Michel Faber

POD SKÓRĄ

Przełożył Maciej Świerkocki

Tytuł oryginału: Under the Skin

Copyright © Michel Faber, 2000

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMV

Copyright © for the Polish translation by Grupa Wydawnicza Foksal, MMV

Wydanie II

Warszawa MMXIV

Dziękuję Jeffowi i Fuggo, a szczególnie Evie, mojej żonie, za to, że sprowadziła mnie z powrotem na ziemię.

1

Isserley zawsze za pierwszym razem mijała autostopowicza, by zyskać na czasie i dobrze mu się przyjrzeć. Szukała potężnych muskułów: pociągającej góry mięsa na dwóch nogach. Nie interesowały jej osobniki wątłe i kościste.

Wbrew pozorom na pierwszy rzut oka było jednak trudno odróżnić mięśniaka od chuchra. Wydawałoby się, że samotnego autostopowicza na odludnej szosie nie można nie zauważyć, niby majaczącego w oddali pomnika albo silosa zbożowego, i że nadjeżdżając z daleka, da się go spokojnie oszacować, rozebrać w myślach i otaksować z dużym wyprzedzeniem. Ale Isserley już dawno przekonała się, że to nieprawda.

Sama jazda po drogach Gór Kaledońskich była zadaniem wymagającym od niej koncentracji – bowiem zawsze działo się tu więcej niż na pocztówkach z tych stron. Nawet w opalizującej ciszy zimowego świtu, choć nad polami po obu stronach szosy wisiały jeszcze mgły, nie można było się łudzić, że trasa A9 pozostanie pusta przez dłuższy czas. Tu i ówdzie asfalt zalegały futrzaste trupki niezidentyfikowanych leśnych stworzeń. Każdego ranka pojawiały się nowe, a wszystkie upamiętniały te zamrożone w czasie chwile, kiedy jakiejś żywej istocie szosa pomyliła się z jej naturalnym środowiskiem.

Również Isserley często wypuszczała się w trasę w tej porze przedhistorycznej ciszy i spokoju, gdy jej samochód można było wziąć za pierwszy automobil na ziemi. Miała wtedy wrażenie, że wylądowała w świecie, który został stworzony tak niedawno, że góry wciąż jeszcze będą się tu wypiętrzały, a lesiste doliny zaleje, być może, ocean.

Mimo to, zwykle już po zaledwie kilku minutach, kiedy wyjeżdżała swoim autkiem na opustoszałą, lekko parującą drogę, pojawiał się za nią sznur zdążających na południe pojazdów. W dodatku samochody te nie pozwalały, by dyktowała im tempo niby owca-przewodniczka, prowadząca stado wąską ścieżką; jeśli więc nie przyspieszyłaby w takiej sytuacji, musiałaby zjechać na pobocze i dać się wyprzedzić trąbiącym na nią przeraźliwie kierowcom.

Na dobitkę trasa A9 była główną arterią, więc trzeba było uważać na wszystkie łączące się z nią żyłki drugorzędnych dróg. Tylko kilka skrzyżowań miało dobre oznakowanie, jakby za sprawą doboru naturalnego – pozostałe kryły się za drzewami. Nie należało lekceważyć tych skrzyżowań, chociaż na wszystkich miała pierwszeństwo przejazdu – bo na każdym z nich mogła kryć się mechaniczna pułapka w postaci niecierpliwie terkoczącego ciągnika, który – gdyby nagle zajechał jej drogę – sam nie ucierpiałby zbytnio wskutek nieuwagi, ona natomiast skończyłaby gdzieś w rowie.

Najbardziej rozpraszały ją jednak powaby okolicy. Lśniąca deszczówka na poboczu, stadko mew latających za siewnikiem po gliniastym polu, błysk deszczu za dwoma albo trzema wzgórzami, a nawet samotny ostrygojad na niebie mógł sprawić, że zapominała niemal, po co wyjeżdża w trasę. Miała tak jechać, oglądając wschód słońca i odległe farmy, których zabudowania zaczynały się właśnie złocić, aż do czasu, gdy gdzieś, znacznie bliżej, jakiś cienisty kształt zmieniał się nagle z gałęzi albo kupy śmieci w mięsistego dwunoga z wyciągniętą ręką.

I wtedy wracała jej pamięć, choć czasem dopiero wtedy, kiedy go mijała, ocierając się niemal o palce autostopowicza, które mogłaby zmiażdżyć, gdyby były choć o kilka centymetrów dłuższe.

Gwałtowne hamowanie nie wchodziło w rachubę. Nie, Isserley spokojnie trzymała stopę na pedale gazu i nie wyłamywała się z kolumny samochodów. Usiłowała tylko zarejestrować w pamięci wizerunek autostopowicza jak fotografię, kiedy śmigała obok pośród innych aut.

Czasami, gdy jadąc dalej, analizowała w myślach zapamiętany obraz, rozpoznawała w rzekomym autostopowiczu osobnika płci żeńskiej. Ale nie interesowała się samicami, a w każdym razie nie w ten sposób. Niech je podwożą inni kierowcy.

Jeżeli autostopowicz był płci męskiej, zazwyczaj starała się przyjrzeć mu ponownie, chyba że już na pierwszy rzut oka okazywał się cherlakiem. Uznawszy jednak, że zrobił na niej odpowiednie wrażenie, zawracała, gdy tylko mogła bezpiecznie wykonać ów manewr – oczywiście poza zasięgiem jego wzroku, nie chciała bowiem, aby domyślił się, że jest nim zainteresowana. Potem, jadąc przeciwnym pasem drogi na tyle wolno, na ile pozwalał jej ruch na szosie, taksowała samca wzrokiem po raz wtóry.

Bardzo rzadko, ale jednak zdarzało się, że nie mogła potem odnaleźć „swojego” autostopowicza, co oznaczało, że jakiś mniej ostrożny albo mniej wybredny kierowca zatrzymał się i zabrał go, kiedy zawracała. Mrużyła wtedy oczy, wpatrując się w punkt, gdzie, jak się jej wydawało, stał przedtem samiec, widziała jednak tylko pusty skraj wysypanego żwirem pobocza. Jej wzrok przesuwał się następnie z szosy na pola albo w zarośla, sądziła bowiem, że mógł się w nich ukryć, aby oddać mocz. (Autostopowicze często tak robili). Wydawało się jej niepojęte, jak mógł zniknąć tak szybko. Miał dobre – a nawet doskonałe, wręcz idealne ciało – dlaczego zatem zmarnowała okazję? Dlaczego nie zabrała go od razu?

Czasami było jej trudno pogodzić się z porażką i wtedy po prostu jechała dalej całymi milami w nadziei, że ten, kto zabrał jej autostopowicza, wysadzi go gdzieś po drodze. Krowy popatrywały na nią głupkowato, kiedy pędziła szosą w mgiełce spalin zmarnowanej benzyny.

Zazwyczaj jednak autostopowicz stał dokładnie tam, gdzie minęła go za pierwszym razem, czasem tylko nie trzymał już ręki tak wysoko jak wcześniej, a jego ubranie (szczególnie jeśli zaczynał padać deszcz) było bardziej łaciate. Nadjeżdżając z przeciwnej strony, mogła przez moment przyjrzeć się jego pośladkom albo udom, lub też zobaczyć, czy ma dobrze umięśnione ramiona. Umiała ponadto dostrzec w jego postawie coś, co zdradzało pyszałkowatą pewność siebie dorodnego samca.

Przejeżdżając obok, patrzyła wprost na niego, aby zweryfikować swoje pierwsze wrażenie i upewnić się ostatecznie, że nie wyolbrzymia jego sylwetki siłą wyobraźni.

Jeśli faktycznie wydawał się odpowiedni, zatrzymywała samochód i zapraszała autostopowicza do środka.

Robiła to od lat. Niemal codziennie wyjeżdżała swoją sfatygowaną czerwoną toyotą corollą na trasę A9 i krążyła po szosie. Nawet kiedy miała za sobą serię udanych zbliżeń i jej samoocena była chwilowo wysoka, martwiła się, że autostopowicz, którego właśnie zabrała, może okazać się z perspektywy czasu ostatnim naprawdę dorodnym samcem: że może w przyszłości żaden mu nie dorówna.

Prawdę mówiąc, wyzwanie, które podejmowała, dostarczało jej dreszczyku uzależniającej jak narkotyk emocji. Bywało, że tuż obok niej siedziało w samochodzie wspaniałe zwierzę, głęboko przekonane, że jadą do niej do domu, ona zaś potrafiła w takich sytuacjach myśleć już o następnym trofeum. Nawet kiedy podziwiała autostopowicza, przyglądając się elipsom jego muskularnych ramion albo rozpychającej jego koszulkę klatce piersiowej, i rozkoszowała się myślą, jak wspaniale będzie się prezentował nago, kątem oka śledziła skraj szosy na wypadek, gdyby usiłował zatrzymać ją samiec rokujący jeszcze większe nadzieje.

Dzisiejszy dzień nie zaczął się pomyślnie.

Przejeżdżając wiaduktem nad torami kolejowymi w pobliżu sennej wsi Fearn, jeszcze zanim wjechała na trasę, usłyszała stukot dobiegający znad przedniego lewego koła. Wsłuchała się w ten dźwięk, wstrzymując oddech i dumając, co maszyna próbuje jej powiedzieć w tym swoim osobliwym, obcym języku. Czy stukot jest prośbą o pomoc? Objawem chwilowego złego humoru? Przyjacielskim ostrzeżeniem? Nasłuchiwała jeszcze przez chwilę, usiłując wyobrazić sobie, w jaki sposób mogą się porozumiewać samochody.

Czerwona corolla nie była jej najlepszym autem – najbardziej tęskniła za szarym nissanem kombi, na którym nauczyła się prowadzić. Reagował gładko i spokojnie, pracował niemal bezdźwięcznie i był przestronny z tyłu – można w nim było zmieścić nawet łóżko. Musiała jednak pozbyć się go zaledwie po roku.

Od tamtej pory dysponowała kilkoma mniejszymi samochodami, ale dodatkowe wyposażenie, przeniesione z nissana, sprawiało w nich czasem kłopoty. Czerwona corolla prowadziła się sztywno i bywała nieco narowista. Niewątpliwie bardzo chciała być dobrym samochodem, miała jednak swoje ograniczenia.

Zaledwie kilkaset metrów przed zjazdem na szosę A9 Isserley natknęła się na zarośniętego młodzieńca wędrującego wolnym krokiem poboczem wąskiej drogi. Próbował zatrzymywać samochody, unosząc kciuk w proszącym geście. Przyspieszyła, kiedy go mijała, on zaś leniwie wyrzucił ramię w górę, wyprostowując jeszcze dwa palce oprócz kciuka. Znała młodzieńca z widzenia, tak jak on ją. Oboje należeli do mieszkańców tych okolic, choć nigdy nie spotkali się osobiście, nie licząc takich właśnie przelotnych chwil jak ta.

Isserley z zasady omijała miejscowych jak najszerszym łukiem.

Wjeżdżając na A9 w Kildary, sprawdziła zegar na tablicy rozdzielczej. Coraz wcześniej robiło się jasno: dochodziła dopiero ósma dwadzieścia cztery, a słońce wzeszło już wysoko nad horyzont. Niebo, przesłonięte watą nieskalanych, białych, kłębiastych chmur, było fioletowe niczym siniak i różowe jak mięso, co wróżyło, że wkrótce stanie się lodowato przejrzyste. Nie spadnie śnieg, ale szron będzie się skrzyć godzinami, a powietrze nie zdąży się nagrzać przed nocą.

Z punktu widzenia Isserley taki jasny, pogodny dzień jak ten sprzyjał bezpiecznej jeździe, nie był jednak zbyt korzystny, jeśli chodziło o ocenę autostopowiczów. Szczególnie zahartowane okazy mogą wprawdzie paradować w samych koszulach, żeby chełpić się swoją tężyzną fizyczną, ale większość będzie otulona płaszczami i paroma warstwami wełnianych tkanin, co utrudni taksację. Bo przecież nawet głodomór może sprawiać wrażenie mięśniaka, jeśli się grubo ubierze.

Na razie nie widziała w lusterku wstecznym żadnych samochodów, więc nadal sunęła z prędkością czterdziestu mil na godzinę, poniekąd także po to, by sprawdzić, czy znad przedniego koła wciąż dobiega stukot. Doszła do wniosku, że usterka zniknęła. Było to, oczywiście, myślenie życzeniowe, mogące jednak podnieść na duchu kogoś, kto wyruszył na poranną wyprawę po całej nocy uporczywego bólu, koszmarnych snów i niespokojnej, przerywanej drzemki.

Głęboko, z wysiłkiem wciągała powietrze do płuc przez wąskie, małe, ledwie rozwarte nozdrza. Było świeże, ostre i z lekka upajające, jak czysty tlen albo eter podawany przez maskę. Jej świadomość tkwiła na rozdrożu między hiperaktywną jawą a powrotem w sen i Isserley nie wiedziała, którą drogę ostatecznie wybierze, jeśli coś nie pobudzi jej wkrótce do działania.

Mijała różne miejsca, gdzie ustawiali się zwykle autostopowicze, ale dookoła nie było żywej duszy. Tylko szosa i pusty, szeroki świat.

Kilka zabłąkanych kropli deszczu rozbiło się na przedniej szybie wozu, a wycieraczki rozmazały dwie ohydne, monochromatyczne tęcze na wysokości jej oczu. Isserley wycisnęła płyn ze spryskiwacza – wydawało się, że strumień bił o szkło bez końca, zanim widok za oknem stał się znów wyraźny. Ta czynność w pewnym sensie jeszcze bardziej pozbawiła ją sił, jak gdyby podczas jej wykonywania musiała na nią zużyć własne płyny ustrojowe.

Usiłowała wybiec myślami naprzód, wyobrażając sobie, że już zaparkowała gdzieś samochód, a obok niej siedzi smakowity, młody autostopowicz, którego owiewa jej ciężki oddech, a ona gładzi po głowie i obejmuje samca w pasie, żeby ułożyć go w odpowiedniej pozycji. Tego rodzaju rojenia nie wystarczały jednak, by mogła powstrzymać opadające powieki.

Kiedy zaczęła już szukać odpowiedniego miejsca, gdzie mogłaby zjechać i zdrzemnąć się przez chwilę, zauważyła zarys jakiejś postaci tuż poniżej linii horyzontu. Ocknęła się natychmiast, ostrożnie rozwarła powieki i poprawiła przekrzywione okulary. Badawczo przyjrzała się w lusterku swojej fryzurze i twarzy. Wydęła na próbę wargi, czerwone niczym szminka.

Mijając autostopowicza po raz pierwszy, stwierdziła, że jest płci męskiej, stosunkowo wysoki, szeroki w barach i niedbale ubrany. Próbował zatrzymywać samochody, używając zarówno kciuka, jak i palca wskazującego, choć nieco bezradnie, jak gdyby czekał na okazję całe wieki. Ale może po prostu nie chciał wydawać się zbyt natarczywy.

Gdy zawróciła, spostrzegła, że autostopowicz jest jeszcze całkiem młody, a włosy ma przycięte bardzo krótko, niczym pensjonariusz któregoś ze szkockich zakładów penitencjarnych. Jego ubranie było szarobrązowe, jak błoto. To, co kryło się pod spodem, obiecująco wypychało jego kurtkę, ale czy były to mięśnie, czy też tłuszcz, mogło się dopiero okazać.

Zbliżając się ku niemu po raz ostatni, zauważyła, że samiec jest nieprzeciętnie wysoki. Wpatrywał się w jej samochód, być może uświadamiając sobie, że widział go już kilka minut wcześniej, bo ruch na drodze był niewielki. Mimo to wcale nie gestykulował energiczniej niż przedtem, po prostu trzymał wciąż leniwie wyciągniętą rękę. Tacy jak on nie zwykli się napraszać.

Zwolniła i zatrzymała się dokładnie na wprost niego.

– Wskakuj – powiedziała.

– Dzięki – odparł filuternie, wślizgując się na fotel pasażera po jej lewej ręce.

Już z tego jednego słowa, które wypowiedział bez uśmiechu, choć musiał uruchomić odpowiedzialne za uśmiech mięśnie twarzy, Isserley dowiedziała się o nim tego i owego. Należał do ludzi, którzy uchylają się od podziękowań, jak gdyby wdzięczność stanowiła jakąś pułapkę. W oczach tego autostopowicza nie mogła zrobić dla niego nic, co uczyniłoby go jej dłużnikiem; przyjmował wszystko z dobrodziejstwem inwentarza. Zatrzymała się, żeby go podwieźć – no, to doskonale. Czemu nie? Robi dla niego za darmo coś, za co zapłaciłby majątek, gdyby wziął taksówkę, a on kwituje jej uprzejmość jednym słowem: „dzięki”, jakby była jego kompanem od kieliszka, który wyświadczył mu właśnie jakąś banalną, nieistotną przysługę, podsuwając, na przykład, popielniczkę.

– Nie ma za co – odpowiedziała Isserley, jak gdyby jednak szczerze jej podziękował. – Dokąd się wybierasz?

– Na południe – powiedział, patrząc na południe.

Minęła długa sekunda, po czym autostopowicz przeciągnął pas bezpieczeństwa przez pierś, niechętnie przyznając w ten sposób, że dopiero teraz mogą ruszyć.

– Tak po prostu, na południe? – zagadnęła, spokojnie włączając się do ruchu i pamiętając, jak zawsze, żeby uruchomić kierunkowskaz, a nie światła, wycieraczki albo urządzenie tłoczące ikpatuę.

– Hmm… To zależy – powiedział. – A ty dokąd jedziesz?

Przeprowadziła w myślach szybką kalkulację, a potem spojrzała mu w twarz, zastanawiając się, jaką wyznaczyć mu rolę w swoich planach.

– Jeszcze nie wiem – odparła. – Na początek chyba do Inverness.

– Jeśli o mnie chodzi, może być Inverness.

– Ale chciałbyś pojechać gdzieś dalej?

– Aż do końca.

Nieoczekiwanie w lusterku wstecznym pojawił się samochód, Isserley musiała więc odgadnąć intencje obcego kierowcy – a kiedy ponownie odwróciła się do autostopowicza, jego twarz miała znów nieprzenikniony wyraz. Czy ta ostatnia uwaga była wyrazem szelmowskiej arogancji z jego strony? Aluzją seksualną? Czy może tylko zwyczajną konstatacją?

– Długo czekałeś? – zapytała, żeby go rozdrażnić i ponownie pobudzić jego intelekt.

– Słucham?

Zamrugał, bo zaskoczyła go, kiedy rozpinał suwak kurtki. Czy jego umysł nie potrafił poradzić sobie z zadaniem polegającym na rozpięciu zamka i jednoczesnym zrozumieniu prostego pytania? Prawą brew autostopowicza przecinała rysa wąskiej, czarnej szramy, niemal już zagojona: czyżby przewrócił się gdzieś po pijanemu? Białka jego oczu były bez skazy, włosy mył ostatnio w niezbyt odległej przeszłości, nie śmierdział – czy zatem był po prostu głupi?

– Chodzi mi o miejsce, z którego cię zabrałam – wyjaśniła. – Pytałam, czy długo tam stałeś?

– Nie wiem – odpowiedział. – Nie mam zegarka.

Zerknęła na nadgarstek jego bliższej, prawej ręki. Był szeroki i mocny, porośnięty drobnymi, złocistymi włoskami. Z przegubu wybiegały dwie niebieskawe żyły, ciągnące się dalej grzbietem jego dłoni.

– Jasne, ale czy wydawało ci się, że długo czekasz?

Przez chwilę zastanawiał się nad tym pytaniem.

– No.

Uśmiechnął się szeroko. Jego uzębienie nie było w najlepszym stanie.

Na zewnątrz, na tamtym świecie, promienie słoneczne rozgorzały z gwałtownie zwiększoną energią, jak gdyby przedstawiciele odpowiedzialnej za pracę słońca agencji zauważyli przed chwilą, że gwiazda wykorzystuje zaledwie połowę zalecanej mocy. Deska rozdzielcza rozbłysła niczym świetlówka, zalewając Isserley i autostopowicza promieniami ultrafioletowymi oraz czystym ciepłem, z którego zgrabnie odfiltrowano kęs chłodu. Ogrzewanie w samochodzie włączone było na cały regulator, autostopowicz zaczął więc po chwili wiercić się na fotelu, usiłując zdjąć kurtkę. Obserwowała go ukradkiem, przyglądając się mechanicznej pracy bicepsów i tricepsów, i grze muskulatury barków samca.

– Mogę to położyć z tyłu? – zapytał, mnąc kurtkę w szerokich dłoniach.

– Jasne – odpowiedziała, spostrzegłszy, jak fale mięśni rysują się pod koszulką autostopowicza, kiedy odwrócił się, by rzucić kurtkę na jej leżący na tylnym siedzeniu skafander. Ma dość wydatny brzuch – pomyślała. To piwo, a nie zwały mięśni – ale nie budzi większego obrzydzenia. Za to wypukłość w jego dżinsach wyglądała całkiem obiecująco, chociaż zapewne tworzyły ją przede wszystkim jądra.

Autostopowicz wreszcie usadowił się wygodnie na fotelu i błysnął zębami, posyłając jej uśmiech okraszony resztkami paskudnego, szkockiego żarcia, którym żywił się przez całe życie.

Odwzajemniła uśmiech, zastanawiając się, czy uzębienie naprawdę jest takie istotne.

Wyczuwała, że jest bliska podjęcia ostatecznej decyzji. Właściwie, szczerze mówiąc, była już zdecydowana i dlatego zaczynała dyszeć.

Próbowała powstrzymać wypływ adrenaliny, śląc samej sobie uspokajające sygnały i odbierając je. W porządku, owszem, jest niezły: w porządku, tak, chce go mieć, najpierw jednak musi dowiedzieć się o nim czegoś więcej. Nie może sobie pozwolić na upokorzenie i nie powinna angażować się przedwcześnie, by uwierzywszy już, że z nią pojedzie, nie dowiedzieć się później, że ma żonę albo dziewczynę, która na niego czeka.

Gdyby tylko zaczął z nią rozmawiać. Dlaczego jest tak, że atrakcyjni autostopowicze zawsze siedzą w milczeniu,a pokraki ględzą jak najęte bez żadnej zachęty z jej strony? Spotkała kiedyś jedno takie nędzne stworzenie, które zdjąwszy obszerną kurtkę, odsłoniło wrzecionowate ramiona i kurzą pierś, by już po kilku minutach opowiedzieć jej całe swoje życie. A muskularne samce patrzą zwykle przed siebie albo rzucają bardzo ogólnikowe uwagi o świecie, odparowując pytania na tematy osobiste ze zręcznością i refleksem sportowców.

Mijały minuty, a autostopowicz najwyraźniej nie miał ochoty, żeby przerwać milczenie. Jednak starał się przynajmniej na nią zerkać, w szczególności zaś interesowały go jej piersi. Ba, ponieważ zerkając w bok, napotykała jego ukradkowe spojrzenia, skłonna była przypuszczać, że wolałby pewnie, aby patrzyła wprost przed siebie, wtedy bowiem mógłby ją obrzucać pożądliwymi spojrzeniami dyskretnie, nie zdradzając się z niczym. No, to w porządku: niech się jej dobrze przyjrzy, a wtedy zobaczymy, czy to coś zmieni, czy nie. Poza tym zjazd w Evanton i tak był już niedaleko, musiała więc skupić się na sytuacji na drodze. Pochyliła się nieco do przodu, prowadząc z miną znamionującą przesadną koncentrację, i pozwoliła, żeby autostopowicz dokładnie ją sobie obejrzał.

Natychmiast poczuła na całym ciele jego rozogniony wzrok, palący niby promienie ultrafioletowe z innego niż słońce źródła, chociaż z nie mniejszą mocą.

Zastanawiała się, och, była strasznie ciekawa, jak on ją teraz postrzega w swojej prostodusznej, obcej nieświadomości. Czy zauważył, ile zadaje sobie dla niego trudu? Wyprostowała się, podając do przodu pierś.

Autostopowicz spostrzegł jej wysiłki, bez dwóch zdań.

Ma fantastyczne cycki, ale Boże mój, poza tym ledwo ją widać. Jest maleńka – jak dzieciak, który wygląda przez szybę znad kierownicy. Ile może mieć wzrostu? Na stojąco najwyżej metr pięćdziesiąt. Zabawna rzecz, że kobiety z najładniejszymi cyckami są na ogół bardzo niskiego wzrostu. A ta dziewczyna najwidoczniej wie, że ma dojrzałe piersi, bo ślicznie je odsłania w wycięciu mocno wydekoltowanej bluzki. To dlatego w tym samochodzie jest gorąco jak w piecu, no, oczywiście – żeby mogła prowadzić w takiej kusej, czarnej bluzeczce i wietrzyć te swoje bufory na oczach wszystkich – na jego oczach.

Poza tym wygląda jednak dość dziwnie. Długie, chude ramiona i potężne, sękate łokcie – nic dziwnego, że nosi bluzkę z długimi rękawami. Ma też sękate nadgarstki i duże dłonie. Mimo to, z takimi cycami…

Tak, ręce tej dziewczyny jednak naprawdę wyglądają dziwnie. Są większe, niż można by sądzić po innych częściach jej ciała, a przy tym chude niby… kurze łapki. I pokryte zrogowaciałą skórą, jak gdyby ciężko pracowała fizycznie, może w jakiejś fabryce. Nie widać dobrze jej nóg, ale nosi takie ohydne spodnie-dzwony w stylu lat siedemdziesiątych, które ostatnio znów stały się modne – spodnie w kolorze fosforyzującej zieleni, na litość boską – i buty, wyglądające na martensy, ale jednak w żaden sposób nie da się ukryć, że nogi ma króciutkie. Choć, mimo wszystko, jej cycki… Są jak… Jak… Nie wiedział, do czego mógłby je przyrównać. W każdym razie wyglądały zajebiście przyjemnie, przytulone do siebie w świetle wpadającego przez przednią szybę słońca.

Mniejsza o cycki: a twarz? No tak, teraz jej dobrze nie widział; nosiła taką fryzurę, że musiałaby się odwrócić, aby mógł zobaczyć twarz dziewczyny. Miała grube, proste, puszyste włosy mysiego koloru, które zasłaniały nawet jej policzki, kiedy patrzyła przed siebie. Kusiło go, żeby wyobrazić sobie piękną buzię, skrytą za tymi włosami, twarz piosenkarki albo aktorki, wiedział jednak, że niczego takiego nie ujrzy. Ba, kiedy odwróciła się do niego, widok jej oblicza właściwie go przeraził. Była to mała buzia w kształcie serca, przypominająca twarzyczki elfów z ilustracji w bajkach dla dzieci, o idealnie ukształtowanym nosku i fantastycznie pełnych, łukowatych ustach supermodelki. Miała przy tym jednak pulchne policzki i nosiła okulary o najgrubszych soczewkach, jakie zdarzyło mu się w życiu widzieć: szkła powiększały jej oczy do tego stopnia, że wydawały się dwukrotnie większe od oczu normalnego człowieka.

Tak, naprawdę osobliwa z niej dziewczyna. Trochę laska ze Słonecznego patrolu, a trochę mała, zasuszona staruszka.

I prowadzi dokładnie jak staruszka. Jedzie najwyżej pięćdziesiąt na godzinę. A ten tandetny skafander na tylnym siedzeniu – po co jej coś takiego? Na pewno ma nierówno pod sufitem. Na pewno jest stuknięta. W dodatku mówi z dziwacznym akcentem – to cudzoziemka, na bank.

Czy chciałby ją zerżnąć?

Pewnie tak, jeżeli nadarzyłaby się po temu okazja. Pewnie pieprzyłaby się o wiele lepiej niż Janine, szkoda gadać.

Janine. Chryste, to zdumiewające, że już na samą myśl o niej stracił humor. Do tej pory był przecież w świetnym nastroju. Dobra, stara Janine. Pamiętaj, jeżeli zbytnio cię ponosi radość, wspomnij tylko Janine. Jezu… Czy nie może po prostu o niej nie myśleć? Wystarczy spojrzeć na cycki tej dziewczyny, świecące w słońcu jak… Teraz już wiedział, jak wyglądają jej piersi: przypominały księżyc. Właściwie dwa księżyce.

– Co robisz w Inverness? – zapytał nieoczekiwanie.

– Prowadzę interesy.

– Czym się zajmujesz?

Isserley zadumała się na chwilę. Milczeli już tak długo, że zapomniała, za kogo postanowiła podać się tym razem.

– Jestem prawnikiem.

– Żartujesz?

– Nie żartuję.

– Takim jak w telewizji?

– Nie oglądam telewizji.

W pewnym sensie była to prawda. Zaraz po swoim przyjeździe do Szkocji niemal nie wyłączała telewizora, ale teraz oglądała już tylko wiadomości i od przypadku do przypadku fragmenty różnych programów, kiedy ćwiczyła.

– Prowadzisz sprawy karne? – podsunął autostopowicz.

Przelotnie spojrzała mu w oczy. Kryła się w nich iskierka, którą może warto było rozdmuchać.

– Czasami – wzruszyła, a raczej spróbowała wzruszyć, ramionami. Wzruszyć ramionami, prowadząc samochód, było w ogóle zdumiewająco trudną sztuczką, szczególnie jeśli miało się tak duże piersi jak ona.

– Jakieś pikantne przestępstwa? – dopytywał się.

Zmrużyła oczy, patrząc w lusterko wsteczne, i zwolniła, żeby mógł ją wyprzedzić volkswagen ciągnący przyczepę kempingową.

– A co to dla ciebie znaczy „pikantne przestępstwo”? – zapytała, kiedy volkswagen łagodnie wślizgnął się przed nią.

– Bo ja wiem… – Autostopowicz wydał z siebie westchnienie, które zabrzmiało boleśnie i figlarnie zarazem. – Na przykład gościu zabija swoją żonę, która kręci z innym facetem.

– Może i prowadziłam kiedyś podobną sprawę – odpowiedziała niezobowiązująco Isserley.

– I co, załatwiłaś go?

– Jak to, czy go załatwiłam?

– Dostał dożywocie?

– A dlaczego zakładasz, że go nie broniłam? – uśmiechnęła się z przymusem.

– Och, wiesz, jak to jest: kobiety kontra mężczyźni…

Powiedział to dziwnym głosem: przygnębionym, rozgoryczonym nawet, a jednak flirciarskim. Łamała sobie głowę, jaka odpowiedź byłaby w tej sytuacji najlepsza.

– Nie mam nic przeciw mężczyznom – powiedziała w końcu, w zamyśleniu zmieniając pas. – Szczególnie przeciw takim, którym kobiety wyrządzają krzywdę.

Miała nadzieję, że teraz się otworzy.

Ale autostopowicz milczał, a nawet oklapł nieco i osunął się na siedzeniu. Zerknęła na niego kątem oka, nie nawiązał z nią jednak kontaktu wzrokowego, jak gdyby pogwałciła pewną umowną granicę poufałości. Zadowoliła się więc lekturą napisu na jego koszulce: brzmiał AC/DC, a niżej, większymi, wypukłymi literami, BALLBREAKER¹. Nie miała zielonego pojęcia, co to może znaczyć, i nagle poczuła, że nie nadają na tych samych falach.

Doświadczenie nauczyło ją, że w takich okolicznościach nie należy robić niczego innego, jak tylko wysyłać jeszcze silniejsze sygnały.

– Jesteś żonaty? – spytała.

– Byłem – oświadczył głucho. Na czole, poniżej jego przystrzyżonych na jeża włosów, lśnił pot. Autostopowicz wsunął kciuk pod pas bezpieczeństwa, jak gdyby się dusił.

– To pewnie nie przepadasz za prawnikami – domyśliła się Isserley.

– Było w porządku – powiedział. – Czysta sprawa.

– Więc nie mieliście dzieci?

– Sąd przyznał dzieci żonie. Życzę jej powodzenia – powiedział takim tonem, jak gdyby jego małżonka była jakąś odległą i niepokorną krainą, gdzie próby wprowadzenia bardziej cywilizowanych obyczajów nie mają żadnego sensu.

– Nie chciałam być wścibska – powiedziała Isserley.

– W porzo.

Jechali dalej. To, co wydawało się narastającą między nimi bliskością, zastygło w obopólnym skrępowaniu.

Słońce wzniosło się ponad dach samochodu, oblewając przednią szybę ostrą, jednolitą falą bieli, której blask mógł się okazać dokuczliwy. Las po prawej stronie drogi przerzedził się. Zastąpił go stromy nasyp porośnięty gęsto pnączami i przebiśniegami. Napisy w kilku nieznanych Isserley językach przypominały obcokrajowcom, by poruszali się właściwą stroną drogi.

Temperatura w samochodzie podniosła się na tyle, że nawet Isserley, która dobrze znosiła ekstremalne warunki, poczuła duchotę. Okulary dziewczyny zaczynały pokrywać się mgiełką pary, ale nie mogła ich teraz zdjąć: autostopowicz nie powinien zobaczyć jej nieosłoniętych oczu. Lepka, wąska strużka potu spłynęła powoli z szyi na mostek Isserley i zastygła na krawędzi dekoltu, ale autostopowicz zdawał się tego nie widzieć. Bębnił chaotycznie dłońmi w wewnętrzną część ud, wybijając rytm melodii, której nie potrafiła rozpoznać, a kiedy zdał sobie sprawę, że na niego patrzy, przerwał nagle i splótł bezwładne ręce na kolanach.

Co mu się stało, u licha? Co spowodowało tę przerażającą przemianę? Właśnie kiedy nabrała przekonania, że ich spotkanie zapowiada się bardzo obiecująco, autostopowicz zaczął karleć w jej oczach – nie był tym samym samcem, którego zaprosiła do samochodu przed dwudziestoma minutami. Czyżby należał do tych niedowartościowanych dupków, których seksualna pewność siebie znika, kiedy przypomnieć im o prawdziwych kobietach? Czy może to była jej wina?

– Otwórz okno, jeśli chcesz – zaproponowała.

Skinął głową, bez słowa.

Isserley wdepnęła energicznie pedał gazu w nadziei, że w ten sposób sprawi mu przyjemność. Ale autostopowicz westchnął tylko i usadowił się głębiej na siedzeniu, jak gdyby niezauważalne z jego punktu widzenia przyspieszenie przypominało mu jedynie, że jadą wolno donikąd.

Może nie powinna była podawać się za prawniczkę. Może sprzedawczyni albo przedszkolanka skłoniłaby go do bardziej osobistych wynurzeń. Ale ona wzięła go po prostu za czerstwego twardziela; myślała nawet, że ma za sobą kryminalną przeszłość, o której jej w końcu opowie, aby ją rozdrażnić albo sprawdzić. Może naprawdę bezpiecznie mogłaby się poczuć przy nim tylko jako gospodyni domowa.

– A twoja żona… – Podjęła na nowo temat, siląc się na krzepiący, kumpelski, męski ton, jakiego mógłby się spodziewać po kompanie od kieliszka. – Czy jej przyznano dom?

– Tak… Nno… Nie… – Odetchnął głęboko. – Musiałem go sprzedać i oddać jej połowę pieniędzy. Potem wyjechała do Bradford, a ja zostałem tutaj.

– Tutaj, czyli gdzie? – zapytała, ruchem głowy wskazując rozpościerającą się przed nimi drogę, aby przypomnieć mu, jak daleko tymczasem go wywiozła.

– W Milnafua… – zachichotał, jak gdyby wstydził się nazwy tej miejscowości.

W uszach Isserley słowo „Milnafua” brzmiało zupełnie zwyczajnie – prawdę mówiąc, zwyczajniej niż Londyn czy Dundee, bo miała niejakie trudności z wymówieniem tych ostatnich nazw. Spodobało się jej jednak, że zdaniem autostopowicza Milnafua leży na końcu świata.

– Nie można tam znaleźć żadnej roboty, co? – podsunęła z nadzieją, że poruszy w nim swobodną, męską strunę współczucia.

– Wiem coś o tym – zamruczał. A po chwili, zdumiewająco piskliwie podnosząc głos, dodał: – Ale trzeba się starać, co nie?

Przyglądając mu się z niedowierzaniem, potwierdziła swoje przypuszczenia co do postawy, jaką usiłuje przyjąć autostopowicz: jego słowa były wyrazem żałosnego optymizmu i trafiał nimi jak kulą w płot. Uśmiechał się nawet, a na jego twarz wystąpiła lśniąca warstewka potu – zapewne uznał nagle, że niebezpiecznie jest przyznawać się do nadmiernej gnuśności, jak gdyby bał się wyjawić, iż jest na zasiłku, ponieważ mogłoby to mieć dla niego poważne konsekwencje. Może to jej wina, bo powiedziała mu, że jest prawniczką? Czy przestraszył się, że Isserley może przysporzyć mu jakichś kłopotów albo że pewnego dnia okaże się, iż sprawuje nad nim coś w rodzaju urzędowej kurateli? Czy mogłaby teraz przeprosić go ze śmiechem za ewidentne kłamstwo i zacząć wszystko od początku? Powiedzieć, że handluje oprogramowaniem komputerowym albo odzieżą dla puszystych pań?

Duży zielony drogowskaz na skraju szosy powiadamiał, ile mil dzieli ich jeszcze od Dingwall i Inverness: niewiele. Po lewej stronie ziemia osuwała się, odsłaniając połyskliwy brzeg Cromarty Firth. Był odpływ, woda obnażyła skały i piasek. Na jednej ze skał, tęsknie niczym rozbitek, siedziała samotna foka.

Isserley przygryzła wargę, powoli godząc się ze swoim błędem. Prawniczka, sprzedawczyni, gospodyni domowa: nie ma żadnej różnicy. Jest dla niej nieodpowiedni i tyle. Poderwała niewłaściwego faceta. Który to już raz?

Tak, teraz było oczywiste, co zamierza ten wielki, drażliwy zabijaka. Jedzie do Bradford odwiedzić żonę, a w każdym razie dzieci.

Z jej punktu widzenia stanowiło to poważne ryzyko. Dzieci mogą wszystko strasznie skomplikować. Choć bardzo pragnęła go mieć – dopiero teraz zaczęło do niej docierać, jak bardzo przywykła już do myśli, że go chce – to nie życzyła sobie żadnych komplikacji. Będzie musiała dać sobie z nim spokój. Będzie musiała wysadzić go gdzieś po drodze.

Do końca podróży siedzieli oboje w milczeniu, zrozumiawszy zapewne, że są wzajemnie sobą rozczarowani.

Ruch gęstniał ze wszystkich stron; ugrzęźli w zdyscyplinowanej kolejce samochodów, przejeżdżających przez kilkupasmową, zawieszoną wysoko niby cyrkowa lina nitkę mostu Kessock. Isserley zerknęła na autostopowicza i poczuła ukłucie zdumienia, ujrzawszy, że odwrócony od niej samiec wpatruje się w majaczące daleko w dole fabryki Inverness. Upiornemu, przypominającemu dziecięcą zabawkę miastu, zbudowanemu z prefabrykowanej szpetoty, przyglądał się z taką uwagą, z jaką jeszcze nie tak dawno podziwiał jej piersi. Maleńkie ciężarówki znikające w fabrycznych paszczach: oto, co go teraz interesowało.

Trzymała się lewego pasa, jadąc szybciej niż dotąd. Po pierwsze, zmuszały ją do tego inne pojazdy, a po drugie, chciała jak najszybciej mieć go z głowy. Zmęczenie powróciło ze zdwojoną siłą; marzyła o jakimś cienistym parkingu, gdzie mogłaby oprzeć głowę o siedzenie i zdrzemnąć się chwilę.

Po drugiej stronie zatoki, gdzie most już stykał się z ziemią, skoncentrowała się z autentycznym wysiłkiem, aby pokonać rondo, nie utknąć wśród zjeżdżających do miasta samochodów i nie dać się zapędzić z ich stadem do Inverness. Nie próbowała nawet ukryć grymasu niepokoju w trakcie tego manewru: i tak już przecież straciła pasażera.

By jednak przerwać ciszę kilku ostatnich, wspólnie spędzonych chwil, zaproponowała mu coś na małą, pożegnalną pociechę.

– Podwiozę cię kawałek dalej, za zjazd na Aberdeen. Wtedy będziesz miał przynajmniej pewność, że wszystkie samochody jadące tamtą drogą zmierzają na południe.

– Dobra, fajnie – powiedział beznamiętnie autostopowicz.

– Kto wie? – próbowała mu się przypochlebić. – Może zdążysz do Bradford jeszcze dzisiaj wieczorem?

– Do Bradford? – zmarszczył brwi, odwracając się, żeby odpowiedzieć. – A kto ci powiedział, że jadę do Bradford?

– Nie jedziesz zobaczyć się z dziećmi? – przypomniała mu.

Nastąpiła niezręczna pauza.

– Nie widuję swoich dzieci – oświadczył po chwili bez ogródek. – Nie wiem nawet dokładnie, gdzie mieszkają, poza tym, że właśnie gdzieś w Bradford. Janine, moja była żona, nie chce mieć ze mną nic wspólnego. Jeśli chodzi o nią, po prostu nie istnieję. – Patrzył przed siebie, jak gdyby próbował obliczyć, ile tysięcy miejscowości leży na południu, i z ich sumą porównywał liczbę, do której można było sprowadzić jego osobę.

– Do Bradford Janine przyjechała zresztą wiele lat temu… – powiedział. – Nie byłbym zdziwiony, gdyby wyprowadziła się już stąd na jebanego Marsa.

– No to… Dokąd chciałbyś się dzisiaj dostać? – zapytała Isserley, zmieniając bieg tak niezdarnie, że w skrzyni rozległ się okropny zgrzyt.

Autostopowicz wzruszył ramionami.

– Może być Glasgow – oznajmił. – Mają tam niezłe puby.

Zauważywszy, że Isserley patrzy ponad jego głową na znaki, które zapowiadały zbliżające się nieuchronnie parkingi, zorientował się, iż dziewczyna zamierza go jednak wysadzić. Szybko zdobył się więc na ostatni i całkiem niestosowny przypływ konwersacyjnego animuszu, którego źródłem było rozgoryczenie.

– Lepiej siedzieć w pubie niż w Commercial Hotel w Alness z bandą starych pierdzieli, którzy słuchają, jak jakiś kretyn śpiewa pieprzoną Copacabanę.

– A gdzie będziesz nocował?

– Znam w Glasgow paru facetów – powiedział, popadając znowu w przygnębienie, jak gdyby ostatnia erupcja jego energii rozpłynęła się tymczasem w powietrzu. – Muszę się tylko na nich natknąć i tyle. Na pewno gdzieś się kręcą po mieście. Świat jest mały, no nie?

Isserley patrzyła przed siebie na ośnieżone szczyty gór. Wydawało się jej, że świat jest wielki.

– Mmmh… – powiedziała, niezdolna, by dzielić jego wyobrażenia o tym, jak może przywitać go Glasgow. Autostopowicz wyczuł, o czym myśli, i w prostym, rozpaczliwym geście otworzył swoje atletyczne dłonie, by zademonstrować, że nic w nich nie ukrywa.

– Z drugiej strony znajomi mogą zawsze człowieka zawieść, co nie? – powiedział. – Dlatego trzeba mieć jakiś plan awaryjny.

Raptownie przełknął ślinę, a jabłko Adama zagrało pod jego skórą, jakby prawdziwe jabłko uwięzło mu w przełyku.

Isserley skinęła potakująco głową, usiłując nie okazywać emocji. Była cała zlana potem, strużki chłodu spływały jej po plecach jak prąd elektryczny, a piersi drżały od uderzeń bijącego mocno serca – jednak opanowała się na tyle, by wziąć pojedynczy głęboki oddech, zamiast oddychać szybko, ale płytko. Trzymając mocno kierownicę prawą dłonią, zerknęła w lusterko wsteczne, na drugi pas ruchu, na szybkościomierz, i w końcu na autostopowicza.

Wszystko ułożyło się doskonale, wszystko wskazywało, że powinno się to stać właśnie teraz.

Widząc jej podniecenie, uśmiechnął się do niej niepewnie, w gwałtownym geście unosząc ręce z kolan, jak gdyby zbudził się, oszołomiony, zdając sobie sprawę, że chyba czegoś się jeszcze od niego oczekuje. Isserley odwzajemniła jego szeroki uśmiech, dodając mu otuchy i niemal niepostrzeżenie kiwając głową, jak gdyby chciała w ten sposób powiedzieć: „tak”.

Potem środkowym palcem lewej ręki przesunęła niewielką dźwignię poniżej kierownicy.

Mógł to być przełącznik świateł, kierunkowskazów albo wycieraczek, ale nie obsługiwał żadnego z tych urządzeń, była to bowiem dźwignia mechanizmu tłoczącego ikpatuę i uruchamiająca igły w siedzeniu fotela pasażera, które wyskakiwały bezszelestnie z przypominających pochwy bruzdek w tapicerce.

Autostopowicz drgnął, kiedy igły przebiły jego dżinsy – poczuł po jednym ukłuciu w każdy pośladek. Patrzył przypadkiem w lusterko, wyrazu twarzy samca nie widział jednak nikt prócz Isserley. Najbliższym pojazdem była olbrzymia ciężarówka z napisem PRODUKTY ROLNE, jednak znajdowała się wciąż daleko, a siedzący za przydymioną szybą kierowca wydawał się nie większy od owadziej główki. W każdym razie wyraz zdumienia pojawił się na twarzy autostopowicza tylko na chwilę, gdyż dawka ikpatuy, jaką otrzymał, wystarczyłaby na obezwładnienie znacznie tęższego samca. Stracił przytomność, a głowa opadła mu na wyściełane wgłębienie zagłówka.

Drżącymi nieznacznie palcami Isserley przesunęła inną dźwignię, a łagodne tykanie kierunkowskazów wyznaczało teraz rytm jej oddechu. Samochód zboczył z drogi i sprawnie zjechał na parking. Strzałka prędkościomierza opadła do zera; wóz stanął; silnik zakrztusił się i zgasł, choć może wyłączyła go sama Isserley. Było po wszystkim.

Jak zawsze w takich chwilach, widziała samą siebie jakby z lotu ptaka: obserwowała z góry swoją małą, czerwoną toyotę, zaparkowaną w asfaltowych nawiasikach parkingu. Ciężarówka z napisem PRODUKTY ROLNE przemknęła obok po prostej.

Potem, jak zawsze, Isserley zaczęła spadać, z zawrotnej wysokości. W końcu jej duch wstąpił z powrotem w ciało i uderzyła głową o zagłówek, o wiele mocniej niż przedtem autostopowicz. Dygocząc na całym ciele, wciągała gwałtownie powietrze do płuc. Dyszała ciężko, trzymając się kierownicy, jakby broniła się przed dalszym upadkiem, w same trzewia ziemi.

Zawsze potrzebowała trochę czasu, by wydostać się z powrotem na powierzchnię. Liczyła wdechy, powoli zmniejszając je do sześciu na minutę. Potem rozluźniła chwyt na kierownicy i położyła ręce na brzuchu. Zawsze dziwnie ją to uspokajało.

Kiedy fala adrenaliny nareszcie opadła i Isserley uspokoiła się nieco, powróciła do swoich przerwanych zajęć. Z obu stron słychać było szum przejeżdżających pojazdów, lecz nie widziała ich, tylko słyszała, bo za naciśnięciem odpowiedniego przycisku na desce rozdzielczej wszystkie szyby w samochodzie przybrały ciemnobursztynową barwę. Nigdy nie pamiętała chwili, w której wciskała ten guzik – musiała to czynić w przypływie adrenaliny. Pamiętała tylko, że na tym etapie, kiedy wracała do siebie, szyby zawsze były już przyciemnione.

Drogą przejechał jakiś masywny pojazd – zadrżała ziemia, a po samochodzie Isserley przesunął się czarny cień. Odczekała, aż zniknie.

Następnie otworzyła schowek w desce rozdzielczej i wyciągnęła z niego perukę – męską, ale o kędzierzawych, jasnych włosach. Odwróciła się do zastygłego w bezruchu autostopowicza, po czym starannie włożyła mu ją na głowę. Wygładziła parę niesfornych loków nad uszami i ostrymi paznokciami skubnęła skraj peruki, by wciągnąć ją samcowi na czoło. Odsunęła się nieco, krytycznie oceniając efekt swoich wysiłków, i dokonała kilku korekt. Autostopowicz przypominał już do złudzenia wszystkich innych samców, jakich zdarzyło się jej podwieźć, a potem, bez ubrania, będzie wyglądał niemal identycznie jak tamci.

Później wygarnęła ze schowka garść okularów w różnych oprawkach, wybrała odpowiednią parę, po czym wsunęła ją autostopowiczowi na nos i za uszy.

W końcu sięgnęła po leżący na tylnym siedzeniu skafander, zrzucając kurtkę samca na podłogę. Skafander, jak się okazało, miał tylko przód; plecy zostały wycięte. Okryła więc pierś pasażera tą obszytą futerkiem atrapą kurtki, wsuwając mu brzegi rękawów pod ramiona i otulając kark przepołowionym kapturem.

Był gotów do dalszej podróży.

Wcisnęła przycisk i bursztynowy odcień zniknął z szyb, niczym przebiegające wstecz zjawisko dyspersji światła. Na zewnątrz wciąż był chłodny, pogodny dzień. Ruch nieco zmalał. Ma przed sobą dwie błogie godziny, zanim ikpatua przestanie działać, ale od domu dzieli ją zaledwie pięćdziesiąt minut jazdy. W dodatku dochodzi dopiero dziewiąta trzydzieści pięć. Mimo wszystko idzie jej całkiem dobrze.

Przekręciła kluczyk w stacyjce. Kiedy silnik zaskoczył, dał się znów słyszeć stukot, który zaniepokoił ją już wcześniej.

Będzie musiała się tym zająć, kiedy wróci na farmę.

Przekład: Maciej Świerkocki

Redakcja: Jarosław Skowroński

Korekta: Elżbieta Jaroszuk, Anna Sidorek, Grażyna Nawrocka

Skład i łamanie: Tekst – Małgorzata Krzywicka

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel./fax (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

gwfoksal.pl

ISBN 978-83-7881-356-9

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Aleksandra Łapińska / Virtualo Sp. z o.o.