Darmowy fragment

Spis treści

Spis treści

Redakcja

Faktoring – na czym polega usługa finansowa i komu jest dedykowana

I. Usługa faktoringowa

1. Czynności podstawowe

2. Czynności dodatkowe

II. Faktoring w polskim prawie

1. Skutki umowy faktoringu

2. Cesja wierzytelności

3. Usługa dla handlujących towarami i usługami

III. Cena usługi

IV. Korzyści wynikające z faktoringu – przykłady

1. Faktoring ratuje przed utratą płynności

2. Faktoring sposobem na sfinansowanie start-upu z branży IT

3. Wykup wierzytelności zakładu opieki zdrowotnej

4. Restrukturyzacja firmy, podwykonawcy z branży budowlanej

5. Restrukturyzacja firmy świadczącej usługi gastronomiczne

Faktoring czy kredyt, czyli zalety i wady

I. Zalety faktoringu

II. Minusy faktoringu

III. Koszty

IV. Faktoring czy kredyt

Faktoring ma wiele twarzy – rzecz o typach usługi

I. Faktoring pełny

II. Faktoring niepełny

III. Faktoring mieszany

IV. Faktoring mix

V. Faktoring eksportowy

VI. Faktoring odwrotny

VII. Faktoring półotwarty

VIII. Faktoring z polisą klienta

IX. Faktoring obsługowy

X. Faktoring z przejęciem ryzyka

XI. Program faktoringowy Wiarygodny Dostawca

XII. Faktoring zamówieniowy

XIII. Windykacja zamiast faktoringu

XIV. Sprzedaż wierzytelności

XV. Faktorama, czyli faktoring w formie aukcji internetowej

1. Załączniki do aukcji

2. Bezpieczeństwo aukcji faktoringowych

3. Przebieg aukcji

4. Rozliczenia

Umowa faktoringu, czyli jakich uniknąć pułapek

I. Umowa faktoringu

II. Regulamin usługi

III. Przedmiot i zakres czynności faktora

IV. Oświadczenia i zobowiązania faktoranta

V. Ograniczenia w nabywaniu wierzytelności

VI. Warunki nabywania wierzytelności przez faktora

VII. Finansowanie wierzytelności

VIII. Skutki braku spłaty wierzytelności w terminie

IX. Zwrotne przeniesienie wierzytelności do majątku faktoranta

X. Płatności nieprawidłowe

XI. Wynagrodzenie faktora

XII. Zawiadomienia

XIII. Zabezpieczenia

XIV. Wygaśnięcie umowy

XV. Postanowienia końcowe

Faktoring a podatki dochodowe

I. Faktoring jest kosztem podatkowym

II. Prowizja to nie strata

III. Faktoring zawsze odpłatny, a więc to nie cesja

IV. Przychód i koszt z faktoringu

V. Odszkodowanie jak przychód z faktury

VI. Faktoring a złe długi

1. Podatek dochodowy

2. VAT

Faktoring a VAT

I. Cesja wierzytelności jako punkt odniesienia

II. Faktoring w ustawie o VAT

III. Obrót wierzytelnościami

IV. Stawka VAT

V. Podstawa opodatkowania

VI. Jedno świadczenie czy kilka

VII. Faktoring odwrócony to nie pożyczka

Faktoring w interpretacjach podatkowych i orzecznictwie sądowym

I. Obrót wierzytelnościami to część usługi faktoringu

II. Umowa złożona, ale jedna

III. Oparcie w prawie europejskim

IV. Każda usługa faktoringowa jest opodatkowana jednakowo

V. Wynagrodzenie za faktoring, a nie za usługę finansową

VI. Czynności dodatkowe i pomocnicze do usługi głównej

VIII. Koszty poręczenia wekslowego faktoringu to koszt podatkowy w CIT

IX. Usługa ściągania długów jest wyłączona ze zwolnienia od VAT

X. Zbycie wierzytelności w ramach swapu ryzyka kredytowego nie jest objęte VAT

Faktoring: wyciąg z przepisów Kodeksu cywilnego

Faktoring: słowniczek terminów

Redakcja

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Darmowy fragment

Rozdział VIII

Darmowy fragment

Rozdział IX

Faktoring: słowniczek terminów

Aplikacja – system internetowy udostępniony klientom przez firmę faktoringową w ramach świadczonych usług, umożliwiający obsługę przesyłania wierzytelności klientów będących jednocześnie faktorantami w stosunku do faktora.

Dodatkowe dokumenty – inne niż faktura dokumenty potwierdzające istnienie wierzytelności.

Dodatkowy okres regresu – umożliwia automatyczne wydłużenie okresu regresu o indywidualnie ustalony termin (standardowo 15 dni). Usługa ta jest dla faktoranta opcją – najpóźniej ostatniego dnia okresu regresu faktorant może złożyć oświadczenie o braku woli skorzystania z usługi lub odkupić wierzytelność. Ceną jest stawka prowizji operacyjnej liczonej od wartości wierzytelności (np. nie mniej niż 100 zł) oraz odsetki za okres finansowania (np. jak dla okresu regresu powiększone o 3 punkty procentowe).

Korzyści dla faktoranta to przede wszystkim brak konieczności zwrotu zaliczek po standardowym okresie regresu oraz możliwość dostosowania akceptowalnego opóźnienia płatności do zwyczajów kontrahentów. Ponadto opóźnienia powyżej okresu regresu zazwyczaj skutkują wstrzymaniem finansowania na danego kontrahenta i przy braku poprawy dyscypliny płatniczej wyłączeniem go z umowy.

Faktor – firma świadcząca usługi faktoringowe na podstawie umowy faktoringu.

Faktorant – podmiot określony w umowie faktoringu, dokonujący zbycia na rzecz faktora wierzytelności pieniężnych.

Faktura – dokument sporządzony zgodnie z przepisami prawa oraz wymogami faktora, wystawiony przez faktoranta w związku z wykonaniem umowy faktoringu.

Faktura własna – faktura wystawiona przez faktora.

Finansowanie wierzytelności – wypłata przez faktora na rzecz faktoranta zaliczki tytułem nabycia wierzytelności.

Funkcja administracyjna – zwana jest też funkcją usługową faktoringu. Występuje ona wówczas, gdy faktor poza nabyciem wierzytelności świadczy na rzecz przedsiębiorcy określone usługi. Często są to funkcje techniczne związane z księgowaniem, dokonywaniem rozliczeń transakcji bezgotówkowych, również elektronicznych, oraz sporządzanie wyciągów z kont, dokonywaniem zestawień obrotów itp. Stwarza to zatem szansę na obniżenie kosztów osobowych i zwiększenie zysku. Istniejące możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii transmisji i przetwarzania informacji pozwalają koncentrować obrót wierzytelnościami oraz umożliwiają wykorzystanie w dużej skali wzajemnych kompensat oraz elastycznych źródeł finansowania majątku obrotowego. Funkcja administracyjna nie musi więc być kojarzona jedynie z obsługą wierzytelności w przedsiębiorstwie, może również wpływać na skuteczność zarządzania przedsiębiorstwem, zarówno w sferze produkcji, jak i sprzedaży. Praktyka bowiem dowodzi istnienia ścisłego związku pomiędzy efektywnością zarządzania a skutecznością monitorowania i windykacji wierzytelności.

Funkcja finansowa – główna funkcja faktoringu, a więc finansowanie działalności. Funkcja ta polega przede wszystkim na finansowaniu przez faktora cyklu rozliczeniowego transakcji. W praktyce oznacza to, że bank (faktor) zaliczkuje posiadaną należność, płacąc cenę kupna, pomniejszoną o procent, prowizję i ewentualnie marżę stanowiącą zarobek faktora za wykonanie dodatkowych czynności. Część ceny kupna (20–30 proc.) zatrzymywana jest przez faktora na pokrycie dodatkowych kosztów do czasu wykupienia wierzytelności przez dłużnika. Głównym powodem wypłacenia przez faktora jedynie części wartości należności jest zamiar ograniczenia ryzyka. Jednak zamrożenie środków przedsiębiorstwa na dłuższy czas może doprowadzić do trudności przy finansowaniu kolejnych cykli produkcji i zbytu towarów czy surowców. Dlatego bardzo ważne jest uzyskanie przez niego gotówki na poczet przyszłych rozliczeń, nawet w formie kredytu zaliczkowego, na który faktorant wyraża zgodę, podpisując umowę. W zależności więc od momentu zakupu wierzytelności i momentu jej ostatecznego rozliczenia wyróżnia się dwie metody finansowania faktoranta, tzw. metodę awansową i dyskontową.

Funkcja gwarancyjna – w języku finansistów określana też jako del credere, czyli podjęcie ryzyka. Polega na zakupie wierzytelności przedsiębiorstwa przez faktora, z wyłączeniem prawa regresu wobec sprzedającego wierzytelność, bez względu na ryzyko występujące przy ściąganiu środków pieniężnych od dłużnika. Oznacza to, że faktor zobowiązany jest do zapłacenia swojemu klientowi w uzgodnionych terminach kwot przejętych wierzytelności. Istnieje jednak po stronie faktora możliwość prawa regresu wówczas, gdy kwota przejętych wierzytelności ulegnie zmniejszeniu wskutek np. uzasadnionych reklamacji odbiorcy towaru (usługi) czy zwrotów towaru. Przyjmując na siebie tego typu zobowiązanie, faktor musi właściwie ocenić zdolność dłużnika do zapłaty należności. Dlatego szczegółowo analizuje jego sytuację finansową, terminowość regulowania zobowiązań finansowych czy też opinię, jaką cieszy się wśród przedsiębiorstw i banków.

Po dokonaniu oceny wiarygodności dłużnika faktor podejmuje decyzję o włączeniu go (bądź nie) do kręgu tych, za których zobowiązania jest gotów ponosić odpowiedzialność, do wysokości jednak ustalonego limitu. Przy takim zobowiązaniu faktor ma możliwość ograniczyć występujące ryzyko poprzez postawienie swojemu klientowi wielu warunków formalnych. Przede wszystkim klient może być zobowiązany do zaoferowania swojemu faktorowi zakupu wszystkich posiadanych wierzytelności – bieżących oraz przeszłych – powstających w okresie obowiązywania umowy. Pozwala to faktorowi rozłożyć ryzyko oraz zapobiec przejmowaniu wierzytelności od dłużników o wątpliwej płynności finansowej. Faktor może także zastrzec w umowie prawo zmniejszenia lub cofnięcia przyznanego uprzednio limitu. Innym wymogiem stawianym przez faktora może być okres rozliczenia zakupionych wierzytelności powstałych najczęściej na warunkach kredytu kupieckiego, co najwyżej do 90–120 dni, w szczególnych przypadkach do 180 dni. Często zatem z wierzytelnością faktor zakupuje prawo własności towaru dostarczanego odbiorcy, które to prawo faktorant z reguły zastrzega sobie wobec swojego partnera, na wypadek niedokonania przez niego zapłaty. W praktyce faktor nie przejmuje wszystkich wierzytelności. Wyznacza dla poszczególnych dłużników limity, w ramach których przejmuje wierzytelności i decyduje się na podjęcie ryzyka. Bezregresowy zakup wierzytelności nie oznacza także natychmiastowej zapłaty za nią. Rozliczenie następuje w uzgodnionych terminach bądź w momencie faktycznego wpływu kwoty należności od odbiorcy.

Kanał dostępu – ustalony przez faktora z faktorantem w umowie faktoringu (lub w załączniku do niej) sposób komunikacji.

Kontrahent – podmiot, w stosunku do którego wierzytelności faktoranta będą przedmiotem nabycia przez faktora. Zazwyczaj zastrzega się, iż kontrahentem nie może być osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej ani podmiot powiązany z faktorantem.

Kwota niefinansowana – różnica pomiędzy wartością nabywanej wierzytelności a zaliczką.

Kwota zaangażowania – kwota będąca w danym dniu sumą finansowanych wierzytelności przez faktora.

Limit automatyczny – to limit, który zostanie przyznany dowolnemu kontrahentowi przedstawionemu do umowy przez faktoranta. Przyznawany jest w chwili podpisania umowy faktoringowej. Wysokość limitu automatycznego ustalana jest indywidualnie dla każdego klienta, maksymalnie jednak może wynosić np. 50 tys. zł i nie więcej niż 10 proc. limitu faktoranta. Jest to szybka i uproszczona procedura włączenia kontrahenta i finansowania wierzytelności; wypłata środków następuje na podstawie faktury, wniosku i zawiadomienia. Stanowi korzystne rozwiązanie dla faktorantów posiadających silnie rozproszoną i niestabilną grupę odbiorców.

Limit dla faktoranta – maksymalna kwota zaangażowania wyrażona w PLN, z dnia

zgłoszenia wierzytelności do wykupu w stosunku do faktoranta.

Metoda awansowa – jedna z dwóch metod realizowania funkcji finansowej faktoringu. Polega ona na tym, że do natychmiastowej dyspozycji przedsiębiorcy stawia się zaliczkę obejmującą od 50 do 95 proc. wartości faktury. Warunkiem uruchomienia tych środków jest udokumentowanie przez przedsiębiorcę faktu powstania wierzytelności. Dokumentami uwierzytelniającymi są kopie faktur, dokumentów wysyłkowych lub innych załączników świadczących o realizowaniu dostawy. Pozostała kwota wartości dostawy zostaje zaksięgowana na koncie zablokowanym do momentu wpływu pełnej kwoty należności od odbiorcy lub terminu płatności. Istnieje również możliwość przyznania przez faktora, oprócz zaliczek, także kredytów na finansowanie działalności obrotowej bądź inwestycyjnej.

Metoda dyskontowa – jedna z dwóch metod realizowania funkcji finansowej faktoringu. Polega ona na zakupie wierzytelności przedsiębiorcy przez faktora z terminem natychmiastowej wymagalności (faktorant otrzymuje natychmiast środki pieniężne). W tym przypadku faktor odlicza od ceny zakupu stawkę dyskonta, przyznanego odbiorcom przez przedsiębiorcę, oraz opłatę za świadczone przez siebie usługi. Wysokość potrąconej kwoty wynosi od 4 do 6 proc. ceny zakupu wierzytelności. Po potrąceniu wyżej wymienionych opłat pozostałość kwoty przekazywana jest na rachunek bieżący przedsiębiorcy do jego dyspozycji.

Minimalny cykl rozliczeniowy – minimalny okres pomiędzy dniem rozpoczęcia przez faktora finansowania wierzytelności a terminem płatności.

Nabycie wierzytelności – przeniesienie przez faktoranta na faktora prawa własności wierzytelności oraz wszelkich związanych z nią praw, na zasadach określonych w regulaminie, w szczególności odsetek handlowych. Zazwyczaj w regulaminie lub w umowie faktoringu jest zawarte zastrzeżenie, iż wraz z nabyciem wierzytelności faktor nie przejmuje wynikających z umowy handlowej zobowiązań faktoranta wobec kontrahenta i nie staje się stroną tejże umowy.

Niekorzystna sytuacja finansowa – klauzula zawarta w umowie faktoringu lub w stanowiącym do niej załącznik regulaminie. Jej mocą jest każde zdarzenie lub okoliczność, o których faktorant wie lub przy dołożeniu należytej staranności może się dowiedzieć, a które doprowadziły lub mogły doprowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej kontrahenta, w szczególności w przypadkach typu: odrzucenia czeku lub weksla z powodu braku pokrycia, niezrealizowania płatności z powodu braku środków pieniężnych na koncie, prolongacji weksla zrealizowanej po dokonaniu dostawy, znaczącego pogorszenia zachowań płatniczych kontrahenta, wstrzymania kontaktów handlowych pomiędzy faktorantem a kontrahentem z powodu negatywnej oceny sytuacji finansowej kontrahenta, wniesienia sprawy sądowej przeciwko kontrahentowi, przekazania spraw o odzyskanie należności od kontrahenta do firmy windykacyjnej lub kancelarii prawnej itp., itd.

Niewypłacalność kontrahenta – faktor i faktorant w umowie lub w regulaminie usługi faktoringu zazwyczaj określają następujące zdarzenia, z chwilą zaistnienia których zachodzi stan niewypłacalności kontrahenta:

brak zapłaty, w całości lub w części, przez kontrahenta nabytej przez faktora wierzytelności w okresie dłuższym niż okres regresu. W przypadku zapłaty przez kontrahenta części nabytej przez faktora wierzytelności faktor i faktorant ustalają, że niewypłacalność kontrahenta zachodzi w stosunku do pozostałej części tej wierzytelności;

jednokrotne bezskuteczne wezwanie do zapłaty wierzytelności po terminie wymagalności faktury, kiedy pomimo upływu wyznaczonych terminów zapłaty kontrahent nie uregulował długu wobec faktora (wysłanie monitu);

ogłoszenie likwidacji lub upadłości kontrahenta;

oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku kontrahenta;

zawieszenie przez kontrahenta wypłat i zwrócenie się do wszystkich lub do większości wierzycieli o zawarcie układu, a następnie przeprowadzenie w drodze sądowej lub pozasądowej postępowania układowego;

brak pełnego zaspokojenia, w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek faktora, wskutek braku majątku kontrahenta; przy czym faktor i faktorant ustalają i potwierdzają, że skutki niewypłacalności kontrahenta, powstałe wobec jednostkowej wierzytelności lub jej części nabytej przez faktora w ramach umowy, rozciągają się na inne wierzytelności danego kontrahenta nabyte przez faktora, których termin wymagalności jeszcze nie upłynął.

Odsetki handlowe – odsetki za opóźnienie (zwłokę) przewidziane w umowie faktoringu, naliczane kontrahentowi.

Odsetki umowne – odsetki za opóźnienie (zwłokę) terminów płatności przysługujące faktorowi od faktoranta lub kontrahenta w przypadkach przewidzianych w umowie lub regulaminie usługi faktoringowej.

Okres regresu – ustalony w umowie lub regulaminie usługi faktoringowej okres opóźnienia (zwłoki) po terminie płatności w zapłacie wierzytelności przez kontrahenta. Po upływie okresu regresu faktor ma prawo dochodzić od faktoranta zapłaty kwoty wierzytelności sfinansowanej oraz innych kosztów naliczonych faktorantowi, zgodnie z umową.

Okres rozliczeniowy – okres pomiędzy dniem wystawienia faktury a terminem płatności.

Placówka – zazwyczaj w umowach lub regulaminach usług faktoringowych znajduje się definicja tego pojęcia, pod którą kryje się jednostka organizacyjna faktora, za pośrednictwem której faktor wykonuje swoją działalność gospodarczą. Za placówkę często mocą takich definicji uznaje się również miejsce wykonywania działalności gospodarczej podmiotu, który zawarł z faktorem umowę w zakresie pośrednictwa w działalności gospodarczej faktora, np. brokera.

Podmiot powiązany – współmałżonek, dzieci, rodzice i rodzeństwo faktoranta (w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą). Zazwyczaj w umowach lub regulaminach usług faktoringowych rozumie się pod tym pojęciem także podmiot, w którym faktorant dysponuje bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20 proc. głosów na zgromadzeniu wspólników bądź na walnym zgromadzeniu lub posiada co najmniej 20 proc., udziałów w spółce osobowej lub spółce cywilnej, także jako zastawnik lub użytkownik.

Prefinansowanie – jest usługą umożliwiającą wypłatę środków na poczet przyszłych wierzytelności faktoranta, które powstaną w stosunku do kontrahentów włączonych do umowy. Oferta ta skierowana jest do potencjalnych faktorantów-firm o dobrym standingu ekonomiczno-finansowym.

Warunkiem uruchomienia prefinansowania jest podpisanie porozumienia do umowy faktoringowej. Wysokość prefinansowania nie może przekroczyć np. 10 proc. limitu faktoranta. Przedpłata realizowana jest w ciągu (zazwyczaj) dwóch dni roboczych od złożenia wniosku. Faktorant składa zapewnienie, że wierzytelności, które były przedmiotem prefinansowania, powstaną w terminie do 30 dni od daty złożenia wniosku. Faktorant zobowiązuje się rozliczyć wypłacone przedpłaty w terminie do 30 dni od dnia złożenia wniosku.

Rozliczenie następuje w formie kompensaty ze środkami powstałymi z tytułu realizacji umowy lub poprzez spłatę przez faktoranta. Wszelkie kwoty należne faktorantowi po 14. dniu od wypłaty przedpłaty będą w pierwszej kolejności przeznaczane na rozliczenie przedpłat. W każdym dniu obowiązywania umowy suma kwoty zaangażowania oraz wartość wypłaconych i nierozliczonych przedpłat nie może przekroczyć limitu faktoranta. Prowizja ma wysokość 1 proc. od kwoty wypłaconej przedpłaty. Odsetki za okres prefinansowania są równe wysokości odsetek dla wierzytelności finansowanych, powiększonych o wartość indywidualnie ustalaną dla każdego klienta.

Darmowy fragment