• ROZDZIAŁ I •

Lekki wiatr od strony lądu wydymał żagle okrętu i popychał go powoli na otwarte morze.

Kapitan statku, Gulio Morello, z pewnym uczuciem ulgi spoglądał przed siebie. Z tyłu zostawiali trzy wyspy zasłaniające wejście do zatoki. Teraz ich zarysy stawały się coraz mniejsze i jeszcze chwila, a znikną zupełnie.

Gulio Morello, młody jeszcze mężczyzna o szczupłej, ogorzałej twarzy, wydawał komendy nielicznej załodze. Statek brał kurs na zachód. Przy sprzyjającym wietrze i dobrej pogodzie powinni w połowie następnego dnia przybić do portu po drugiej stronie morza.

Jeden z marynarzy wdrapał się do kosza umieszczonego na głównym maszcie, skąd miał obserwować horyzont. Morello przemierzył pokład, a potem zszedł na dół do ładowni. Rzędy stłoczonych koni zajmowały całą długość statku. Blisko dwieście sztuk. Pierwszy raz ten statek przewoził tyle zwierząt.

Morello patrzył z pewną troską na stłoczone zwierzęta. Ładowano je od wczesnego świtu na nabrzeżu w zatoce. Konie przygnano w nocy ze wschodu, od jakiegoś pana Janosa. Statek miał opuszczoną jedną burtę, tak że załadunek przebiegał dosyć sprawnie. To był największy statek floty. Oprócz niego pływały jeszcze dwa podobne, ale trochę mniejsze. Ostatni raz Morello płynął tym statkiem kilka miesięcy temu na południe z ładunkiem prawie tysiąca owiec.

To była trudna wyprawa, ale zakończyła się sukcesem. Morello uśmiechnął się do swoich myśli.

Po tej wyprawie został mianowany przez Marko Bakiro kapitanem tego największego statku. To było duże wyróżnienie. Wszyscy kapitanowie statków panów Bakiro byli bliżej lub dalej spokrewnieni z tą liczną rodziną. On sam też był dalekim krewnym tej rodziny ze strony matki. Morello patrzył jeszcze chwilę na stłoczone zwierzęta. Olbrzymi majątek przedstawiał ten ładunek koni po drugiej stronie morza. Cena była trzy, a może nawet czterokrotnie wyższa niż tutaj. Wystarczyło tylko szczęśliwie dotrzeć do celu. Kilku marynarzy zaczęło znosić na dół naręcza siana i kubełki z wodą, więc Morello wyszedł na pokład. Mieli wciąż ten sam lekki wiatr od strony lądu. Wyspy, które minęli, gdy wypływali z zatoki, były już niewidoczne. Znaleźli się więc na szlaku.

Morello wychylił się przez burtę. Statek, pod obecnym obciążeniem, był głęboko zanurzony i posuwał się bardzo powoli.

– Capitano! – rozległo się wołanie marynarza stojącego w koszu na głównym maszcie.

Morello podniósł do góry głowę. Marynarz machał ręką i wskazywał na południe.

– Statek na widnokręgu!

– Jaki statek?

– Nie widzę dokładnie, ale wygląda na galerę.

Marynarz zamilkł, obserwując widnokrąg.

– Capitano! Drugi statek. Płynie od zachodu i chyba w naszym kierunku. – W głosie marynarza wyczuwało się podniecenie.

Morello podszedł do masztu i zaczął mozolną wspinaczkę do góry. Po chwili był na miejscu i rozejrzał się uważnie. Marynarz nie mylił się. Dwie galery, jedna od południa, druga od zachodu, zmierzały w ich kierunku. Morello chwilę obserwował statki, a potem z ust wyrwał mu się stek przekleństw. Dobrze je znał z opowiadań marynarzy, którym udało się uciec. Dwie galery braci Scarpa, od dłuższego już czasu siejące postrach na tych wodach. Bezwzględni i okrutni rabusie, napadający na szlaku kupieckie statki.

Morello patrzył z bezsilną złością na napastników. Dwie długie galery o wysmukłym kształcie. Na części dziobowej jednej z nich ujrzał ogromny, charakterystyczny taran. Obie miały na dziobie i po bokach wysunięte podesty dla łuczników. Żagle były rozwinięte, ale Morello wiedział, że swoją szybkość zawdzięczają głównie kilkudziesięciu parom dużych wioseł. Widział już w oddali ich rytmiczne ruchy. Około trzydziestu wioseł przy jednej burcie.

Myśli, jak błyskawice, przebiegały mu przez głowę.

Co robić? Płynąć dalej to samobójstwo. Dopadną go w ciągu godziny. Obejrzał się. Zarysu wysp, które minęli, nie było już widać.

„I tak im nie uciekniemy” – myślał gorączkowo. „Ale zbliżymy się przynajmniej do wysp i zatoki”.

– Zawracamy! – zawołał głośno do zgromadzonych na dole marynarzy. – Wszyscy do wioseł! Sprawdzić, czy konie są dobrze popętane!

Zszedł na dół i obserwował krzątaninę na pokładzie. Załoga uwijała się jak w ukropie. Po chwili dziesięć wioseł poszło w ruch i statek wolno wykonał zwrot.

Dziesięć wioseł przy takim obciążeniu statku! Służyły one właściwie do manewrowania w porcie, a nie do ucieczki przed rabusiami.

Morello przechadzał się nerwowo po pokładzie, rzucając od czasu do czasu spojrzenie na wrogie statki.

„Za dwie godziny zacznie się ściemniać – myślał gorączkowo – za następne dwie będzie zupełnie ciemno. Może wtedy będzie jakaś szansa”.

W międzyczasie wiatr wiejący od strony lądu zmienił nieco kierunek. Załoga rzuciła się do żagli, próbując wykorzystać tę zmianę. Podmuchy wiatru były jednak za słabe, żeby polepszyć sytuację.

Zmęczonych marynarzy przy wiosłach zmieniła następna dziesiątka. Kapitan miał do dyspozycji tylko dwudziestkę.

Ściągające statki były już blisko. Dało się zobaczyć sylwetki ludzi biegających po pokładach.

„Jeszcze pół godziny, a będą przy nas” – oszacował Morello w myślach.

„Nie zdążymy!” – pomyślał z rozpaczą, przypatrując się, jak w oddali widoczny staje się zarys najbliższej wyspy. Nagle na galerze z taranem błysnął płomień i rozległ się donośny huk. Wystrzelona kula zakreśliła łuk i wpadła do wody w znacznej odległości od statku.

„Mają armatę” – pomyślał Morello. Widział takie armaty, gdy pływał na dalekie południe. Wiedział, że nie były specjalnie skuteczne i ładowało się je bardzo długo. Ale gdyby taka kula trafiła w statek załadowany końmi?

Na ścigających galerach łucznicy ustawiali się na podestach. Galera z olbrzymim taranem wykonała lekki zwrot, jak gdyby już chciała rzucić się do taranowania.

Morello ostatni raz rzucił okiem na wyspy w oddali i na pędzące galery.

– Zwinąć żagle! Rzucić wiosła i zebrać się na pokładzie – wydał komendę.

Najwyższy czas. Właśnie nadleciały strzały z wrogiego okrętu.

Na galerach, na widok opuszczanych żagli, rozległ się ogromny wrzask. Morello widział gromadę napastników przy burtach, potrząsających łukami i mieczami, gotową do wtargnięcia na statek. Podszedł do swoich marynarzy. Stali spokojnie, tylko na pobladłych twarzach widać było oznaki strachu.

– Zachowajcie spokój – Morello starał się mówić spokojnym głosem. – Nie dajcie się sprowokować. Prawdopodobnie będą nas bili. Starajcie się mówić jak najmniej. Konie wieziemy od chłopów ze wsi. Nic nie mówić o murze i o zamku. Zamek to niezamieszkałe stare ruiny… – Morello przerwał.

Pierwsi napastnicy wtargnęli na statek. W mgnieniu oka otoczyli bezbronnych marynarzy, przeklinając, kopiąc i uderzając na oślep.

Po chwili rozstąpili się. Na pokład wszedł niski, ale krępy mężczyzna. Miał krótkie, pałąkowate nogi i długą, rozwichrzoną brodę. Był czerwony na twarzy, a rozbiegane oczy myszkowały po całym pokładzie. Chwilę przyglądał się wziętym do niewoli marynarzom. Potem zauważył ubranego bardziej dostatnio Morello, bo skinął na niego ręką.

– To ty próbowałeś nam uciec, psie? – warknął i niespodziewanym ruchem uderzył Morello pięścią w twarz. Ten zachwiał się, ale zachował równowagę.

Mężczyzna przybliżył twarz do twarzy Morello.

– Za to, że próbowałeś uciekać, psie, zawiśniesz ty i twoi ludzie na maszcie. Ja i mój brat będziemy się przyglądać, jak machasz nogami.

Z ust mówiącego buchał kwaśny odór wypitego wina. Morello dopiero teraz spojrzał na stojącego obok mężczyznę. Chudy, lekko przygarbiony, z lekko przechyloną na bok głową. Miał tak zezowate oczy, że to przechylenie głowy pomagało mu chyba spoglądać w określonym kierunku.

– Wiesz, kim jesteśmy, psie? – Doleciał go znowu głos i odór nieprzetrawionego wina.

Morello skinął głową.

– Bracia Scarpa.

Uśmiech zadowolenia wykrzywił bezzębne usta z kilkoma sterczącymi, poczerniałymi pieńkami zębów.

– Zgadłeś, psie! Jesteśmy panami tego morza. Takie statki jak ten powinny na nasz widok zatrzymać się i oddać towary dobrowolnie. Wtedy daruje się im życie. Ty próbowałeś uciekać, a więc zawiśniesz na maszcie.

Mówiący odwrócił się do otaczającej ich gromady.

– Pilnować ich. Nie zabijać na razie, bo mogą się jeszcze przydać.

Po chwili bracia Scarpa zniknęli w ładowni. Morello rękawem kaftana wytarł zakrwawioną twarz. Nos nie był uszkodzony, tylko krwawił, tak samo jak rozcięta warga. Rozejrzał się. Statek, połączony teraz z dwiema galerami, kołysał się łagodnie. Do wysp osłaniających zatokę nie było już daleko. Widać je było wyraźnie, mimo zapadającego zmierzchu. Otaczający ich rozbójnicy nie bili ich więcej, ale marynarzy dokładnie przeszukano, a niektórym zdjęto lepsze części ubioru. Potem zostali związani i ułożeni na pokładzie. Do Morello podszedł jeden z napastników i przeszukał dokładnie jego kaftan. Nie znalazł nic oprócz kartki papieru, na której były spisane rzeczy, które Morello miał zakupić po odstawieniu koni. List był przeznaczony dla kupca w Pescara.

Rabuś chwilę miętosił kartkę w rękach, a potem warknął:

– Co tu jest napisane?!

Morello milczał. Rabuś zamachnął się i na twarzy Morello ponownie wylądowała pięść.

– Co się tutaj dzieje?

Dwaj bracia Scarpa podeszli bliżej i zatrzymali się. Starszy, krępy, czerwony na twarzy i jego młodszy brat, chudy, zezowaty.

– To znalazłem przy nim. – Rabuś podał starszemu kartkę. Ten wziął ją i chwilę się jej przyglądał. Morello zauważył, że trzyma ją do góry nogami.

– Co tu jest napisane? – Pytanie zadał milczący dotychczas Zezowaty.

Morello wziął kartkę do ręki.

– Tu jest napisane, co mamy kupić, gdy sprzedamy konie.

– Ciekawe, co macie kupić! – zadrwił Zezowaty.

– Mamy kupić piętnaście byków – czytał spokojnym głosem Morello. – Taką samą liczbę knurów, trzydzieści baranów.

Starszy Scarpa wyrwał mu nagle kartkę z ręki i podarł na kilka części.

– Nic nie będziesz kupował, psie! – warknął ze złością. – Teraz powiedz nam, skąd macie te konie!

– Od chłopów ze wsi – Morello starał się mówić pewnym głosem. – Za tymi wyspami jest zatoka z małym nadbrzeżem i osadą rybacką. Są tam też ruiny jakiegoś starego zamku i dalej wieś.

Obaj bracia patrzyli na mówiącego uważnie.

– W tej wsi było blisko dwieście koni? – Zezowaty spoglądał podejrzliwie.

Morello wzruszył lekko ramionami.

– Czekaliśmy blisko tydzień, zanim tyle nazbierali. Ale to bogata wieś. Następnym razem mamy zabrać bydło, owce, miód i wosk.

– Jak duża jest ta wieś? – zapytał Starszy.

– Nie wiem dokładnie, ale będzie ponad pięćdziesiąt chałup.

– Weźmy ten statek z końmi i wracajmy. Nie podoba mi się to wszystko – powiedział Zezowaty, patrząc nieufnie na Morello.

Starszy Scarpa milczał chwilę. Jego czerwona twarz stała się prawie purpurowa. Patrzył ze złością na chudego brata.

– Wciąż słyszę to samo. Mamy dwa statki, prawie dwustu ludzi i puste ładownie. Te ładownie dobrze byłoby czymś napełnić. Na przykład młodymi kobietami i chłopami. Podpłyniemy bliżej tej wyspy i rozejrzyjmy się – zdecydował.

Zezowaty wzruszył ramionami i poszedł wydawać polecenia.

Trzy statki wzięły kurs na najbliższą wyspę. Po niespełna godzinie znaleźli się w pobliżu zatoki, osłonięci cyplem wyspy. W międzyczasie zrobiło się prawie ciemno.

***

Trzy statki, które zmierzały do wyspy i zatrzymały się pod jej osłoną, dostrzegli najpierw owczarze, którzy wypasali na niej owce. Natychmiast rozpoznali duży statek, który niedawno odpłynął z ładunkiem koni. Dwie nieznane galery wydały im się bardzo podejrzane.

Jeden z owczarzy popłynął łódką i zaalarmował osadę rybacką. Potem zawiadomiono panów na kwaterach za murem. Z opowieści owczarza wynikało, że statek został przechwycony przez rabusiów, którzy czekają do nocy, żeby przybić do nadbrzeża.

Szybko wydano rozkazy. Pogaszono wszystkie pochodnie i ogniska. Cała okolica miała robić wrażenie opuszczonej i bezludnej. Zaalarmowano żołnierzy, mieszkańców wioski i półwyspu. W kopalni soli ulokowano blisko czterdziestu uzbrojonych chłopów. Zamaskowane wyjście z kopalni znajdowało się w pobliżu nadbrzeża i można było z niego zaatakować zacumowane okręty. Wszystkie te przygotowania zajęły nie więcej niż dwie godziny. Mieszkańcy półwyspu i wsi byli przeszkoleni i zaprawieni w tego rodzaju akcjach. Czekano tylko na sygnał o wpłynięciu statków do zatoki.

***

Bracia Scarpa naradzali się dosyć długo, czekając, aż nastanie noc.

Morello nie słyszał, o czym dyskutują, widział jedynie wymachującego rękoma Zezowatego.

Po dwóch godzinach spuszczono łódź na wodę. Morello dostał polecenie zajęcia w niej miejsca. Wsiadł też Zezowaty i czterech marynarzy, którzy chwycili za wiosła. Popłynęli w kierunku cypla wyspy. Morze było cały czas spokojne, a lekki wiatr popychał ich w stronę lądu.

– Co jest na tych wyspach? – Morello usłyszał głos Zezowatego.

– Chyba są bezludne – odpowiedział pewnym głosem.

Cały czas podczas podróży łódką modlił się w duchu, żeby pogaszone były wszystkie światła i usunięte wszelkie ślady życia na zamku i półwyspie. Gdy przybili do lądu, Morello odetchnął z ulgą. Wokół panowały zupełne ciemności. Żadnego blasku ognia czy pochodni. Półwysep majaczył w oddali. Mury budowanego zamku po lewej stronie można było uznać w tych ciemnościach za niezamieszkałe ruiny.

Zezowaty kazał przestać wiosłować, a sam stanął w łodzi. Chwilę rozglądał się, przechylając na bok głowę.

– Tam jest nadbrzeże? – zapytał, pokazując palcem.

Morello skinął głową.

– Mogą tam cumować co najmniej dwa statki. Po tej stronie jest niewielka osada rybacka. Do zatoki wpływa z wąwozu mała rzeka. Ten wąwóz jest krótki i na jego końcu znajduje się wieś.

Zezowaty nic nie powiedział. Rozglądał się dalej uważnie. Jego wzrok zatrzymał się na półwyspie.

– Co jest na tym półwyspie? – zapytał znowu.

– Wypasają tam bydło i owce.

Zezowaty usiadł w łodzi i dał ręką znak do powrotu. Na statku niecierpliwie oczekiwał ich starszy Scarpa. Miał jeszcze bardziej czerwoną twarz, a w ręku trzymał gąsiorek z winem, z którego pociągał co chwila.

Obaj bracia naradzali się dosyć długo, a że stali w pewnym oddaleniu, Morello nie mógł usłyszeć, o czym rozmawiają. Wokół nich zebrała się po chwili cała gromada rozbójników, dyskutując o czymś zawzięcie.

Po pewnym czasie widocznie zapadła decyzja, bo wszyscy rozbiegli się i rozległy się komendy.

Morello zorientował się, że jego statek pozostanie na miejscu z dziesięcioma strażnikami. Kapitanowi kazano przejść na okręt Zezowatego i on pierwszy ruszył do przodu.

Galera miała na dziobie solidny, długi taran, a obok, na dodatkowym rusztowaniu, stała armata. Morello przyglądał się jej uważnie. Nie była duża, lufa spoczywała na drewnianym wózku z czterema małymi kołami. Obok leżało kilka kamiennych kul.

Kapitan czuł pewną ulgę od momentu, gdy rozbójnicy zdecydowali się na wpłynięcie do zatoki. Czuł instynktownie, że nie wszystko stracone.

Obok niego stanął Zezowaty, wytężając wzrok.

– Jeżeli nas okłamałeś, psie – usłyszał jego syczący szept – zginiesz z mojej ręki i od tego noża.

Morello spojrzał w dół i ujrzał w ręku mężczyzny długi, lekko zakrzywiony nóż.

– Prowadź teraz do nadbrzeża! – rozkazał.

Nie było już daleko. Galery, popychane całym rzędem wioseł, sunęły szybko po wodach zatoki. Zacumowały przy nadbrzeżu sprawnie i dosyć cicho. Dowodzenie nad całą bandą objął Zezowaty. Starszy Scarpa był już tak uraczony winem, że bełkotał bez związku.

Bandyci wyskakiwali na nadbrzeże i ustawiali się w kolumnę. Blisko stu pięćdziesięciu ludzi. Morello musiał przyznać, że robią to dosyć sprawnie. Widać było, że mają niemałe doświadczenie w takich napadach. Prawie wszyscy pozostawili na statku łuki i tarcze. Każdy uzbrojony był tylko w krótki miecz i nóż. Mieli przecież napaść na bezbronnych chłopów. Cisza, jaka panowała wokół, wyraźnie uspokoiła napastników. Rozglądali się w milczeniu dookoła.

Morello zauważył, że do ochrony galer pozostawiono tylko dwudziestu marynarzy. Reszta, ustawiona w kolumnę, ruszyła szybkim krokiem do przodu. Morello znajdował się na czele kolumny, między dwoma braćmi.

– Związać go? – zapytał jeden z bandytów, wskazując na Morello.

– Załóż mu pętlę na szyję i pilnuj go – zadecydował Zezowaty.

Szybko dotarli do ujścia rzeki. Morello zauważył, że kładka, którą można było przechodzić na drugą stronę rzeki do osady rybackiej, została rozebrana.

– Tam jest osada rybacka – powiedział Morello, wskazując ręką. – A tam, na końcu tego wąwozu, znajduje się wieś.

– Rybakami zajmiemy się później – wymamrotał starszy Scarpa, przyspieszając kroku.

Byli już w wąwozie i posuwali się wąską drogą między urwiskiem a brzegiem rzeki. Most nad wąwozem pierwszy zauważył Zezowaty. Przyskoczył do Morello i przystawił mu nóż do gardła.

– Co to za most, psie? – wysyczał. – Nic o nim nie mówiłeś!

– To stary most. Kiedyś łączył chyba te ruiny z półwyspem – Morello starał się mówić spokojnym głosem.

Na twarzy Zezowatego malowała się mimo to podejrzliwość. Stał niezdecydowany i niespokojnie rozglądał się dookoła.

– Daj spokój! – odezwał się starszy Skarpa. – Widzisz przecież, że nikogo tu nie ma. Prowadź do tej wsi! – zdecydował i popchnął Morello.

Ruszył przodem, a za nim cała kolumna. Wkrótce znaleźli się u wylotu wąwozu. Nagle z tyłu rozległ się chrzęst łańcuchów i żelazna krata spuszczona z mostu odcięła rabusiom drogę odwrotu. Stało się to tak szybko, że zdezorientowani napastnicy stanęli w pierwszej chwili zupełnie bezradni.

Morello wiedział, że to jest jedyna szansa. Miał zarzuconą na szyję pętlę, a koniec linki trzymał rosły drab, który go prowadził. Teraz, gdy wybuchło zamieszanie, Morello gwałtownie szarpnął linkę, a ta wymknęła się z ręki mężczyzny. Od rzeki dzieliło go tylko kilka kroków. Morello rzucił się w tym kierunku i w ułamku sekundy był już w wodzie. Dosyć ostry nurt unosił go do ujścia. Na moście zapłonęły pochodnie, a na stłoczonych w dole posypał się grad strzał. Na drugim brzegu rzeki pojawili się uzbrojeni w łuki rybacy oraz chłopi i razili strzałami tych, którzy próbowali, tak jak Morello, rzucić się do wody. Napastnicy znaleźli się w potrzasku. Starszy Scarpa, trafiony strzałą w gardło, zwalił się na ziemię.

Główne siły napastników zostały skupione wokół Zezowatego. Grupa mężczyzn, próbując wydostać się z pułapki, rzuciła się do przodu. Nie ubiegli daleko. Przed nimi wyrosły szeregi łuczników i jazda. Uzbrojeni tylko w krótkie miecze i noże bandyci stali się łatwym łupem łuczników. Wkrótce wąską drogę wąwozu zaścieliły dziesiątki trupów. Gdy w końcu do ataku ruszyła jazda, bandyci rzucili broń i padli na kolana. Zezowaty i jeszcze kilku rzuciło się do rzeki, ale rybacy byli czujni i nie dali się zaskoczyć.

W międzyczasie, na odgłos spuszczanej kraty, z ukrytego wyjścia kopalni soli wyskoczyli na nadbrzeże uzbrojeni chłopi. Do zacumowanych galer było bardzo blisko. Pilnujący ich bandyci byli zbyt słabi i zbyt zaskoczeni, żeby je obronić.

Przy ujściu rzeki wyłowiono bandytów, którzy próbowali tej drogi ucieczki. Schwytano też jednego z hersztów bandy. Zezowaty, postrzelony w obojczyk, nie był już tak odważny. Padając na kolana, prosił o darowanie życia. Bełkotał, że w zamian wskaże ukrytą zatokę z osadą i miejsce, gdzie gromadził z bratem zrabowane rzeczy.

W ciągu kilku dni zorganizowano wyprawę zbrojną. Przypłynął zawiadomiony Marko Bakiro z dobrze uzbrojoną setką marynarzy. Ocalali rabusie zostali przykuci do wioseł i wkrótce trzy statki wypłynęły. Zatoka, o której mówił Zezowaty, była dobrze ukryta. Z osadą, kłębowiskiem prowizorycznych chałup i baraków zamieszkałych przez wszelkiego rodzaju szumowiny, rozprawiono się bardzo szybko. W barakach odkryto przetrzymywanych w okropnych warunkach ludzi, młode kobiety i mężczyzn, których nie zdążono sprzedać. Na skraju osady stał barak, w którym przetrzymywano około dwudziestu kupców. Głównie z Wenecji i Ragusy. Trzymano ich, licząc na uzyskanie okupu. Zezowaty Scarpa wskazał zamaskowaną piwnicę wykopaną w ziemi. Marko Bakiro opowiadał później, że oniemiał na widok tego, co zobaczył w tej podziemnej skrytce. Skrzynie klejnotów, złotych i srebrnych monet. Osadę spalono. Zarekwirowano też dwa zacumowane w zatoce statki.

Zlikwidowanie rozbójniczej siedziby braci Scarpa odbiło się głośnym echem we wszystkich portach wybrzeża. Okazało się, że w ciągu kilku lat galery braci Scarpa obrabowały setki statków, głównie floty Wenecji i Ragusy.

Wziętych do niewoli osiemdziesięciu rabusiów poddano selekcji. Młodszych, niejednokrotnie zastraszonych przez pozostałych, rozdzielono, jako marynarzy, na statki floty. Pozostałych skazano na dziesięć lat ciężkich robót w kopalni rudy żelaza.

Kapitan Gulio Morello został później poproszony na zamek, gdzie wręczono mu nagrodę oraz awansowano na głównego kapitana floty i zastępcę pana Marko Bakiro.

• ROZDZIAŁ II •

W wielkiej sali audiencyjnej Pałacu Dożów było ponuro i chłodno. Deszcz od strony morza i kanałów uderzał w wysokie witrażowe okna. W tej olbrzymiej sali znajdowały się tylko dwie osoby. Na krześle w kształcie tronu siedział starszy mężczyzna, ubrany ze względu na zimno w płaszcz podbity futrem. Rozcierał co chwila ręce i chował je w rękawach płaszcza. Był to sam wielki doża wenecki. Na głowie zamiast mitry miał futrzaną czapkę zakrywającą uszy. Słuchał uważnie siedzącego po drugiej stronie stołu mężczyzny. Stojący na stole lichtarz z kilkoma świecami rzucał migotliwe światło na jego chudą twarz o ostrych rysach.

Był to Salvatore Morosini, członek Wielkiej Rady, odpowiedzialny za politykę zagraniczną i bezpieczeństwo Republiki Weneckiej. Salvatore Morosini mówił przyciszonym głosem, jak gdyby wiadomości, które miał doży do przekazania, nie mogły dotrzeć do niepowołanych uszu.

Doża słuchał uważnie, z półprzymkniętymi powiekami, obracając w zamyśleniu pierścień na wskazującym palcu. W pewnym momencie odchylił się na oparcie krzesła i powiedział, składając ręce:

– Dobrze, Morosini! Zróbmy tak, jak proponujesz. Mamy jeszcze jakieś sprawy?

Salvatore Morosini wyprostował się również, a na jego twarzy pojawił się lekki uśmiech.

– Jest jeszcze jedna drobna sprawa, dostojny panie. Na wschodnim wybrzeżu naszego morza pojawiło się kilku obcych rycerzy i zagarnęło część wybrzeża. Mówią, że są hrabiami i chcą się tam osiedlić.

Doża otworzył ze zdziwienia oczy.

– Hrabiowie?! Skąd oni się tam wzięli?! Pozostali po ostatniej krucjacie?

– Nie, dostojny panie, przybyli tam przed kilku laty. Opanowali ten teren. Zaczęli budować sobie twierdzę na wybrzeżu i rozbudowują niewielki port w pobliżu. Prawdopodobnie przybyli z Normandii. Niedawno był u nas jeden z tych hrabiów. To zupełnie młody człowiek. Powiedział, że nazywa się hrabia Michał de Dreux-Montefort. Jest podobno spokrewniony z hrabiami de Blois. Rozmawiał z kilkoma członkami naszej Wielkiej Rady. Powiedział, że zapewnią bezpieczeństwo na wybrzeżu i od wschodniej granicy. Zależało mu na współpracy z nami.

Doża popatrzył z ciekawością na siedzącego przed nim.

– Gdzie jest to wybrzeże? Możesz mi to miejsce pokazać?

Salvatore Morosini podniósł się z krzesła i rozwinął arkusz papieru, który trzymał w ręku. Arkusz przesunął w kierunku doży. Na rysunku krzywe linie przedstawiały wschodnie i zachodnie wybrzeże morza.

– Tutaj jest Ragusa[1] – palec Salvatore’a Morosiniego przesuwał się po rysunku – a tutaj to wybrzeże. Niewielkie, jakieś sto mil.

– Faktycznie małe, ale jeżeli tam chcą budować port, to musimy ściągnąć z niego daniny – mruknął doża.

Salvatore Morosini usiadł na swoim miejscu i pokiwał głową.

– Też o tym myśleliśmy, dostojny panie – powiedział po chwili z wahaniem. – Wysłaliśmy tam Francesco Leoncavallo na rozmowy z tymi hrabiami. Obejrzał sobie wszystko dokładnie. Port jest mały i nie mają więcej jak piętnaście statków. Mają jednak dosyć liczne i dobrze uzbrojone wojsko. Liczą się bowiem z napadami Chorwatów, Bośniaków, Rościan i innych. O żadnej daninie nie chcą słyszeć. W zamian oferują walkę z rozbójnikami morskimi, bezpieczne wybrzeże i bezpieczną wschodnią granicę. Niedawno zdobyli dwa rozbójnicze statki tych bezczelnych braci Scarpa. Potem rozbili w ukrytej zatoce całą tę bezczelną bandę. Uwolnili przy okazji naszych dziesięciu bogatych kupców trzymanych jako zakładników.

Doża pokiwał głową.

– Słyszałem o nich. Przecież wyznaczyliśmy nagrodę za ich schwytanie. Dużo pieniędzy wydaliśmy, żeby osiągnąć ten cel.

Doża bębnił chwilę palcem o blat stołu.

– Musieli się pojawić nowi ludzie, żeby pokazać naszym kapitanom, jak działać skutecznie. Jak oni to zrobili?

– Z tego, co wiem, wciągnęli ich w zasadzkę i wszystkich wybili.

W sali zapadło milczenie. Słychać było tylko poświsty wiatru i bębnienie kropel deszczu o witrażowe okna. Doża siedział zamyślony, wpatrując się w migotliwe światło stojącej naprzeciw świecy.

– Szejk Ibrahim el-Zajdah bardzo popiera tych hrabiów, wielmożny panie – przerwał milczenie Morosini.

Brwi doży uniosły się do góry ze zdziwienia.

– Szejk Ibrahim?! Co on ma z tym wspólnego?

Salvatore Morosini uśmiechnął się.

– Dostojny panie, szejk el-Zajdah wydał swoją jedyną córkę za młodego hrabiego Michała i wywiózł ją tam.

– Córka Szejka Ibrahima? – Doża uniósł głowę.

– Tak, dostojny Panie, szejk el-Zajdah po śmierci żony przywiózł do nas córkę jako małą dziewczynkę. Ochrzcił ją i wychował w naszej religii. Jego zmarła żona była księżniczką blisko spokrewnioną z rodziną obecnego sułtana Mameluków[2].

Doża podparł dłonią głowę i siedział przez chwilę głęboko zamyślony.

– Ten szejk Ibrahim – powiedział po chwili – jest nam bardzo potrzebny. Nie tylko jest bardzo bogaty i ułatwia nam handel z południem i wschodem. Ważniejsze jest dla nas to, że jest posłem sułtana i ma duże wpływy. Mameluków potrzebujemy koniecznie, żeby trzymali psy osmańskie w niepewności.

Salvatore Morosini skinął głową.

– Słusznie, dostojny panie, tylko nasz papież ma do nas pretensje, że utrzymujemy za bliskie stosunki z niewiernymi.

Pergaminowoblade policzki doży zaróżowiły się z irytacji.

– Papież! – mruknął za złością. – Dziękuję za takie rady. Papież może mieć pretensje tylko do siebie. Tyle krucjat i co z tego wyszło? Nic! Zostawił nas samych, a sam zajmuje się intrygami i powoływaniem nowych królów.

Doża zamilkł i chwilę sapał z irytacji. Zaraz jednak opanował się i powiedział spokojniejszym tonem:

– Przede wszystkim musimy dbać o nasze interesy i nasze bezpieczeństwo, Morosini. Imperium Osmańskie na południu jest coraz silniejsze i nikt nam nie pomoże, kiedy będą zajmować nasze porty i wyrzucać nas z nich. Dlatego, Morosini, zostawimy tych hrabiów w spokoju, jeżeli Wielka Rada ma takie samo zdanie. Ci obcy mogą się nam jeszcze przydać. Myślę właśnie, czy nie należałoby ich bardziej związać z nami. Może warto by było pomóc im w uzbrojeniu wojska, które podobno posiadają.

Doża zamilkł i chwilę bębnił palcami po blacie stołu. Potem zwrócił się ponownie do siedzącego naprzeciw Morosiniego:

– Musimy mieć u tych hrabiów naszego stałego przedstawiciela. Bystrego człowieka, a takim jest Francesco Leoncarallo. Musimy wiedzieć o nich trochę więcej. Poza tym, Morosini, jak zauważyłeś, ich ziemie są blisko portu Ragusa. Tych kupców z Ragusy też musimy mieć na oku. Nie podoba mi się coraz większa liczba ich statków pływających po naszym morzu. Wpychają się wszędzie.

Doża wyprostował się na krześle.

– Jutro przyprowadzisz do mnie na audiencję szejka el-Zajdah. Muszę z nim omówić różne sprawy, które mnie niepokoją.

Doża skinął ręką, dając znak Morosiniemu, że może się oddalić.

[1] Ragusa – dawna nazwa dzisiejszego Dubrownika.

[2] Mamelucy – sułtanat Mameluków utworzony na terenie Egiptu i północnej Afryki.

REDAKCJA: Justyna Gliszczyńska

KOREKTA: Alicja Maszkowska

OKŁADKA: Krystian Żelazo

KONWERSJA EPUB/MOBI: Inkpad.pl

© Bernard Grynholc i Novae Res s.c. 2015

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-7942-767-3

NOVAE RES – WYDAWNICTWO INNOWACYJNE

al. Zwycięstwa 96/98, 81-451 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Wydawnictwo Novae Res jest partnerem

Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni.