Najczęstsze pytania
o protestantyzm

Mateusz Wichary

Najczęstsze pytania o protestantyzm

© Mateusz Wichary, 2013

Konwersja ebooka: Zbigniew Szalbot

Zdjęcie na okładce: Jarosław Jankowski

Redakcja: Jarosław Jankowski

Jeśli nie zaznaczono inaczej, wszelkie cytaty biblijne w oparciu o: Biblia to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Nowy przekład z języków hebrajskiego i greckiego opracowany przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, Warszawa 1975.

Wydawca: LOGOS MEDIA

EPUB: ISBN 978-83-63837-34-1
MOBI: ISBN 978-83-63837-35-8

Patronat:

Wprowadzenie

W Polsce protestantów jest bardzo mało. W związku z tym, nawet odpowiedzi na podstawowe pytania o protestantyzm są większości Polaków nieznane.

W publikacji tej odpowiadam na najczęstsze pytania, z jakimi się spotykam. Odpowiedzi te przeszły test kilkuletniej „służby” na moim blogu (proteologia.wordpress.com) i w rozmowach duszpasterskich. Okazały się również najczęściej szukanymi tematami w internecie, spośród zagadnień dotyczących protestantyzmu. Dowodzi to, moim zdaniem, zarówno ich potrzeby, jak i trafności wybranych zagadnień. Mam nadzieję, że okażą się pomocne.

Jeśli chodzi o moją wiarygodność – wiem, o czym piszę, nie tylko z praktyki duszpasterskiej, ale również ze względu na przygotowanie teoretyczne. Jestem czynnym pastorem, doktorem teologii i wieloletnim wykładowcą seminarium biblijnego. Niemniej, jeśli ktoś oczekuje traktatów teologicznych, to go rozczaruję. To nie to źródło. Moim celem jest tu udzielenie odpowiedzi ‒ możliwie najkrócej i najbardziej jednoznacznie ‒ na pytania dotyczące często bardzo złożonych zjawisk bądź poglądów. Nie przedstawiam precyzyjnego wykładu, ale wskazuję najważniejsze informacje. Wszystkich zainteresowanych szerszym omówieniem protestantyzmu odsyłam do bibliografii.

Dodam, że jestem konserwatywnym pastorem baptystycznym. Choć postawiłem sobie za cel reprezentację protestantyzmu jako całości, i to w możliwie najszerszy oraz najbardziej uczciwy sposób, jestem świadomy, że to, kim jestem, wpływa na to, jak widzę pewne zjawiska i poglądy. Trzymam się (jak potrafię) zasady sola Scriptura i jestem z tego dumny.

Soli Deo gloria!

Pastor dr Mateusz Wichary

Sopot 2012

Spis treści

Protestantyzm a chrześcijaństwo i katolicyzm

1. Czy protestanci to chrześcijanie?

Tak. Według powszechnie przyjętych definicji, protestanci to chrześcijanie. Najbardziej popularnym kryterium chrześcijańskiego charakteru danej wspólnoty jest wyznawanie przez nią Nicejsko-Konstantynopolitańskiego Wyznania Wiary z 476 roku (popularne: „Wierzę w Boga Ojca wszechmogącego…”), które ‒ poprzez swą formułę trynitarną i chrystologiczną ‒ wyraża najważniejsze dla chrześcijaństwa przekonanie, wskazując kogo (jakiego Boga) czczą chrześcijanie.

Wyznanie to określa naturę Boga jako: wszechmocnego, wiecznego i Trójjedynego stworzyciela świata i zbawiciela człowieka. Natomiast przedstawiona w nim ortodoksyjna nauka o Chrystusie dowodzi, że jest jedną osobą, będącą w pełni Bogiem i w pełni człowiekiem (łac. vere deus et vere homo).

Według tej definicji istnieją trzy zasadnicze nurty chrześcijaństwa, bowiem wszystkie trzy, różniąc się w kwestiach pobocznych, podpisują się pod owym podstawowym dla chrześcijaństwa wyznaniem wiary. Oto one:

Prawosławie. Historycznie rzecz biorąc, jest to nurt najściślej trzymający się owego wspólnego wyznania wiary. To spadkobierca tradycji wschodniej (greckojęzycznej) w dawnym cesarstwie rzymskim.

Katolicyzm. Słynne „filioque” (dodatek mówiący, iż Duch pochodzi nie tylko od Ojca, ale „i Syna”) to dodatek zachodniego chrześcijaństwa do owej formuły. Miał on znikome znaczenie teologiczne, ale duże znaczenie polityczne i organizacyjne. Nie narusza on ani trynitaryzmu, ani chrystologii (czyli: ani wiary w Trójcę, ani wiary w istotę tego, kim jest Jezus Chrystus). Pochodzi on z zachodniej (łacińskiej) tradycji w dawnym cesarstwie rzymskim.

Protestantyzm. Protestanci uznają trynitarną i chrystologiczną formułę w brzmieniu katolickim, natomiast różnią się zrozumieniem środków zbawienia i autorytetu, zarówno od perspektywy katolickiej, jak prawosławnej. Choć protestantyzm zrodził się w Europie Zachodniej, przekonania tożsame z protestantyzmem odnajdujemy przed XVI wiekiem w tradycji zarówno katolickiej, jak prawosławnej.

Obecnie czasem wyodrębnia się charyzmatyzm jako oddzielny nurt w chrześcijaństwie. Wydaje się jednak, iż należy raczej mówić o charyzmatycznym skrzydle we wszystkich trzech wyżej wymienionych tradycjach, niż o kolejnym, charyzmatycznym, bloku chrześcijaństwa. Charyzmatyzm bowiem nie posiada odrębnego stanowiska dogmatycznego. To raczej sposób przeżywania wiary, który wpisuje się w jeden z trzech powyższych nurtów, i w każdym z nich, choć może nie tak szeroko jak dziś, był obecny w minionych wiekach.

Całkiem możliwe natomiast, iż ze względu na dynamiczny rozwój chrześcijaństwa na południu świata (Afryka, Ameryka Południowa, Chiny, Korea, Indie), czyli w miejscach, w których nigdy lub od dawna nie było chrześcijan, pojawi się jakiś nowy nurt chrześcijański. Taki mianowicie, który wykształtuje własne, odróżniające go od pozostałych, stanowisko w istotnych kwestiach dogmatycznych, zgadzając się z pozostałymi nurtami co do sedna – czyli natury czczonego Boga i posłanego przez Niego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa. Na razie jednak, kościoły Południa zazwyczaj odwołują się do jednej z trzech powyższych tradycji, w nich odnajdując swą tożsamość.

2. Czym kościół protestancki różni się od katolickiego?

Choć wierzymy w tego samego Boga co katolicy (patrz rozdział 1), różnimy się w spojrzeniu na to, jak należy Mu służyć:

Wierzymy, że tylko Pismo Święte, a nie Kościół, który często błądził, jest nieomylne. Dlatego nie uznajemy autorytetu papieży. Inaczej więc postrzegamy kwestię najwyższego autorytetu w Kościele.

Wierzymy, że tylko Jezus Chrystus, odwieczny Boży Syn, ma być wywyższony jako pośrednik między Ojcem a ludźmi. Dlatego nie czcimy świętych (w tym Marii) i nie modlimy się do nich/z nimi. Jest to różnica liturgiczna (związana z przebiegiem nabożeństwa) i pobożnościowa (związana ze sposobem zmawiania modlitw).

Wierzymy, że tylko wiara, której początkiem jest autentycznie nawrócenie do Jezusa Chrystusa, łączy z Bogiem. Tylko ludzie, którzy mają taką wiarę, są prawdziwie chrześcijanami, i ‒ prócz wiary ‒ nie potrzebują niczego więcej. Dlatego nie przypisujemy zbawiennej mocy sakramentom ani nie widzimy potrzeby ustanawiania kapłanów. Komunia to Stół Pański, nie ołtarz. Jej znaczenie to bliskie spotkanie z Chrystusem, nie ofiara. Jest to różnica w zrozumieniu sakramentów (sposobu działania Boga). Wiara jest zawsze pierwotna; sakrament ją jedynie uzupełnia i wzmacnia.

Wierzymy, że Kościół Chrystusa w historii istnieje wszędzie tam, gdzie chrześcijanie łączą się, aby służyć Zbawcy. Dlatego uważamy, że żadne wyznanie nie może sobie rościć prawa do wyłączności na działanie Ducha Bożego. Jest to różnica w zrozumieniu Kościoła, a szczególnie w spojrzeniu na rolę papieża.

Wierzymy, że po śmierci są tylko dwie drogi. Wierzący, pojednani przez Chrystusa, są czyści dzięki Jego zasługom i dlatego od razu idą do Nieba. Ludzie nie oddani Chrystusowi muszą być ukarani za swe grzechy, idą więc na potępienie. Jest to różnica w zrozumieniu rzeczy ostatecznych (eschatologii).

3. Ilu jest protestantów na świecie?

Około 700-800 milionów. W chrześcijaństwie to druga co do wielkości tradycja, po kościele katolickim. W XX wieku, w swym charyzmatyczno-ewangelikalnym skrzydle, protestantyzm był najszybciej rozwijającym się segmentem chrześcijaństwa w świecie.

Według danych Center for the Study of Global Christianity przy Gordon- Conwell Theological Seminary w Bostonie w 2000 roku statystki wyglądały następująco[1]:

Populacja świata ogółem: 6 055 mln

W tym chrześcijanie: 1 999 mln

W tym katolicy: 1 057 mln

W tym prawosławni: 215 mln

W tym protestanci: 421 mln

W tym kościoły niezależne: 385 mln

W zestawieniu tym wyróżniono kościoły niezależne. W większości mają one charyzmatyczno-ewangelikalne rysy, w Chinach, Afryce i Ameryce Łacińskiej często z pewnymi elementami wierzeń lokalnych (np. naciskiem na egzorcyzmy). W swym charakterze organizacyjno-pobożnościowo-teologicznym są one w większości bądź to już protestanckie, bądź też protestantyzmowi (w jego charyzmatycznej bądź ewangelikalnej formie) najbliższe. Należy prognozować, że w ciągu pokolenia lub dwóch kościoły te staną się kolejnymi, ugruntowanymi wyznaniami protestanckimi.

Jeśli chodzi o podział kontynentalny, według zestawienia Operation World. 21st Century Edition z 2001 r.[2], statystyki wyglądają następująco:

Afryka: 784 mln mieszkańców, z czego 48,3% chrześcijan (379 mln) i 26% protestantów (208,7 mln). Afryka Północna to oczywiście tereny od wieków arabskie (41,3% mieszkańców; islam przekroczył już jednak Saharę, przede wszystkim w Afryce Zachodniej – Burkina Faso, Mali, Kamerunie, północnej Nigerii). Warto zwrócić uwagę na sukces chrześcijaństwa w Afryce subsaharyjskiej: w ciągu wieku stała się ona w większości chrześcijańska (obecnie tylko niecałe 9% ludności wyznaje tradycyjne, etniczne religie). Kościół katolicki to 15% populacji (118 mln), a kościoły przedchalcedońskie oraz prawosławny ok. 6% (46 mln, przede wszystkim w Etiopii i Erytrei).

Ameryka Łacińska: 519 mln mieszkańców, z czego 91% chrześcijan (476 mln) i 12% protestantów (60,1 mln). Największym chrześcijańskim wyznaniem jest kościół katolicki (prawie 79%), tradycyjne wierzenia wyznaje niecałe 3%. Protestantyzm rozwinął się głównie w ciągu ostatnich 50 lat, w zasadzie we wszystkich krajach, niemniej jako znacząca siła obecny jest przede wszystkim w Brazylii, Argentynie i Chile.

Ameryka Północna: 306 mln mieszkańców, z czego 81% chrześcijan (259 mln) i 46% protestantów (141 mln). USA to wciąż najbardziej dynamiczny i najbogatszy kraj protestancki. Katolików w tym regionie jest 22%. Największa grupa niechrześcijańska to ateiści (12%), Żydzi (1,8%) i muzułmanie (1,7).

Azja: 3 691 mln mieszkańców (ok. 60% świata), z czego 8,6% chrześcijan (316 mln) i 5,2% protestantów (193 mln). Największe religie tego regionu to islam (25% – 911 mln), hinduizm (22% – 815 mln), chiński i rosyjski ateizm, obecnie malejący, ale wciąż wpływowy (19% – 707 mln), buddyzm (10,7% – 395 mln) oraz religie chińskie (10% – 382 mln). W chrześcijaństwie największy segment stanowią protestanckie kościoły niezależne, zazwyczaj nieoficjalne (3,4% – 125 mln), katolicy (2,6% – 95 mln – przede wszystkim na Filipinach) oraz tradycyjne kościoły protestanckie (1,8% – 67 mln).

Europa: 729 mln mieszkańców, z czego 71% chrześcijan (519 mln) i 13,6% protestantów (102,8 mln). Poza chrześcijaństwem, największe grupy stanowią osoby niewierzące (23% – 166 mln) i muzułmanie (głównie na Półwyspie Bałkańskim, ale również imigranci z Afryki Północnej i Turcji – 5,1% – 37 mln). Jeśli chodzi o chrześcijaństwo, 33% populacji to katolicy (241 mln), 20% prawosławni (145 mln) i 14% protestanci (103 mln).

Oceania: 31 milionów, z czego 73% to chrześcijanie (23 mln) i 35,6% protestantów (7,9 mln). Około 21% to osoby niereligijne (6,8 mln – głównie w Australii i Nowej Zelandii). W chrześcijaństwie najwięcej jest protestantów (40% populacji – 12,5 mln) i katolików (25% – 8 mln).

Podsumowując, protestantyzm przenosi się na Południe. To segment religijny dynamicznie rozwijający się, przede wszystkim w swym charyzmatyczno-ewangelikalnym skrzydle. Również w Europie, choć tu kryzys wiary ciągle postępuje. Krajem o najsilniejszym potencjale protestanckim pozostaje USA, ale prym zaczynają wieść także inne państwa – Korea Południowa, Indie, Brazylia, Argentyna, Chile, Nigeria, Zair.

4. Dlaczego protestanci odrzucają papiestwo, skoro sam Chrystus mówi, że zbuduje swój Kościół na skale Piotrowej?

Biblia mówi o Piotrze, że na nim Chrystus zbuduje Kościół (Ew. Mateusza 16:18). Nie mówi jednak nic o tym, że Bóg zbuduje papiestwo na Piotrze, ani o tym, że Piotr jest pierwszym papieżem. Mówi tylko o jednej, konkretnej osobie ‒ Piotrze. Biblia nie wspomina o sukcesji apostolskiej, ani nawet nie sugeruje jej. Patrząc na kontekst tych słów, nietrudno jest zrozumieć, dlaczego Piotr został nazwany „kamieniem” (czy jak wolą katolicy „skałą”). Był pierwszym, który dzięki objawieniu Ojca wyznał, że Jezus jest Chrystusem. Jest więc pierwszym spośród wszystkich wierzących w Chrystusa. Na tej skale (naśladowaniu Piotra w tym konkretnym działaniu) zbudowany jest Kościół. Nie można bowiem stać się chrześcijaninem inaczej, niż poprzez wiarę w Chrystusa.

Ostatecznie więc, działanie Piotra wskazuje na jeszcze ważniejszą skałę, którą jest Jezus Chrystus, będący jedynym prawdziwy fundamentem dla Kościoła (patrz 1 Koryntian 3:11). Można również wskazać bardzo istotną rolę Piotra w Kościele w pierwszym etapie jego istnienia, zanim Jezus powołał apostoła Pawła na drodze do Damaszku. Piotr był więc pierwszym przywódcą Kościoła, w kluczowym etapie jego formowania się.

Nic w Biblii nie sugeruje jednak, że Paweł był następcą Piotra (drugim papieżem), choć ewidentnie przejął palmę pierwszeństwa. Wystarczy przeczytać Dzieje Apostolskie. To Paweł był apostołem pogan, który wywiódł Kościół z łona mozaizmu. Podobnie, żaden fragment Biblii nic nie sugeruje, by Piotr – po spełnieniu swej istotnej roli, opisanej powyżej – był kimś, kto ma jakiś wyjątkowy urząd do przekazania. Następcami apostołów byli uczniowie mający już inny urząd – biskupów/prezbiterów – jak np. Tymoteusz, który został następcą apostoła Pawła w Efezie.

Podsumowując, Biblia nie naucza o papiestwie, choć mówi o wyjątkowej roli Piotra w historii Kościoła. Był on pierwszym wierzącym w Jezusa Chrystusa oraz pierwszym przywódcą Kościoła w okresie do powołania Pawła. Dlatego protestanci nie wierzą w papiestwo.

5. Czy protestanci wierzą w czyściec i modlą się za zmarłych?

Nie. A mówienie o czyśćcu uważamy za szkodliwe usypianie sumień. Grzesznicy, zamiast powierzyć swoje życie Chrystusowi, żyją w niewierze, licząc, że „nie są tacy źli” i jakoś im się uda tam dostać. A z czyśćca ‒ ostatecznie do Nieba.

Rzymskokatolickie nauczanie o czyśćcu (warto tu zauważyć, że prawosławie, podobnie jak protestantyzm, o czyśćcu nie uczy) wynika z pojmowania usprawiedliwienia grzesznika jako osiągnięcia przez niego stanu doskonałości. Skoro chrześcijanin umierając pozostaje grzeszny, musi się udoskonalić po śmierci. W jakiś sposób pomagać mają w tym dobre uczynki, którymi Kościół dysponuje na ziemi – stąd pojawiły się odpusty, czyli kupowanie od Kościoła ulg w mękach czyśćcowych oraz praktyka modlitwy za zmarłych. Historycznie, sprzeciw wobec tej koncepcji spowodował powstanie protestantyzmu.

Protestanci uważają, że jesteśmy zbawieni mocą krwi Chrystusa, która oczyszcza całkowicie i nie potrzebuje żadnych udoskonaleń. Wierzymy, że nasz stan wieczny wybieramy tutaj, po tej stronie śmierci. „Postanowione jest ludziom raz umrzeć, a potem sąd” (Hebrajczyków 9:27). Po śmierci, człowiek jest albo doskonale zbawiony, albo całkowicie potępiony. Po śmierci nie zachodzą już żadne zmiany. Osoby zbawione, choć są grzeszne, dzięki działaniu ofiary Chrystusa są przez Boga uznawane za niewinne. Nie potrzeba więc żadnego uzupełniania skuteczności ofiary Chrystusa. Osoby pojednane ze Stwórcą przez zaufanie Chrystusowi (niezależnie od wyznania) będą na wieki z Bogiem. Pozostali zaś będą sądzeni za swe grzechy, podlegając Bożemu gniewowi w piekle. Jeśli chodzi o dzieci nienarodzone, niemowlęta oraz osoby, które nigdy nie słyszały Ewangelii o Chrystusie, zdania są podzielone. Panuje jednak zgoda, że Bóg nie będzie wobec nich niesprawiedliwy.

6. Dlaczego protestanci są nazywani sektą?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

7. Po co w ogóle te podziały w chrześcijaństwie? Czy nie wystarczy przestrzeganie Dziesięciu Przykazań?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Podstawowe prawdy protestantyzmu

8. Jakie są podstawowe zasady wiary protestantyzmu?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

9. Jaka jest historia protestantyzmu w zarysie?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

10. Dlaczego w protestantyzmie jest tyle wyznań?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

11. Jak nazywają się najważniejsze kościoły protestanckie?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

12. Czy świadkowie Jehowy to protestanci?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

13. Czy „ewangelicy” i „ewangelikałowie” to to samo?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Nabożeństwo i życie kościoła

14. Jak wygląda nabożeństwo protestanckie?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

15. Dlaczego protestanci nie mają liturgii?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

16. Dlaczego protestanci mówią „nabożeństwo” zamiast „msza”?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

17. Dlaczego protestanci mówią „Wieczerza Pańska” zamiast „eucharystia”?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

18. Dlaczego protestanci przyjmują w trakcie Wieczerzy chleb i wino?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

19. W jaki sposób protestanci się spowiadają i otrzymują rozgrzeszenie?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

20. Czym jest błogosławieństwo dzieci?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

21. Czy pastor to protestancki kapłan?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

22. Dlaczego protestanci ordynują kobiety i pozwalają im mówić kazania?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

23. Dlaczego protestanci nie mają celibatu?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Pobożność

24. Jakie są cechy protestanckiej pobożności?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

25. Dlaczego protestanci mówią o nawróceniu?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

26. Dlaczego protestanci chrzczą się powtórnie?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

27. Dlaczego protestanci nie modlą się do Marii i świętych?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

28. Dlaczego protestanci mogą w piątek jeść mięso?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

29. Co to jest dziesięcina?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

30. Dlaczego protestanci nie oddają czci świętym obrazom ani figurom?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Wokół małżeństwa

31. Czy protestanci akceptują seks pozamałżeński?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

32. Czy protestanci akceptują środki antykoncepcyjne?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

33. Co protestanci dopuszczają rozwody i powtórne małżeństwa?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

34. Czy protestanci uważają małżeństwo za sakrament?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

35. Czy katolik (katoliczka) może wziąć ślub z protestantem (protestantką)?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Pozostałe kwestie etyczne

36. Czy protestanci akceptują aborcję?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

37. Jaki jest protestancki pogląd na politykę i społeczeństwo?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

38. Czy protestanci akceptują związki homoseksualne?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

39. Czy protestanci akceptują zapłodnienie in vitro?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

40. Czy protestanci akceptują eutanazję?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

41. Czy protestanci akceptują karę śmierci?

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Polecane publikacje LOGOS MEDIA

Pytania o wiarę

Roger Carswell

Skąd wiemy, że Bóg istnieje? Czy nauka nie podważa Biblii? Jak Bóg, który jest miłością, może posłać ludzi do piekła? Czy istnieje reinkarnacja? Jak skończy się ten świat?

W „Pytaniach o wiarę” Roger Carswell – znany międzynarodowy ewangelista i autor książek – w rzeczowy sposób odpowiada na pytania często zadawane podczas jego wykładów. Książka zawiera odpowiedzi na 26 pytań dotyczących Boga, Biblii, Jezusa, chrześcijaństwa oraz przyszłości. Odpowiedzi autora – odwołujące się do Biblii – prowokują do myślenia i pozwalają spojrzeć na poruszane kwestie w świeży sposób.

Nowe Przymierze i Psalmy,
Pismo Święte Nowego Testamentu i Psalmy

Ewangeliczny Instytut Biblijny

Nowy, literacki przekład Pisma Świętego Nowego Testamentu oraz Psalmów opracowany przez Ewangeliczny Instytut Biblijny. Wydanie trzecie Nowego Testamentu oraz wydanie pierwsze Księgi Psalmów.

Nowe Przymierze i Psalmy to:

Współczesny język, pozbawiony archaizmów oraz niezrozumiałych terminów teologicznych,

Bogate przypisy zawierające uwagi translatorskie oraz informacje dotyczące tła historyczno-kulturowego,

Przyjazna nawigacja — łatwe przechodzenie do poszczególnych ksiąg i rozdziałów ebooka.

Najważniejsza rzecz w życiu

LOGOS MEDIA

Każdy z nas ma na głowie wiele ważnych spraw. Pilne zadania i ważne obowiązki praktycznie nigdy się nie kończą. Brakuje nam czasu na odpoczynek, na refleksję nad życiem, a nawet na chorobę. Z drugiej strony, jedno wydarzenie – na przykład, brzmiąca jak wyrok diagnoza lekarska – potrafi całkowicie zburzyć naszą dotychczasową hierarchię wartości. To, co wydawało się bardzo istotne, nagle przestaje się liczyć. Co jest więc naprawdę ważne?

Autorzy publikacji sięgają do Biblii i przedstawiają odpowiedź, która może zmienić ludzkie życie.

Bibliografia

Wyznania wiary, księgi symboliczne

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Porównania wyznań

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Konfesyjne wykłady wiary, dogmatyki

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Historia chrześcijaństwa (perspektywa protestancka)

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Historia protestantyzmu, opracowania teologii protestanckich

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Historia protestantyzmu w Polsce

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Biografie czołowych teologów i przywódców protestanckich

To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.

Przypisy

[1] http://www.gordonconwell.edu/resources/documents/gd04.pdf, wejście: 28.08.2012

[2]To jest fragment ebooka. Zamów pełną wersję.