszyscy nazywają mnie królem dobrym. Ale kiedy miałem dwadzieścia lat, mówiono, że mam serce z kryształu, bo moje serce było czyste, ale zimne jak kryształ właśnie.

Zlodowaciałe serce

Miłość jest aromatem i smakiem Życia.

Byłem piękny, wykształcony, byłem jedynym następcą tronu, wszyscy mi zazdrościli. Ale w głębi duszy nie wiedziałem, co to szczęście, bo urodziłem się z osobliwym kalectwem: byłem niezdolny do miłości. Nie brakowało mi matki, która zmarła, wydając mnie na świat. Szanowałem ojca, ale nie byłem do niego przywiązany. Moje dziecięce serce nigdy dla nikogo nie drgnęło. Miałem wielu towarzyszy zabaw, ale niczego nie czułem, kiedy znikali z moich oczu. A kiedy któremuś z nich przydarzało się coś złego, ogarniało mnie coś na kształt litości: wolałbym, żeby nie cierpiał, ale nie byłem ani smutny, ani przygnębiony. Poznałem w dzieciństwie różne uczucia – strachu, złości, radości czy bólu – ale nigdy nie były owocem mojego przywiązania do kogokolwiek. Byłem przygnębiony albo radosny, kiedy przegrywałem lub wygrywałem w zabawach. Byłem wściekły, kiedy zmuszano mnie do pracy, a wcześniej obiecano, że pojeżdżę na koniu. I nawet kiedy po jakimś nieszczęśliwym upadku musieli dobić mojego wierzchowca Alzara, moją jedyną troską było to, że trudno mi będzie znaleźć drugiego tak szybkiego i tak dobrze ułożonego rumaka.

Moja piastunka Doha karmiła mnie piersią zamiast mojej matki i była przy mnie w każdej chwili mojego dzieciństwa. Kochała mnie z pewnością tak mocno jak najbardziej kochająca matka. Umarła, kiedy miałem trzynaście lat. Była tak dobra, że wszyscy płakali podczas Rytuału Przejścia. Wszyscy oprócz mnie. Czułem smutek na myśl, że już nigdy jej nie zobaczę, ale to uczucie było egoistyczne. Doha przywoływała mi na myśl dobre wspomnienia z dzieciństwa i uroniłem kilka łez bardziej nad nimi, niż nad nią samą. Widząc mój żal, niektórzy myśleli, że moje serce się rozgrzało. Ale kiedy pod koniec ceremonii zacząłem żartować i niecierpliwić się, chcąc czym prędzej zasiąść do stołu, zrozumieli, że nadal jest zakute w krysztale.

Miałem wszystko, ale brakowało mi tego, co jest esencją życia. Jak miałem odkryć później, to miłość jest aromatem i smakiem Życia. I nawet jeśli czasem jest gorzka, nadaje naszemu istnieniu piękno, ciepło i magię.

Klątwa

Miłość czyni nas bezbronnymi i zależnymi od innych. Ale to cudowna bezbronność, bez której prawdziwe szczęście nie byłoby możliwe.

Spośród dzieci, które mnie otaczały, zapamiętałem Elionę, córkę mojej piastunki. Urodziła się cztery dni przede mną i dzieliliśmy mleko jej matki. Byliśmy razem przez najwcześniejsze dzieciństwo, ale kiedy nieco podrosłem, wolałem bawić się z chłopcami w bardziej męskie zabawy. Elionę to bolało, ale nigdy nikomu o tym nie powiedziała. A ja, im bardziej od niej się oddalałem, tym wyraźniej widziałem, jak jej piękne czarne oczy zasnuwa smutek. Wtedy naprawdę zrozumiałem moją inność. Właśnie skończyłem siedem lat.

Poszedłem do ojca i zapytałem, dlaczego nigdy nie doznałem tego uczucia, które nazywa się miłością. Dlaczego nie cierpię, gdy moi bliscy odchodzą. Ojciec wziął mnie na kolana – wydaje mi się, że wtedy uczynił to po raz ostatni – jak gdyby tajemnica, którą miał mi wyjawić, miała położyć kres beztroskiemu światu mojego dzieciństwa.

– Mój ukochany synu, muszę powiedzieć ci coś, co do tej pory ukrywaliśmy przed tobą. Niedługo przed twoimi narodzinami uwięziłem w czarnej wieży czarownicę, która przyniosła śmierć wielu ludziom. Pod koniec procesu zagroziła, że się zemści i rzuci klątwę na moją ukochaną żonę, a twoją matkę, która siedziała przy mnie z tobą w swoim łonie. Czarownica przepowiedziała jej śmierć w połogu i jeszcze to, że dziecko, które urodzi, nigdy nie pozna najpiękniejszego ze wszystkich uczuć: miłości. Niestety, jej złowroga przepowiednia spełniła się i kiedy przyszedłeś na świat, moją radość przesłonił straszliwy cień śmierci twojej matki.

A potem, kiedy miałeś zaledwie kilka dni, ujrzeliśmy, że twoje serce promienieje łagodnym światłem przez cienką skórę niemowlęcia. Uzdrowiciel Sarman przyjrzał ci się uważnie i wytłumaczył mi, że twoje serce obejmuje kryształowa okowa, co tłumaczyło czystość jego blasku. Sarman powiedział, że kryształ zmroził twoje serce i nie dopuści do jakiegokolwiek drgnienia. Spytałem, czy można rozbić to szklane więzienie, ale on odparł, że to byłoby zbyt niebezpieczne, ponieważ najdrobniejszy odłamek kryształu mógłby je śmiertelnie zranić. Tę okowę można jedynie stopić. Ale nikt nie wiedział, jak to zrobić.

Patrząc, jak dorastasz, powoli uzmysławiałem sobie, że naprawdę jesteś inny niż wszystkie dzieci. Wydawało się, że wystarczasz sam sobie i że niezbyt cię obchodzą kontakty z innymi, nawet bliskimi. Przyjmowałeś prawie obojętnie uczucia, które ci niesiono, a których ty nigdy nikomu nie ofiarowywałeś. I to, mój synu, nadal trwa: Eliona ciebie kocha, ale ty nie kochasz jej.

– To nieprawda! – wykrzyknąłem. – Bardzo długo lubiłem się z nią bawić, ale teraz wolę w coś innego bawić się z chłopcami.

– Tak, ale to nie ją kochałeś, ale przyjemność, którą dawało ci jej towarzystwo w zabawie. Gdybyś kochał ją naprawdę, gdybyś był do niej przywiązany, nadal szukałbyś jej obecności, nawet nie po to, żeby się z nią bawić. To jest właśnie miłość, mój synu: tajemnicza więź, która łączy nas z innymi i która sprawia, że kochamy ich za to, że są, a nie za to, co nam dają. A cierpienia w miłości rodzą się z rozstań z ukochaną istotą albo z tego, że nasza miłość nie jest odwzajemniona.

– Ależ ojcze, przywiązywanie się do innych to ogromna słabość, bo oni mogą nas opuścić albo nas nie kochać! Gdybyś ty nie kochał mamy, nie byłbyś tak nieszczęśliwy po jej śmierci. To po co kochać?

– To prawda, miłość czyni nas bezbronnymi i zależnymi. Ale to cudowna bezbronność, bez której prawdziwe szczęście nie byłoby możliwe. Bo to uczucie otula nasze serce, ogrzewa je, koi i uskrzydla nas całych. Cena, którą trzeba zapłacić czasem, jest ogromna i ja tego boleśnie zaznałem, ale ten, kto posmakował miłości, już nigdy nie zechce jej się wyrzec. Życie bez miłości byłoby jak planeta bez słońca. To dlatego, mój synu, tak żarliwie pragnę, żeby klątwa, która na ciebie spadła, pewnego dnia została odwrócona i żebyś mógł odczuć radość, a czasami smutek kochania i bycia kochanym.

– Będziesz musiał uwolnić czarownicę?

– Rozkazałem ją spalić natychmiast po śmierci twojej matki. Być może tylko ty sam albo Głęboka Moc Świata moglibyście pewnego dnia wyzwolić cię od tej klątwy. Każdego dnia modlę się do Głębokiej Mocy Świata, żeby twoje zakute w chłodnym krysztale serce rozgrzało się i mogło stopić okowę, która nie pozwala mu ani drgnąć, ani kochać.

Eulysis

Nawet najzimniejsze i najtwardsze serce nie umiałoby pozostać głuche na śpiew miłości czystej.

Ta rozmowa z ojcem zasmuciła mnie, ale i podtrzymała na duchu. Teraz wiedziałem, że jestem naprawdę inny niż wszystkie dzieci, i to mnie bolało. Jednocześnie mówiłem sobie, że taki zły los spotkał mnie być może dla mojego dobra, bo uczynił mnie odpornym na cierpienia miłości. A obserwując dorosłych wokół mnie, widziałem szkody, jakie niesie.

To sprzeczne uczucie miało się pogłębić, gdy wkroczyłem w wiek młodzieńczy. Widziałem moich przyjaciół zaznających radości i krzywd miłości i nie wiedziałem, czy mam im zazdrościć, czy współczuć. Widziałem, jak mój najlepszy przyjaciel zakochał się w dziewczynie, którą zobaczył przelotnie na zabawie. Mówił tylko o niej, nie mógł ani jeść, ani spać. Kiedy ponownie zobaczył tę dziewczynę, a ona przyjęła jego zaproszenie na spacer, jego twarz promieniała szczęściem. Wtedy żałowałem, że nie znam tego uczucia. Ale kiedy mój przyjaciel podczas tego spotkania dowiedział się, że dziewczyna kocha innego, popadł w taką rozpacz, że o mało nie położył kresu swoim dniom. Wtedy poczułem się szczęśliwy, że nie znam miłości i jej udręki.

Kiedy miałem siedemnaście lat, po raz pierwszy poczułem bliskość ciała kobiety. Eulysis była córką wielkiego szambelana. Wychowywała się w królewskim pałacu i była tylko dwa lata ode mnie starsza, więc widywałem ją od najwcześniejszego dzieciństwa. Ale była dzieckiem zamkniętym i samotnym, więc tak naprawdę nigdy nie miałem okazji się z nią bawić. Spuszczała oczy, gdy ktoś na nią spojrzał, i trudno było odgadnąć, co myśli albo czuje. Zastanawiałem się nawet, czy nie dotknęła jej ta sama choroba co mnie. I to nas zbliżyło.

Na moje dziesiąte urodziny podarowała mi pudełeczko z sercem ułożonym z płatków kwiatów, które sama zebrała. Zaintrygował mnie ten prezent, tak różny od innych. Poszedłem zapytać ją, co oznacza ten podarunek. Spuściła wzrok jak zawsze, ale schwyciła mnie za rękę i poprosiła, żebym usiadł obok niej na ziemi, a potem delikatnie położyła głowę na moim ramieniu. Trwaliśmy tak przez długą chwilę w milczeniu. Czułem jej oddech na mojej szyi, jej obecność uspokajała mnie.

Od tego czasu widywaliśmy się częściej. I za każdym razem spędzaliśmy długie chwile w milczeniu, w tej samej pozycji. Wreszcie pewnego dnia zadałem jej pytanie, które mnie gnębiło:

– Ty też nie umiesz kochać?

Milczała nieprzenikniona, a potem zapytała z wahaniem:

– Co chcesz przez to powiedzieć?

– Na ciebie też rzucono klątwę? Twoje serce też jest zamknięte, tak jak moje? Dlatego masz tak mało przyjaciół?

Wysłuchała mojej historii i zasmuciła się głęboko.

– Ze mną to zupełnie co innego! – wyznała. – Moi rówieśnicy wydają mi się zbyt dziecinni, a ich zabawy mnie nie interesują. Ty jesteś inny. Teraz rozumiem dlaczego. Nie martw się, klątwa czarownicy nie jest wszechpotężna: nawet najzimniejsze i najtwardsze serce nie umiałoby pozostać głuche na śpiew miłości czystej.

Od tej chwili Eulysis postanowiła, że będzie mnie kochać najmocniej, całym swoim sercem. Kochać mnie miłością tak gorącą, że jej żar stopi kryształ, który więzi moje uczucia. Kochać mnie aż po śmierć, jeśli będzie trzeba, byleby tylko obudziło się moje serce.

Czas płynął, a jej ciało i twarz piękniały. I stała się zachwycającą, młodą kobietą. Nadal była tak samo zamknięta, a wielu chłopcom, którzy o nią zabiegali, nie udało się zasłużyć nawet na jedno jej spojrzenie. Kochała tylko mnie, i to z intensywnością, która z biegiem lat tylko się potęgowała. Byłem poruszony tą miłością, ale jej nie odwzajemniałem. Miła mi była jej obecność, a słodkie pieszczoty naszych ciał budziły we mnie pragnienie, by ją posiąść. Jednak czułem, że ten poryw nie miał nic wspólnego z tym, co ona czuła. Moje ciało pragnęło otulić jej ciało, ale serce pozostawało chłodne, a w moim spojrzeniu nie zapalił się żaden płomień. Nie chciałem jej okłamywać i mówić o miłości, której nie było. Postanowiłem, że jej więcej nie zobaczę, póki moje serce nie zabije w jednym rytmie z jej sercem. Powiedziała, że mnie rozumie, choć bardzo ją to zasmuciło, że zawsze będzie na mnie czekać, że zawsze będzie tylko mnie kochać i wie, że pewnego dnia moje serce się rozgrzeje i wyśpiewa radość i udrękę miłości.

Koniec wersji demonstracyjnej.