Józef Czechowicz

wąwozy czasu

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

wąwozy czasu

siedemnastego maja o siódmej godzinie  

złoty wieczór się kładzie na siwym lublinie  

lampy na smukłych słupach biją jak wodotryski  

płynące złotem szemrzą o zachodzie okna  

ulic klingi placów regularne dyski  

futra skwerów zlał blask tego ognia  

tak w śródmieściu się pali dzień dogasający  

inaczej tu o milę od murów  

za sitowiem zapada słońce  

jak ciężka szala wagi na której zmierzch urósł  

czas  

wieczność czasu  

szare wąwozy czasu  

czas  

ścieka w kroplach urasta otchłanie zapełnia  

wieje chaosem rzeczy co są lecz się topią  

w obłokach ciepłych noc dzień przepadły zupełnie  

półbrzask jedynie wisi mętny szary popiół  

obrazy marcoussisa[1] piorun sen kruk sztandar  

świeca morze pociski przyjaciółki ukłon  

katalog róg ulicy pieśń mej matki żandarm  

wszystko hurgoce w chmurach mgieł sztywnych jak sukno  

krzyczący wir wybuchem znienacka uderza  

wir niepokoju powstał może z przeczytanych książek  

zagmatwał strugę czasu spruł ją wskroś i przeżarł  

szczelinę wydrążył  

przez ręką wiru smagłą uczyniony wyłom  

widać jak w teleskopie gwiazdę to co było  

z daleka namiot cyrku z bliska transatlantyk  

zasłonił nieba niebieski fajans  

od ryku osypały się urwisk żółte kanty  

mastodont stąpa zagniewany  

rozpycha wieczór skórę tak wieczorem chłodzi  

nagle zwinęły się liście paprotne po gajach  

zaszumiały pianą  

to nic to ta chwila odchodzi  

w chmurnej szczelinie inna sprzed tysiącoleci  

pyłem drobnym jak petit na szpaltę nadleci  

wiatr nurt zgrzebny dymem odurza  

gwiezdny jakże piękny jest ognisk purpurowy żużel  

za obozem kołysały się wzgórza  

grzbietami wielkich wołów  

drewniane niezdarne łamały szuwar koła  

i tu chaos mosiężne ręce miecze karki  

naszyjniki z krzemieni oczy w ogniu jarkim  

oto burza postaci w skórach i kożuchach  

stosy rozbijające płomieniami łun nów  

aż znowu zaszumiało w szumach półbrzask bucha  

pochłania miękka paszcza obłoku tłum hunnów[2]  

potem się w nowych światłach powoli rozchyla  

i jak balon nad miastem niedawna tkwi chwila  

muł w rzekach kolczastego drutu  

wśród bomb ginących twarze

złuszczył je ból jak belki łuszczy płomień w pożarze  

ziemia i pułki butów  

dnie stojące na płytkich okopach  

mitraliez[3] kaszle i świsty  

na ogniach nocny popas  

niebo ogniste  

miasto mdlejące przestrzeń która rzęzi  

armaty rozpalone rwące się z uwięzi  

w ogniach nicość  

nagle odmęt białawy zawrzał w głos zanucił  

jesteśmy pod lublinem który zorzą płonie  

dzień dzisiejszy powrócił  

powrócił jak syn marnotrawny  

ucałujmy jego skronie  

bo gdzie spojrzeć jak dawniej  

budynki w oddaleniu lśniące  

a tu o milę od murów  

za trzciną i sitowiem zagubia się słońce  

jak ciężka szala wagi na której zmierzch urósł  

czas  

wieczność czasu  

szare wąwozy czasu  

czas  

wizje nie nasycają są zawiłym haftem  

czy z tego alfabetu co będzie odczytam  

po cóż czytać i tak wiem chyba to jest prawdą  

pytania odpowiedzi brzmią jak odpowiedzi pytań  

Przypisy:

[1]

Marcoussis Louis — przyjęty w 1912 r. pseudonim Ludwika Kazimierza Markusa, polskiego malarza działającego w Paryżu, reprezentanta nurtu kubistycznego i surrealistycznego.

[2]

Hunowie — staroż. plemiona koczownicze, które w IV w. n. e. przybyły z Azji Środkowej i opanowały Europę, przyczyniając się m. in. do upadku Cesarstwa Rzymskiego.

[3]

mitralieza (przestarz.; fr. mitrailleuse) — karabin maszynowy.

Ten utwór nie jest chroniony prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dzien-jak-co-dzien-wawozy-czasu

Tekst opracowany na podstawie: Czechowicz, Józef (1903-1939), Dzień jak codzień, F. Hoesick, Warszawa, 1930

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Magdalena Paul, Aleksandra Sekuła.

Plik wygenerowany dnia 2011-01-26.