Marcin Mortka

PROJEKT MEFISTO

Copyright © by Marcin Mortka, MMXVI

Wydanie I

Warszawa, MMXVI

Prolog

Autobus PKS-u zatrzymał się na przystanku w chmurze spalin i z głuchym sapnięciem otworzył drzwi. Przez moment widać było kierowcę, niskiego, przygarbionego mężczyznę, który wyglądał jak zrośnięty ze swoim fotelem, ale szybko zasłoniła go pierwsza z wysiadających pasażerek. Wzięła torbę i zawołała wesoło przez ramię, na co kierowca uśmiechnął się szeroko i rzucił coś w odpowiedzi. Kobieta zeskoczyła na asfalt, przygładziła tlenione włosy i ruszyła przed siebie, machając kierowcy ręką. Po niej ostrożnie zeszła ze stopni starsza pani z torbą na kółkach, mimo upału ubrana w długi płaszcz, następnie potężny mężczyzna z wydatnym brzuchem i wyrazem niezadowolenia na twarzy, studentka ćwierkająca przez telefon i chłopak z ogromnymi słuchawkami, które upodabniały go do człekokształtnego owada. Przez jakiś czas w wąskim przejściu nie było nikogo, więc kierowca spojrzał dla pewności w lusterko.

Wtedy pojawił się on.

Był wysoki i szczupły, ale uwagę zwracała przede wszystkim twarz – zapadła i blada, z matowymi oczami i ciemnymi plamami nad wydatnymi kośćmi policzkowymi. Jasne, rzadkie włosy kleiły się do czaszki, przez co mężczyzna wydawał się niemal łysy. Czarny tani garnitur i cieniutki, przypominający wstążkę krawat dopełniały obrazu klienta zakładu pogrzebowego albo przynajmniej pacjenta, kóry urwał się ze szpitala po długiej rekonwalescencji.

Nic więc dziwnego, że kierowca odprowadził go uważnym spojrzeniem, facet z brzuchem ledwie zauważalnie pokręcił głową, a starsza pani przeżegnała się dyskretnie. Nawet studentka przyspieszyła kroku.

Mężczyzna zaś niczego nie zauważał. Stał na poboczu i wpatrywał się w łany złocistego żyta skąpane w blasku słońca, a potem powoli odwrócił głowę ku zielonej tablicy z napisem „Wypluty 1”, którą właśnie mijał parskający spalinami autobus. Uśmiechnął się bez wesołości i zrobił krok w jej kierunku, gdy dostrzegł drewnianą rzeźbę wznoszącą się kilkanaście metrów dalej.

Zamysłem nieznanego artysty było upodobnienie grubego słupa do słowiańskiego woja z podłużną tarczą, włócznią, długą brodą i srogą miną. Żywioły do spółki z wandalami zrobiły wszystko, by zatrzeć owoce jego pracy, ale mimo to rzeźba nadal trwała nad gąszczem przydrożnych chaszczy, rozmazanym obliczem zwrócona ku ludziom wysiadającym na przystanku.

Ku mężczyźnie w czarnym garniturze.

Ten przez chwilę mierzył się z rzeźbą spojrzeniem, aż westchnął przeciągle, ze świstem, i odwrócił się w stronę przystanku. Betonowa wiata ze spadzistym dachem i wąskim wejściem usłanym kapslami wabiła chłodem.

Mężczyzna znów westchnął i wszedł do środka.

Dzień pierwszy

Jakieś dwa miesiące później pewien diabeł nazywany Zygmuntem zszedł na śniadanie do restauracji hotelowej.

Jako stworzenie z piekieł, a więc istota pozbawiona zwykłych ludzkich potrzeb, właściwie nie musiał tego robić, ale uznał, że warto. Fascynowali go jedzący ludzie. Bynajmniej nie dlatego, że jedli w jakiś szczególnie niekulturalny sposób. Owszem, tu i ówdzie widział kogoś, kto żuł tosta i nie zawracał sobie głowy zamykaniem ust lub wycierał dłoń w spodnie (co bawiło Zygmunta niepomiernie), ale jego uwagę przyciągało głównie to, jak niewiele jedzenia ma miejsce w trakcie jedzenia.

Wypił łyk kawy, słabej, zalatującej supermarketową ceną, skrzywił się lekko i przyjrzał się kobiecie przy sąsiednim stoliku. Starannie uczesana, z powabnym dekoltem skrytym częściowo za klapami beżowego żakieciku, zdecydowanie miała za sobą udaną noc z mężczyzną w marynarce, który siedział naprzeciwko niej, ale nawet na niego nie spojrzała. Jej uwagą niepodzielnie zawładnął zgrabny smartfon, od którego odwracała się tylko po to, by ugryźć kanapkę z dżemem.

Adonis w marynarce robił zresztą dokładnie to samo.

Zygmunt poczuł złość.

„Proszę – warknął w myślach. – Mija dopiero siódma godzina misji, a ja już mam niezbity dowód na to, że zarząd mentalnie nie wyszedł ze średniowiecza. Na całej sali nie ma ani jednego śmiertelnika bez elektronicznej zabawki, a nam każą wozić laptopy o rozmiarach płyty chodnikowej. Można mówić, apelować, pisać pisma, ale gdzie tam. Budżet rzecz święta, przekroczyć nie można”.

Rozparł się na krześle i rozejrzał dookoła. Przy długim stole pod ścianą kłębili się goście, jakby nadal wierzyli w to, że gdzieś między tanią szynką, białawym pomidorem i sztucznym dżemem znajdą coś wartego uwagi. Inni, siedzący przy stołach, napełniali salę cichą, sztucznie wesołą rozmową, przerywaną co chwila natarczywymi mailami.

Dziewczyna w żakiecie wyjrzała zza smartfona i z uśmiechem powiedziała coś do swego chłopaka. Pokazała mu ekranik. Chłopak zrewanżował się identycznym gestem, a potem oboje, jak na sygnał, wrócili do przewijania treści palcami.

Zygmunt pokręcił głową i dopił resztkę kiepskiej kawy.

„W tym jednym planiści bez wątpienia mieli sporo racji – pomyślał. – W mieście trudno będzie do ludzi dotrzeć. Pora więc ruszać”.

Wziął płaszcz z oparcia, podniósł teczkę i nie oglądając się za siebie, wyszedł z restauracji hotelowej. Zmierzał na dworzec kolejowy.

W stronę terenu operacyjnego.

***

Stojąc na przejściu dla pieszych, Zygmunt jeszcze raz przejrzał w myślach ekwipunek, powtórzył swoją tożsamość, a potem przypomniał sobie założenia zadania, na wszelki wypadek ułożone przez planistów w formę barwnego grafu. Był gotowy.

Poprawka. Wmówiono mu, że jest gotowy.

„Operacja szykowana przez pięć lat, może więcej, a zakończona trzymiesięcznym szkoleniem – pomyślał kwaśno. – Zdaniem trenerów nic nie może pójść źle. Ciekawe”.

Szare skłębione chmury buchnęły deszczem. Ktoś w tłumie czekających na zielone światło zaklął dosadnie, ktoś inny otworzył parasol z trzaskiem, jeszcze ktoś z troską przecierał ekranik smartfona. Samochody, jeszcze przed chwilą śmigające przez skrzyżowanie, zatrzymywały się teraz jeden za drugim, ale światło dla pieszych nadal było czerwone.

– Kurwa mać – niecierpliwił się młody wychudły mężczyzna w kozaczkach, obcisłych spodniach i dresowej bluzie, nerwowo poprawiając jasnoróżowy szal na długiej szyi. – No dalej, kurwa. Ile mam czekać.

Zygmunt przechylił nieco głowę. Po drugiej stronie ulicy, za oblepioną plakatami wiatą przystanku autobusowego, kryło się dwóch policjantów. Diabeł uśmiechnął się złośliwie, zmrużył oczy i uruchomił przekaz.

Idź, nie krępuj się. Bez sensu tak tu sterczysz. Przecież samochody stoją, nie widzisz?

Chłopak rozejrzał się, jeszcze raz zaklął i przebiegł przez jezdnię, ścigany zgorszonymi spojrzeniami reszty oczekujących – prosto w ramiona policjantów, którzy majestatycznie wyłonili się zza wiaty na jego spotkanie. Ktoś parsknął cichym śmiechem, ktoś pokręcił głową.

Światło zmieniło się na zielone.

„To może być łatwiejsze, niż sądziłem – pomyślał Zygmunt, mijając zaczerwienionego młodziana skrupulatnie legitymowanego przez policjantów. – Jeśli ludźmi rzeczywiście tak łatwo sterować, szast-prast i będę w domu, a potem tydzień urlopu, premia, awans może. Mój pociąg… Zaraz…”.

Zerknął na zegarek, który pokazywał już czas ziemski.

„Mam dwanaście minut”.

***

Zygmunt był na ziemi raptem od kilku godzin, ale zorientował się już, że zaszły tu ogromne, niepokojące wręcz zmiany technologiczne. Ulżyło mu więc nieco na widok pociągu – czerwonej, metalowej gąsienicy z kwadratową mordą, nieróżniącej się niczym od tych, które dobrze zapamiętał z ostatniej wizyty. Przeszedł wzdłuż blaszanych ścian, powgniatanych tu i ówdzie jak od uderzeń wielkim młotem, pordzewiałych na krawędziach, w kilku miejscach pokrytych barwnym graffiti, aż dotarł do drzwi i wskoczył do środka.

Potem z powątpiewaniem spojrzał na zegar na peronie.

– Pewnie znowu wyjedzie z opóźnieniem, co? – zwrócił się do starszej pani, która pracowicie ustawiała siatki na siedzeniu.

Pani obdarzyła go nikłym uśmiechem, który oznaczał jednocześnie nie-wiem-co-mam-panu-powiedzieć i mam-nadzieję-że-nie-będę-musiała-z-panem-rozmawiać, a potem zasłoniła się kolorowym czasopismem pod tytułem „Takie Bywa Życie”.

Zygmunt zastanawiał się przez moment, czy i na niej nie użyć przekazu, ale się rozmyślił.

„Znikoma operatywność – przypomniał sobie termin ze szkoleń. – Na nic mi się nie przyda”.

Zazgrzytały zasuwające się drzwi, pociąg sapnął i ruszył zgodnie z rozkładem.

Zaduch w wagonie momentalnie przybrał na sile. Zygmunt, choć przyzwyczajony do ciężkiego powietrza w piekle, źle znosił zapach śmiertelników. Prychnął z dezaprobatą i wstał, by otworzyć okno. Szarpnął kilkakrotnie za uchwyt, ale okno ani drgnęło. Dwóch wąsaczy w przybrudzonych dżinsach przerwało rozmowę o fuchach pod niemiecką granicą i przez chwilę przyglądało mu się z zaciekawieniem. Starsza pani również wyjrzała zza czasopisma i wymownym gestem poprawiła szalik. W jej powiększonych okularami oczach migotała nadzieja, że okno nie ustąpi.

Nie ustąpiło.

Zygmunt opadł na siedzenie i westchnął z rezygnacją.

– Przepraszam – szepnęła staruszka. – Czy mógłby pan domknąć drzwi do wagonu?

– Po co? – wycedził Zygmunt. – Żeby cały smród nie uleciał na zewnątrz?

Oburzona starsza pani w odpowiedzi zasłoniła się czasopismem. Serialowa aktorka uśmiechała się do Zygmunta znad nagłówka „Wygrała 500 milionów, ale nie uwierzyła w szczęście”. Wąsacze chrypieli na temat skrzyń biegów. Pociąg powoli, przerażająco powoli, toczył się po torach, a przewidziane rozkładem jazdy dwadzieścia siedem minut rozciągnęło się w wieczne męki potępieńca.

Czarne litery na białej planszy układające się w słowo „Wypluty” zamigotały niczym złoto w misce poszukiwacza. Zygmunt poderwał teczkę, wyuczonym gestem poprawił krawat i wyskoczył na peron. Kątem oka widział, jak starsza pani zerwała się niczym sprinterka, mało nie strącając siatek, i szczelnie domknęła za nim drzwi.

***

W ciągu dwudziestu siedmiu minut podróży z dworca głównego pogoda na szczęście zdążyła się zmienić. Szaruga i deszcz zostały gdzieś na rozległych polach pociętych dróżkami i szeregami wierzb, a Zygmunta powitało ciepłe jesienne słońce.

Przeszedł po obłupanym jedynym peronie Wyplut, a potem przez stacyjną poczekalnię upstrzoną mniej lub bardziej akuratnymi wyobrażeniami męskich genitaliów i nazwami zespołów piłkarskich, aż stanął na asfaltowej uliczce w cieniu wielkiego kasztana. Przed sobą miał opuszczoną kamienicę, a po obu stronach gęste krzaki i starą przyczepę kempingową na sflaczałych oponach. Nad zamkniętym okienkiem widniał napis „Bistro”, a obok niego wisiało rozmazane od deszczu menu.

Diabeł odetchnął czystym powietrzem. Asfalt lśnił jak upstrzony złotym proszkiem.

„Do roboty” – pomyślał i szybkim krokiem skierował się w stronę głównej ulicy Wyplut.

Niespodziewanie krzaki zaszeleściły i wyłonił się z nich tęgi mężczyzna w swetrze i skórzanej kamizelce. Ze złością odgarnął mokrą gałąź, przesłaniającą zaczerwienioną twarz, i wytoczył się na chodnik. Ścigało go chrapliwe wołanie.

– Chuja się znają na budownictwie! – warknął, obrzucając Zygmunta pobieżnym spojrzeniem, i chwiejnie ruszył przed siebie.

Diabeł zmarszczył brwi, a przez jego usta przemknął ledwie zauważalny uśmiech.

„Pierwszy klient” – pomyślał i w kilku krokach dogonił wzburzonego mężczyznę.

– Coś się pan tak uniósł? – spytał i wyciągnął z kieszeni marynarki paczkę tanich papierosów.

– A bo, kurwa, z jełopami gadać nie będę – sapnął tamten. Czuć go było alkoholem, kiełbasą i old spice’em. – Tłumaczę im, kurwa, że do tynku tylko żwir zero dwa, a Albercik, kurwa, tłumaczy mi, że u jego szwagra większy dali i chata stoi. A jak długo, się pytam, co? Jak długo? A dziury w ścianach? Jak dla siebie budujesz, to nie ma, kurwa, zmiłuj, trzeba wyskoczyć z siana. Dla dewelopera to inna gadka, ale dla siebie?

Zygmunt podsunął zapalniczkę. Mężczyzna zapalił papierosa i zaciągnął się chciwie.

– Zgadza się. Jak to było? Pierwszy dom dla wroga, drugi dla przyjaciela, trzeci dla siebie?

Nieznajomy zmierzył go mętnym spojrzeniem.

– Młody jesteś, to ci powiem. Trza tak robić, żeby już pierwszy był dla ciebie. Tak trza robić, żeby stara ci nie truła. Chyba że dla dewelopera robisz.

– A truje?

– Jakby nie truła – rozmówca Zygmunta chuchnął i czknął – tobym się w chacie napił. Jak człowiek, kurwa, z kulturą. Przed telewizorem. No ale ty młody jeszcze jesteś, co ty, kurwa, wiesz. Dzięki za fajkę.

– Spoko.

– Stąd jesteś? – Spojrzenie mężczyzny w skórzanej kamizelce nabrało ostrości. – Nigdy cię nie widziałem.

– Nie, nie stąd. Akwizycją się zajmuję.

– Akwizycją. Ale numer. – Rozmówca uniósł brwi z lekkim rozbawieniem, a potem jego twarz na moment znikła za kłębem niebieskawego dymu.

Zygmunt wykorzystał tę chwilę, by skupić myśli i uformować przekaz.

Wróć tam. Wróć i daj popalić tym durniom, z którymi rozmawiałeś. Wytłumacz, że masz rację, a jak będą się stawiać, chwyć jakiś kamień i przywal z całej siły. Co ci będzie jakiś Albercik przygadywał!

Krzaki zaszeleściły, niechętnie przepuszczając innego mężczyznę, drobnego wąsacza w dżinsowej kurtce. W ręku trzymał butelkę z brązowego szkła. W ślad za nimi wyjrzał trzeci, postury jeszcze drobniejszej, ale za to z pokaźną, skudloną brodą, który tanecznym krokiem wychynął z zarośli i zaczął się wypróżniać za przyczepą kempingową.

– Romek, co się tak unosisz? – wychrypiał wąsacz w dżinsie. – Romuś, mordo ty. No chodź tutaj, chodź. Nie obrażaj się, no.

– Jełopy – warknął Romek, zaciągnął się papierosem i ruszył w stronę krzaków, momentalnie zapominając o Zygmuncie. – A „przepraszam” gdzie, pizdo niedomyta?

Zygmunt z lekkim niedowierzaniem przyglądał się obu mężczyznom, którzy objęli się czule – choć Romek nadal z pewnym ociąganiem – a potem wspólnie ruszyli w kierunku krzaków, gdzie Albercik z kurtuazją ustąpił koledze miejsca. Romek, nim ponownie zanurzył się w zarośla, obrzucił jeszcze diabła spojrzeniem i bąknął coś, co mogło oznaczać zarówno: „widziałeś, Albercik, tego muła?”, jak i cokolwiek innego, ale interakcję przerwał Albercik, pociągając Romka do meliny. Resztę rozmowy zagłuszył brodacz, który zaintonował chrypliwą piosenkę o orłach i sokołach.

Zygmunt stał jeszcze przez moment i nasłuchiwał, ale trzej biesiadnicy zgodnie dośpiewali utwór do końca. Libacji nie przerwały żadne odgłosy walki ani bólu. W końcu wzruszył ramionami i udał się w dalszą drogę.

„Bywa, że przekaz nie działa – pomyślał, przeskakując nad kałużą. – Zwłaszcza na zamroczone umysły”.

***

Pochylona nad kasą ekspedientka odgarnęła z furią farbowane na czarno włosy i walnęła pięścią w rolkę, której nie mogła wsunąć na miejsce.

– Niech się pani nie denerwuje – zagadnął ze spokojem Zygmunt i położył na ladzie teczkę. – Złość piękności szkodzi.

Ekspedientka uniosła głowę i rozchyliła usta, nie bardzo wiedząc, jak zareagować na zaskakujące słowa. Na wszelki wypadek uśmiechnęła się blado.

– Zaraz pana obsłużę, moment, tylko tą francę muszę…

– Ale ja nie w tej sprawie.

– Nie? – Ekspedientka uniosła głowę i otaksowała garnitur Zygmunta. Błysnęły zielone tipsy, gdy ponownie odgarnęła włosy. – Aha, dobra. Kapuję. Grażyyyna!

Twarz wychodzącej z zaplecza Grażyny odbiła się w rzędach butelek rozstawionych na półkach.

– Co tam, Anetko? Znowu kasa się spieprzyła?

– Nie, ten pan tutaj do ciebie.

Grażyna zmierzyła przybysza nieufnym spojrzeniem i założyła ramiona na piersi, aż brzęknęły dziesiątki bransolet. Biła od niej wojowniczość i niezłomność, wykuwana podczas niezliczonych starć z pijaczkami chcącymi wymigać się od płacenia, uzależnionym od oglądania piłki nożnej mężem i bezczelnymi babami próbującymi wepchnąć się przed nią do toalety podczas sobotnich zabaw. Zygmunt z trudem się powstrzymał od wciągnięcia powietrza głęboko w płuca.

„Idealna” – pomyślał, uśmiechnął się czarująco i płynnym, wyćwiczonym gestem otworzył teczkę.

– O co chodzi? – warknęła. – Jakieś faktury jeszcze?

– Skądże, pani Grażyno. – Zygmunt błysnął zębami. – Przychodzę, by chwilę porozmawiać.

– Co? – Szefowa sklepu monopolowego Oaza rozdziawiła usta.

– O pani przyszłości, oczywiście. Kredyt, na który stać każdego, a zwłaszcza osobę tak zapobiegliwą i uporządkowaną jak pani, pozwoli na realizację…

Grażyna sięgnęła za ladę i z rozmachem postawiła przed nim starą tabliczkę z napisem: „Akwizytorom dziękujemy”.

– Od razu wiedziałam, ledwie zobaczyłam te adidasy do garnituru! – Aneta odrzuciła włosy dmuchnięciem. – Od razu wiedziałam, że akwizytor!

– A słyszałaś, jakie ma gadane? – Grażyna zadrobiła w miejscu z udawaną kokieterią. – Pani Grażynko, srutututu! Kredycik w pani rączki!

Zygmunt ze zdumieniem uświadomił sobie, że kobiety zachowują się tak, jakby go w sklepie nie było. Znów poczuł przypływ całkiem uzasadnionej złości, ale zaraz przypomniał sobie słowa powtarzane jak refren na szkoleniu: „Na czas wykonywania zadania honor i duma powinny być odstawione na plan dalszy. Przez czternaście dni liczy się tylko wynik! Tylko i wyłącznie wynik!”.

Z trudem przywołał uprzejmy uśmiech i zerknął na frustrometr, celując nim niepostrzeżenie w Grażynkę. Odczyt wahał się między sześć a sześć i pół. Nieźle.

– Zajebisty zegarek – stwierdziła Aneta. – Widziałaś, Grażynka? Pewnie dostał go na komunię. Ma jakieś fajne melodyjki?

– Nie chciałem zrobić złego wrażenia! – Diabeł się rozpromienił. – Gdyby zechciała pani choć zerknąć w…

– Kupuje coś czy nie? – Grażyna oparła mocne, spracowane dłonie na ladzie i zastukała długimi paznokciami, z których odłaził różowy lakier. – Bo jak nie…

Skrzypnęły drzwi, zagwizdał świstak zabawka, do sklepu wpadł najpierw podmuch chłodnego powietrza, potem woń przetrawionego alkoholu, a na końcu Albercik.

– Grażynko, królowo mego wszechświata! – wybełkotał. – Sprawę mam, niecierpiącą, taka jej mać, zwłoki.

Zygmunt dotknął odpowiedniego przycisku i uruchomił zniknięcie.

***

Klatka schodowa śmierdziała szczynami, kocimi odchodami, schabowym i cebulą. Zygmunt beznamiętnie przyjrzał się skrytej za brudną, pękniętą szybką poszarzałej tabelce z nazwiskami lokatorów, która spokojnie przetrwała pojawienie się ustawy o ochronie danych osobowych, po czym wzruszył ramionami i wspiął się po schodach. Przełożył teczkę do drugiej ręki i wcisnął dzwonek.

Po drugiej stronie drzwi rozległo się tłumione ćwierkanie, które na moment przerwało wrzaski dzieci. Po chwili mlasnęła uszczelka odklejająca się od framugi i oczom Zygmunta ukazał się kilkunastoletni krótko ostrzyżony chłopak, który na widok gościa rozdziawił usta.

– Dzień dobry! – odezwał się Zygmunt z uśmiechem. – Mam dobrą wiadomość…

– Mama! – rozdarł się chłopak. – Jakiś pan! Jehowy chyba!

I znikł. Zygmunt zdążył jeszcze dojrzeć główki dwojga innych dzieci, które zerkały na niego z zaciekawieniem spoza harmonijkowych drzwi dużego pokoju, oraz ekran telewizora z menu jakiejś gry wideo. Potem wszystko zasłoniła postać kobiety o bladej nieufnej twarzy, wycierającej dłonie w ręcznik kuchenny.

– Słucham? – spytała krótko, oschle.

– Mam dla pani dobrą wiadomość – oznajmił Zygmunt z przekonaniem. – W naszym konkursie została pani nagrodzona tym oto budzikiem na baterie…

Nachylił się, by wyciągnąć rzeczony budzik z teczki, i podniósł wzrok w samą porę, by ujrzeć zamykające się drzwi.

***

Czekali na niego przy pozbawionej okien ścianie bloku mieszkalnego, który przed chwilą odwiedził. Stali przy zardzewiałym trzepaku obok krytego falistą blachą budyneczku na kontenery ze śmieciami. Na jego widok przerwali rozmowę. Niedopałki potoczyły się po chodniku i z sykiem zatrzymały w kałuży.

Zygmunt stanął i odruchowo zerknął na frustrometr. Pięć u pierwszego, pięć i pół u drugiego.

Nieźle.

– I co, kurwa? – spytał pierwszy z nich. Jego przymrużone oczy ziały agresją tak prymitywną i tępą, że nie było sensu dociekać jej genezy. Sportowe buty, spodnie dresowe wpuszczone w białe skarpetki, czapka z daszkiem niemal zasłaniającym chudą twarz uzupełniały obraz. – Zgubiłeś tu coś, cipo?

Zygmunt cofnął się o krok, bynajmniej nie ze strachu, ale by przygotować linię obrony. Przekaz nie wchodził w grę – rzadko działał na ludzi pobudzonych emocjonalnie. Z podobnych względów nie mógł liczyć na kamuflaż – w końcu młodzi ludzie wpatrywali się prosto w niego. Na pranie było za mało czasu. Pozostawało jedynie spalenie lub…

„Na czas wykonywania zadania honor i duma powinny być odstawione na plan dalszy”.

– Co się, kurwa, szwendasz? Myślisz, kurwa, że co? – napierał młodzian w czapce, któremu emocje najwyraźniej uniemożliwiały budowanie zdań dłuższych niż cztery wyrazy.

– Wyskakuj z fajek, pizdo – warknął drugi, równie nabuzowany, różniący się od pierwszego właściwie tylko ordynarnym tatuażem na szyi. – I z portfela.

– Jebnij mu, Seba! – darł się piskliwym głosem trzeci, najwidoczniej niepełnoletni, przez co niewykryty frustrometrem. – Na co czekasz, jebnij mu!

– No i co, ciapaty? Doigrałeś się! – wychrypiał Seba. Wyłuskał smartfona i podał chudzielcowi z tyłu. – Potrzymaj, Uszol, tylko nie grzeb.

– Ciapaty? – zdziwił się uprzejmie Zygmunt.

Wśród ogólnych wytycznych, które otrzymują agenci terenowi, była również informacja o tym, że ciemniejszy kolor skóry, kojarzący się z południowym pochodzeniem bądź zamiłowaniem do sportu, dobrze oddziałuje na kobiety. Zygmunt był jednym z wielu, którzy skorzystali z podpowiedzi.

– Jaki znów ciapaty? – rzucił pojednawczo, choć w jego wnętrzu huczały już rozbudzone ognie piekielne.

„Zadanie zadaniem, ale nie dam się tknąć tym…”.

– Uchodziec pewnie jakiś, kurwa! – wycedził Seba. – Albo, kurwa, inny Żyd.

Zygmunt zamknął na moment oczy, żeby się skoncentrować. Błąd.

Niespodziewane kopnięcie wytrąciło mu teczkę z ręki. Upadła z trzaskiem na chodnik i się otworzyła.

Chłopak z tatuażem znieruchomiał i rozdziawił usta, pokazując imponujące braki w uzębieniu. Agresję natychmiast zastąpiło zaskoczenie przechodzące w szok.

– Ty, Seba, zobacz tylko… – zaczął bełkotać, ale Zygmunt zareagował błyskawicznie, jak uczono na szkoleniu.

Pchnął w agresora przekaz nakazujący mu natychmiast zapomnieć o zdarzeniu, błyskawicznie podniósł teczkę i skupił uwagę na drugim z napastników, szykując się do uruchomiania spalenia.

Ten chyba wyczytał w oczach Zygmunta coś, czego nie rozumiał, a z czym wolał nie mieć do czynienia. Zawahał się.

– Straszny! – zapiszczał trzeci z napastników. – Seba, ja pierdolę, Straszny idzie!

Powietrze przeciął ostry okrzyk:

– Hoffman! Matuszak!

Seba spojrzał przez ramię. Jego wytatuowany kolega uczynił to samo. Ich pewność siebie słabła z każdym uderzeniem serca, a najmłodszy z trójki już umykał w stronę klatki schodowej.

Zygmunt kopnięciem zamknął leżącą na chodniku teczkę, wychylił się zza szerokich barów wytatuowanego i ujrzał idącego ku nim nieznajomego mężczyznę. Wzrostem dorównywał obu agresorom, a pokaźny brzuch i krzaczasta broda czyniły go jeszcze większym. Dopiero po chwili diabeł zauważył, że nieznajomy jest stosunkowo młodym człowiekiem, a w jego głosie, donośnym i mocnym, pobrzmiewa przeświadczenie o słuszności działania.

Seba i jego kumpel odwrócili się powoli, z ociąganiem.

– Nudzi wam się? Mało kłopotów jeszcze macie? – wyrzucał z siebie brodacz. – Hoffman, chcesz, żeby matka zawału dostała, jak znowu posterunkowy do was zapuka? Chcesz, by się MOPS wami zainteresował? A ty, Matuszak? Znowu robisz wszystko to, co ci Hoffman każe, młotku jeden? Pamiętasz, czym to się na ogół kończy?

Zygmunt z zainteresowaniem śledził rozwój wydarzeń. Już otworzył usta, by spróbować rozładować napięcie, ale wtedy jego wzrok padł na frustrometr.

I zamarł.

Nie widział tego, jak przybysz pokazuje grubym paluchem wejście na klatkę schodową, a tamci odchodzą niechętnie, przeklinając pod nosem. Oprzytomniał dopiero, gdy ujrzał ogromną dłoń nieznajomego na swoim ramieniu.

– Wszystko w porządku? Nic się panu nie stało? – pytał brodacz.

– Nie, nie… – Zygmunt pokręcił głową z uśmiechem. – Nie, skądże.

– Na ogół nie są niebezpieczni, ale wobec obcych… Może pan oczywiście zgłosić to na policję, wiadomo, ale w sumie to niewiele da. Zresztą policja tutaj… A pan? – W głosie nieznajomego brodacza pojawiła się nowa energia, jakby ucieszył się, że może zmienić temat. – Dlaczego pan nie zareagował?

Nieco zaskoczony Zygmunt uświadomił sobie, że ostatnie pytanie skierowane jest do staruszka w brązowej marynarce, który siedział na ławeczce na skraju mizernego trawnika i przyglądał się zajściu z fascynacją. Słysząc pytanie brodacza, odwrócił spojrzenie i udał, że słowa nie były skierowane do niego.

Brodacz westchnął ciężko i pokręcił głową.

– Przykro mi, ale tak to już jest w małych miejscowościach. Sam pan rozumie.

– Nie – rzekł diabeł. – Sęk w tym, że chyba nie wiem. Czy miałby pan chwilę, by…

– By posłuchać pańskiej oferty? – Brodacz zrobił krok w tył i omiótł wzrokiem tani garnitur, obuwie sportowe oraz teczkę. – Nieźle, nieźle. Wybaczy pan, ale podziękuję. Proszę na siebie uważać.

Odwrócił się tak szybko, że Zygmunt nie zdążył już nawiązać kontaktu wzrokowego, niezbędnego przy przekazie. Chciał za nim zawołać, ale ten już był daleko i otwierał drzwi niewielkiego samochodu; po chwili zawieszenie stęknęło pod jego ciężarem.

– Panie! – odezwał się staruszek z ławki. – A jakieś kalendarze pan masz?

– Kalendarze? – Zygmunt zamrugał. – Jasne, są i kalendarze. Prosto z Częstochowy. Podpisane przez samego biskupa – dodał z promiennym uśmiechem i podniósł wyżej teczkę. – Niech mi pan tylko powie, gdzie znajdę tego przemiłego człowieka?

***

Zygmunt odciągnął zabezpieczenie i uniósł ciężki ekran laptopa. Zaszumiał głośniczek, pisnął uruchamiany system operacyjny Hellion, zamigotały diody bezpiecznego połączenia internetowego. Diabeł, już uwolniony od ludzkiej postaci, rozparł się na hotelowym krześle i upewnił się, czy zasłony są szczelnie zasunięte.

„Cały dzień – pomyślał ze zmęczeniem. – Calutki dzień i tylko jeden sensowny kontakt…”.

Podczas szkoleń ostrzegano ich nieraz, by nie ulegali przedwczesnej nadziei, i tłumaczono, że wyszukanie pierwszego kontaktu może trwać bardzo długo. Zygmunt, odnalazłszy człowieka o tak wysokim wskaźniku frustracji, właściwie powinien się cieszyć, ale jakieś podskórne przeczucie mówiło mu, że po prostu miał szczęście. Że szkoleniowcy, według których agenci powinni przejmować się nie tym, czy wypełnią zadanie, ale tym, ile zdobędą punktów i jak wypadną w ostatecznej klasyfikacji, być może nie zdawali sobie sprawy, o czym mówią.

System operacyjny się załadował i oczom diabła ukazała się tapeta przedstawiająca zdjęcie satelitarne Wyplut. Położył kosmatą dłoń na ciężkiej żelaznej myszce i najechał kursorem na jedną z nielicznych ikon.

Pojawiła się prośba o wpisanie hasła.

– Jasna cholera! – wycedził Zygmunt. – Po co te ceregiele? A niby kto miałby chcieć się ładować do naszego systemu? Potępione dusze?

Palcami o imponujących szponach wystukał hasło na klawiaturze. Ekran zamigotał, a potem pokazał menu użytkownika programu Mefistofeles 2.0.

Zygmunt w pierwszej kolejności uruchomił opcję „Sprawdź punktację”.

„Na dzień pierwszy października dwa tysiące szesnaście czasu ziemskiego odnotowano: 10 punktów. Kliknij tutaj, by wyświetlić szczegóły”.

– 10 punktów? – jęknął Zygmunt. – Tylko?

Okazało się, że punkty otrzymał jedynie za młodego człowieka, którego zmusił go przejścia przez ulicę na czerwonym świetle i pchnął w ręce policji Wyświetlone szczegóły ujawniły godzinę, lokalizację określoną przez GPS, niewyraźne zdjęcie oraz listę potencjalnych konsekwencji: wściekłość wywołana mandatem mogła doprowadzić do: a) awantury w związku uczuciowym, b) napięcia w pracy skutkującego pogorszeniem atmosfery i obrotów, c) przejawów agresji wobec innych użytkowników ruchu drogowego, d) inne.

Innymi słowy, słabo.

Nawet wzmianki o całym dniu w Wyplutach. Zygmunt zgrzytnął ostrymi kłami i z całej siły powstrzymał się od walnięcia pięścią w stół.

„Żadnych aktów agresji! – napomniał go w myślach głos trenera. – Pod żadnym pozorem nie wolno ściągać na siebie uwagi. Nasz projekt jest przygotowywany od wielu lat i nie wolno go narazić na porażkę nieprzemyślanymi zachowaniami!”.

– W istocie od wielu lat – mruknął Zygmunt i uruchomił opcję kontaktu z konsultantem. Gdy pojawiło się odpowiednie okienko, wstukał pospiesznie:

„Przekaż reszcie, że kamuflaż «akwizytor» się zdezaktualizował. Sądząc po reakcjach śmiertelników, stało się to dobrych parę lat temu. Mam nadzieję, że pozostałe mają większy sens. W przeciwnym razie może się okazać, że planowaliście Mefista o wiele za długo i wyjdziemy na durniów”.

Czytałem dziś ogłoszenia o pracę w internecie.

Oczywiście nie w Wyplutach. Ogłoszenia na oficjalnej stronie gminy nie zmieniły się od ponad roku i znam je na pamięć. Wiedziony niezdrową ciekawością zaglądam do nich raz na jakiś czas i ze zgrozą uświadamiam sobie, że podane stawki nawet nie drgnęły. Innymi słowy, gówniana pensja za gównianą pracę stała się jeszcze bardziej gówniana, za co oczywiście winę ponosi inflacja. Wszak potencjalny pracodawca, gdyby mógł, na pewno zapłaciłby więcej. Kryzys, panie.

„Gówniany” to fajny przymiotnik, nawiasem mówiąc. Pasuje jak ulał do wyników moich dzisiejszych poszukiwań. Wielki świat jest zainteresowany przedstawicielami handlowymi, kurierami, recepcjonistami, telemarketerami, kierowcami przeróżnych kategorii i sprzedawcami, którym za umiejętność pracy w grupie, dyspozycyjność, znajomość języków obcych i nowoczesnych technologii oraz ukierunkowanie na cel oferuje się rozbudowany system szkoleń i umowę o pracę. Gdzieś wśród jej paragrafów kryje się pensja – gówniana brutto, netto jeszcze bardziej gówniana.

Nie wiem, po co ja to w ogóle przeglądam.

Może kieruje mną jakaś idiotyczna, absurdalna nadzieja, że w którymś z ogłoszeń wyczytam: „Szukamy absolwenta historii na skraju wypalenia zawodowego, któremu zapłacimy sporo forsy, by robił to, na co ma ochotę”.

Ba, ciekawe, co bym z taką propozycją zrobił. Bo ja nie wiem nawet, na co mam ochotę.

Bieganie po lasach jest w porządku, jak dotąd przynajmniej, ale za to chyba nie płacą.

Zresztą o czym ja w ogóle piszę. Gdybym naprawdę chciał się stąd wyrwać, już dawno bym to zrobił, bez względu na to, czym musiałbym się zajmować. Utknąłem w Wyplutach na dobre.

I co z tego, że do dużego miasta mamy zaledwie dwadzieścia kilka minut drogi pociągiem? Co z tego, że w każdej chwili mogę tam pojechać? Pies na smyczy też jest w stanie odbiec parę kroków w bok, by się wysikać, ale zaraz wróci. Ze mną jest podobnie.

Co mnie tak naprawdę różni od Seby i tego drugiego? Magisterka? FCE? Zdjęcia z Erasmusa? Po co mi to wszystko było?

Redakcja: Maria Wirchanowska

Korekta: Artur Kaniewski, Ilona Siwak

Projekt okładki: Tomasz Majewski

Zdjęcia wykorzystane na okładce: © themacx/Vetta/Getty Images, © Buena Vista Images/The Image Bank/Getty Images

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-391 Warszawa, al. 3 Maja 12

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-3792-2

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.