Człowiek znikąd

tom 2

Tarcza Słońca

Łukasz Gapiński

Copyrights to:

Wirtualne Wydawnictwo „Goneta” Aneta Gonera

www.goneta.net

ul. Archiwalna 9 m 45

02-103 Warszawa

Korekta: Izabela Jurkiewicz

izabela_golebiewska@o2.pl

Okładka: Agnieszka Barć

agnieszka.barc89@gmail.com

Redakcja: Aneta Gonera

wydawnictwo@goneta.net

ISBN: 978-83-63783-84-6

Wydanie 1

Warszawa, 30 czerwiec 2015

Tekst w całości ani we fragmentach nie może być powielany ani rozpowszechniany za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych, w tym również nie może być umieszczany ani rozpowszechniany w postaci cyfrowej zarówno w Internecie, jak i w sieciach lokalnych bez pisemnej zgody wydawnictwa „Goneta” Aneta Gonera.

Konwersja do epub A3M Agencja Internetowa

WSZYSTKIE POSTACI W KSIAŻCE SĄ FIKCYJNE.

WSZELKIE SKOJARZENIA I PODOBIEŃSTWA Z KIMIKOLWIEK W RZECZYWISTOŚCI NIE POWINNY MIEĆ MIEJSCA.

PODOBIEŃSTWA DO OSÓB LUB ZDARZEŃ SĄ CAŁKOWICIE PRZYPADKOWE I NIEZAMIERZONE. AUTOR NIE BIERZE ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA NASUWAJĄCE SIĘ SKOJARZENIA.

Od redakcji:

Thriller, w którym autor wykorzystuje wiedzę o historii Słowian. W pierwszym tomie pt. „Księga Welesa” splot okoliczności doprowadza do otwarcia bram mrocznej Nawii, co powoduje zachwianie równowagi we wszechświecie i wymieszanie się wszystkich postaci z Jawii, Nawii i Prawii. Stwory z horrorów opuszczają swoje wyznaczone miejsce. Wilkołaki, wąpierze oraz zmarli, których dusze nie mogą znaleźć spokoju przekraczają bramy Nawii i kroczą do Jawii, czyli świata znanego ludzkości. Wojna jest nieunikniona. Nie wszystko jednak stracone. Zgodnie z przepowiednią zstąpi do Nawii człowiek żywy, Człowiek Znikąd, który musi nosić specjalną maskę wśród martwych, żeby samemu nie umrzeć, a mieszkańców Nawii nie narazić na męki w ich świecie. Człowiek Znikąd, który w Jawii przybrał imię Janusz Piekarski i jest byłym funkcjonariuszem jednostek specjalnych, okazał się posiadać moc nadaną mu przez Welesa. Został wybrany do zjednoczenia wszystkich rozbitych i rozczłonkowanych plemion słowiańskich, na czele których miał stanąć do walki z Czarnym Żercą, przywódcą armii wszystkich obrzydliwych stworów nadciągających z północy. W Nawii Człowiek Znikąd zostaje obdarzony darem miotania ogniem, więc nazwano go Żegotą. Do Nawii wkracza też po to, by ratować swoją ukochaną, Ingę, którą w otchłań wciągnął pewien człowiek, Igor Rogulski. Ten bowiem otworzył bramy świata umarłych na świętej górze Słowian, Raduni, poprzez czytanie wersów z „Księgi Welesa” w starosłowiańskim języku.

Żegota zyskuje w Nawii przyjaciół. Potrafi jednać sobie ludzi i nawet niedowiarkowie idą mu z pomocą, ale Czarny Żerca ma swoich donosicieli wszędzie, bowiem wspomaga się ogromną czarną magią. Wiele przeszkód musi pokonać Żegota i wiele niechcianych decyzji podjąć, by osiągnąć wyznaczony mu cel.

W Jawii pozostaje przyjaciel Janusza Piekarskiego, komisarz policji, Kamil Kozerski, a także brat Ingi Berg, Michał, którzy ruszają do walki z Długowłosym, przywódcą wilkołaków objawiających się w każdą pełnię i rosnących w siłę, poszerzających swoje szeregi podczas każdej pełni. Twardo stąpający po ziemi Kozerski długo nie wierzy w mit o wilkołakach. Jego kariera w policji zawiśnie na przysłowiowym włosku. Sam o mało nie straci życia. Zarówno Kamil Kozerski, jak i Michał Berg mają nadzieję na odzyskanie utraconych przyjaciół — Janusz znika, a jego ciała nie sposób odnaleźć. Jakby tego było mało, Inga w Jawii zapada w śpiączkę. Walka jest trudna, skomplikowana i mroczna. Z północy nadciąga zimny, mglisty i niezwykle gwałtowny, niespotykany na tej szerokości geograficznej orkan…

PROLOG

I

Na początku XI wieku grupa Słowian Połabskich stanęła przed obliczem decyzji, która miała przesądzić o jej najbliższej przyszłości. Na wschodzie najpierw Polanie, a w ślad za nimi Mazowszanie, Ślężanie, Opolanie, Wiślanie oraz Lędzianie zaczęli jednoczyć się pod wspólnym orężem Księcia Mieszka z Polan, tworząc jednolite państwo. Nie tego jednak obawiali się Słowianie Połabscy. Mieszko, chcąc umocnić swoją władzę, w 966 roku porzucił stare wierzenia i przyjął wiarę chrześcijańską. To stało się dla nich decydującym czynnikiem, wobec którego nie mogli przejść obojętnie. Nie rozumieli, jak można było odrzucić prastarą wiarę w Swarożyca i pozwolić na niszczenie jego świątyń na rzecz chrześcijańskich kościołów. Nie zrozumieli, jak można było wystąpić zbrojnie przeciwko pobratymcom, którzy tego robić nie chcieli. Gdy władzę przejął syn Mieszka, Bolesław, który jeszcze bardziej zacieśnił związki z katolicką Europą, z pogardą odwrócili się od kierunku wschodniego na zawsze.

Swoją politykę oparli więc na sojuszu z Cesarzem Henrykiem, którego ziemie rozpościerały się przy zachodniej granicy ich terytorium. W ostatnim z chwalebnej dynastii Ludolfingów potomku Saskich władców widzieli partnera do rozmów o zachowaniu pokoju, niepodległości i integralności terytorialnej, uzyskanej w wyniku powstania w 983 roku. Wtedy to udało im się wyzwolić spod wpływów Cesarstwa Niemieckiego ziemie, które teraz były łakomym kąskiem dla tworzących się wokół nich przyszłych potęg. Henryk przyjął ich sojusz z otwartymi rękoma. Zyskał bowiem wartościowego sprzymierzeńca w walce ze znienawidzonym Bolesławem oraz mógł rozpocząć powolną dezintegrację silnego wówczas Związku Wieleckiego, który w celach obronnych utworzyli Słowianie Połabscy.

Nie znając kłamstwa, Słowianie łatwo dali się wplątać w fałszywe gierki niemieckiego Cesarza. Wkrótce rozpoczęła się rywalizacja pomiędzy poszczególnymi wodzami plemion Związku. Tajni zausznicy Sasów podsycali umiejętnie żar wrogości, powtarzając zebranym jadowite plotki na temat sprzymierzeńców. Tymczasem przy południowej granicy przyczajony margrabia Marchii Północnej, Wilhelm, czekał na odpowiedni moment, by uderzyć i raz na zawsze przyłączyć Połabie do Cesarstwa Niemieckiego. Słowianie jednak w porę odkryli niecne zamiary fałszywego sojusznika i w 1055 roku doprowadzili do wybuchu kolejnego powstania antyniemieckiego. Nie czekając na rozwój wydarzeń, przekroczyli Łabę i zaatakowali saskie grody. Cesarz Henryk nie mógł w tej sytuacji pozostać bierny. Tak rozpoczęła się kolejna krwawa średniowieczna wojna.

* * *

Okolice Grodu Przecława, terytorium Stodoran.

10 września 1056 r.

Przez gęstą liściastą puszczę, przy akompaniamencie pluskającej rzeki Haweli przesuwały się rzędy stąpających raźno wojowników. Biorąc pod uwagę ich znaczną liczbę, stąpali tak delikatnie, że praktycznie nie wytwarzali hałasu. Przed nimi gdzieniegdzie wystrzelił w niebo spłoszony drozd lub kuropatwa, a grubsza zwierzyna, wyczuwając ich ze znacznej odległości, schodziła im szybko z drogi. Na wietrze co i rusz łopotały żółte proporce, przedstawiające czarnego, dwugłowego orła, będącego znakiem rozpoznawczym Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Obok nich najwięcej było flag reprezentacyjnych Marchii Północnej oraz przedstawiających godło arcybiskupa Engelharda z Magdeburga.

Wąskim traktem, praktycznie bezszelestnie, jako pierwsi maszerowali żołnierze uzbrojeni w długie włócznie i niewielkie okrągłe tarcze. Stan ich uzbrojenia był różny i głównie zależał od zamożności. Niektórzy oprócz włóczni i tarcz posiadali masywne hełmy i ciężkie kolczugi, podczas gdy inni głowy mieli okryte futrzanymi czapami, a tors nie zawsze zasłaniała nawet podarta koszula. Tuż za nimi żwawo maszerowali łucznicy, których charakterystycznym elementem ubioru była jaskrawożółta kamizelka narzucona na opinający, ciemnobrązowy strój. Kolejno, jakby rozleniwieni i pod przymusem dreptali chłopi z przerzuconymi przez ramię łukami i garstką strzał przewiązanych rzemieniem. Środek kawalkady zajmowała konnica. Przód uformowany był z łuczników i kilkudziesięciu kuszników, zaś środek stanowiły lekkozbrojne oddziały rycerskie. Tuż za nimi podążała elita rycerstwa. Świadczyło o tym nie tylko bogate uzbrojenie, ale i połyskujące zbroje, przysłonięte długimi płaszczami zwisającymi prawie do ziemi. Również konie posiadały metalowe elementy oraz zdobione narzuty ochraniające je przed słońcem i pyłem. Dalej ciągnęło się kilka drewnianych, drabiniastych wozów z zaopatrzeniem, a cały pochód zamykały niezliczone ilości piechoty uzbrojonej we włócznie i miecze.

Co jakiś czas od czoła pochodu dojeżdżała grupa kilkunastu konnych uzbrojonych w łuki. Jechała ze znacznym wyprzedzeniem przed całą kolumną, jakoby szpica sprawdzająca bezpieczeństwo drogi z przodu. Dołączali się do piechoty, a tylko jeden z nich przedzierał się dalej przez prowadzących piechurów, burząc tym samym ich rytm marszu. On jednak pozostawał niewzruszony i nie reagował nawet na cichy pomruk niezadowolenia. Sunął, skupiając swój wzrok na dowodzących. Docierał do jadącego dumnie na czarnym koniu rycerza i zamieniał z nim kilka słów. Tym razem jednak zatrzymał się na dłużej.

— Margrabio, Wieletów ni śladu! — zakomunikował wyniośle.

— Pogańskie hordy pokryły się z podkulonymi ogonami gdzieś po puszczy, niczym lisice w norach ze swoimi młodymi — pogardliwie wycedził jeździec dosiadający czarnego, muskularnego ogiera. Jego zbroja mieniła się w pojedynczo docierających promieniach słońca, a posępną twarz miał jakby wtopioną w równie błyszczący co reszta zbroi hełm. Zdobiące go czarne orle pióra uciesznie skakały w rytm stawianych przez ogiera kroków. — To jednak do nich podobne. Jeśli chodzi o bitwy, nie mają ani krzty honoru. Mogliśmy psy wziąć ze sobą, to by przepłoszyli ich trochę zza tych drzew — ostatnie słowa wypowiedział głośniej, by podnieść morale żołnierzy idących w przodzie.

— Daleko jeszcze do Werben? — zagadnął jadący obok na siwym koniu mężczyzna około czterdziestki.

— Drogi Dytryku, czyżby twoje szlacheckie kości odzwyczaiły się od siodła? — zagadnął rycerz, po czym dodał kpiąco: — Stateczny tryb życia w Katlenburgu daje się we znaki?

— Wilhelmie, bycie pospolitym Grafem Cesarstwa w niczym nie da się równać ze statecznością, jaką jest przywilej bycia Margrabią, choćby i nawet tak ognistego, przygranicznego regionu, jakim jest Marchia Północna.

— Widzę, przyjacielu, że droga nie zmęczyła cię nadto, żeby złagodzić twój szorstki język — zaśmiał się Wilhelm. — Bliżej nam do Werben niż do zostawionej za nami Brenny.

— Ruin słynnej niegdyś Brenny... — skomentował Dytryk.

— Stodoranie nigdy nie zapomnieli nam zniszczenia ich głównego grodu. Nie zdziwię się, gdy spotkamy ich w szeregach Wieletów. Pałają taką zemstą, że za nic nie odpuszczą żadnej sposobności powalczenia z Cesarstwem. Zajadliwością po stukroć przewyższą Redarów.

— Wybacz mą bezpośredniość, ale czy aby nie poczynasz sobie zbyt odważnie na wrogich ziemiach?

Margrabia Wilhelm zaśmiał się rubasznie.

— Jesteśmy na ziemiach Stodoran, a one od dawna są słabo strzeżone. To pogańskie plemię zostało rozbite, a kolejne czeka ten sam los. Głupi Wieleci zawczasu nie wsparli ich swoimi siłami, gdy ci wojowali z Cesarstwem, sądząc, że na nich zatrzyma się chrześcijańska kolonizacja. Teraz, gdy wybuchła wojna, na pewno co odważniejsi złapali za miecze i pobiegli dołączyć do Wieletów, bo sami nie mieliby sił, by mierzyć się choćby z naszą strażą przednią. Stodoranie to już historia...

— Mówią, że nie ma większego niebezpieczeństwa niż lekceważenie wroga…

— Zaiste. Tu jednak nie może być mowy o lekceważeniu kogokolwiek. To czysta arytmetyka, przyjacielu. Ja zebrałem około ośmiu tysięcy głów z Marchii Północnej, arcybiskup Engelhard przysłał tysiąc swoich najprzedniejszych rycerzy, a Cesarz Henryk dosłał jeszcze pięć tysięcy zbrojnych. Uważasz, że to mała armia?

— Zgrzeszyłbym takim stwierdzeniem…

— A i owszem, bowiem zdradzę ci, że na północ od Werben czeka na nas jeszcze około dwóch tysięcy Sasów. Możemy zatem jechać i krzyczeć w głos nasze ulubione pieśni żołnierskie, żeby jeszcze bardziej przestraszyć i tak już nieźle wypłoszonych pogan. I wiesz co, przyjacielu? Zapomniałbym o najważniejszym…

— O czym, drogi Wilhelmie?

— Po naszej stronie stoi jeszcze… Bóg.

Chwilę jechali w milczeniu. Wreszcie Wilhelm zagadnął już mniej pyszałkowato:

— Cenię sobie żywot podwładnych mi żołnierzy, dlatego w bitwie z Wieletami chcę poświęcić jak najmniej ofiar. Problem polega jednak na tym, że charakter walki tych tchórzy od zawsze mija się z otwartą bitwą. Kryją się jak robactwo po gęstej puszczy, co utrudnia użycie ciężkiej jazdy, która w mig rozprawiłaby się z tymi barbarzyńcami. Dlatego jak widzisz, Dytryku, postawiłem na lekką jazdę i dużą ilość piechoty. A żebyś mi zawierzył, żem daleki od zlekceważenia przeciwnika, to zauważ, że nie jedziemy do Werben głównym traktem, gdzie możemy się natknąć na pułapki tych psów, lecz idziemy brzegiem Haweli. Prawy bok mamy więc osłonięty rzeką, a z lewej jesteśmy przygotowani na każdą bitwę. Dzięki lekkim oddziałom będziemy w stanie przyjąć ich uderzenie i szybko odpowiedzieć naszym atakiem.

— Sprytnie przemyślane.

— Cesarz Henryk wraz ze swoimi zastępami nadał do mnie ważną wiadomość. Chce jak najrychlej zająć tereny Połabia, by mieć stąd dobry grunt na kolonizowanie kolejnych ziem…

— Duńczycy? — zdziwił się Dytryk.

— Nie, przyjacielu — uśmiechnął się Wilhelm. — Pomorze, a później Ziemie Nadbałtyckie i Prusy.

— Choćby i ze względów handlowych niedocenione tereny…

— Nie tylko z punktu widzenia handlu… Bursztyn, Dytryku!

— Prawda. Szlak ten przecie do Akwilei samej prowadził. Jednak zakusy na te ziemie mają zapewne również Polacy.

— Korona nie jest obecnie tak silna jak za czasów Bolesława. Drobni książęta biją się tam teraz o władzę, co sprzyja osłabieniu Królestwa. Cesarz chce tę sytuację jak najszybciej wykorzystać. Jak Bóg da, wkrótce i tam staniemy z naszymi chorągwiami.

— Nie daj Bóg, przecie to chrześcijańskie państwo. Papiestwo ekskomunikę nałoży...

— Chrześcijańskie czy nie, z Zachodem ciągle na zadry chodzi, w Rusach i Tatarach szukając sprzymierzeńca. Papież niebawem sam się o to upomni. Książę Kazimierz odebrał Czechom Śląsk i nawet stawianie licznych biskupstw nie udobrucha Jego Świętobliwości.

Dalszą rozmowę przerwał im nadjeżdżający pędem strażnik. Pod naporem jego ciała koń z wysiłku aż parskał nozdrzami.

— Panie, są świeże ślady! — krzyknął podekscytowany.

— Mów — Margrabia nie wydawał się poruszony.

— Ze sto łokci przed nami jest bród na Haweli. Na tę stronę rzeki przeszło stu pieszych i kierują się na północ, wzdłuż rzeki, jak i my…

— Widzisz, Dytryku… Stu pieszych… Pewnie to najwyborniejsi wojownicy Związku Wieleckiego — zakpił.

— Cóż mamy robić? — zapytał pospiesznie strażnik, podczas gdy Graf Katlenburga obmyślał plan.

W końcu odezwał się żwawo, rzucając naprędce rozkazy:

— Zbierz kilkudziesięciu jeźdźców i wytropcie tę grupę — spojrzał na Dytryka i dodał: — My zaś czujność zachować musimy!

Strażnik sprawnie zebrał potrzebnych mu ludzi, z którymi pogalopował odważnie w las. Im bliżej ujścia Haweli do Łaby, tym stawał się on gęstszy. Teren z kolei łagodnie opadał w dół, a wrześniowe słońce zaczęło znikać gdzieś w koronach wysokich drzew, które mimo jesieni nadal utrzymywały dużo liści, przepuszczając znikome ilości światła. W pewnym momencie na przeciwnym brzegu rzeki pojawiła się mgła. Z początku delikatna, później stawała się coraz gęstsza. Unosiła się na drugim brzegu i mniej więcej w połowie szerokości koryta rzedła, nie docierając do brzegu, przy którym wędrowali. Gdzieś nad nimi zabrzmiał charakterystyczny odgłos podrywającego się do lotu gawrona. Po chwili we mgle odpowiedział mu drugi.

Sunęli teraz jeszcze ostrożniej, w absolutnym milczeniu, nerwowo zerkając na wszystkie strony. Niby pewni byli wygranej i chęci sprawienia łomotu poganom, ale napięte do granic nerwy nie dawały im spokoju. Niewprawionym w bojach ręce zaczynały drzeć na myśl o nagłej konfrontacji. W powietrzu unosił się zapach gnijącej trawy i wilgoci, a odgłosy cykających świerszczy urozmaicał jedynie wytłumiony w miękkim gruncie odgłos stawianych kroków ludzi i koni.

Nagle zatrważającą wręcz ciszę przerwał nasilający się świst. Dopiero gdy bezpośrednio nad nimi pojawiła się ciemna chmara pędzących jakby prosto z nieba strzał, zrozumieli, że to one były źródłem dźwięku. Spadły na nich jak grad, powalając z miejsca kilkunastu piechurów i kilku jeźdźców. Niektórzy nie zdążyli jeszcze zrozumieć, o co chodzi, gdy świst powtórzył się. Bardziej doświadczeni zdążyli już wydać krótkie komendy i przez całą kolumnę przetoczył się jak echo rozkaz: „Tarcze nad głowy!”. Kolejna porcja strzał runęła jak ulewny deszcz. Tym razem padło tylko kilku mniej rozważnych piechurów. Ranionych zostało też kilka koni, które rżały i wierzgały z bólu, wprowadzając zamieszanie w szeregach.

— Łucznicy, po drugiej stronie Haweli! — rzucił któryś z rycerzy jadących niedaleko Margrabiego.

Dowódcy cesarskich łuczników natychmiast zareagowali i w stronę rzeki poszybowały setki strzał. Niestety, wroga wtopionego we mgle nie było widać, a ewentualny dźwięk ranionych zagłuszał tumult i krzyki rannych po „swojej” stronie rzeki.

— Uszeregować się! — krzyknął wreszcie Margrabia. — Cofnąć kolumny głębiej w las! Trzyjmać zwarte szyki! Nie rozpraszać się! — wydawał polecenia jedno po drugim.

Znowu świsnęły strzały, a jedna z nich spadła na tarczę Margrabiego Wilhelma.

— Przeklęte psy! — warknął zjeżony i spojrzał na przerażonego Dytryka, który w nienaturalnej pozycji starał się ukryć za potężną tarczą. — Mówiłem, że zaatakują z ukrycia. Chcą nas przestraszyć! Oj, odpłacimy się krwawo za te zdradzieckie podchody!

Kolumny powoli wycofywały się w kierunku lasu, oddalając się od brzegu Haweli. Łucznicy odpowiadali ogniem, lecz zdawałoby się, że strzały przeciwnika co chwilę lecą z innego odcinka rzeki, co znacznie utrudniało zlokalizowanie celu. Po wejściu w las udało się opanować i przywrócić spokój w szeregach zaskoczonych żołnierzy.

— Werben już niedaleko. Znaczy, że jesteśmy blisko złączenia Haweli z Łabą. Przejdziemy lasem, gdzie przed strzałami ochronią nas drzewa. Gdy dotrzemy do brzegów Łaby, spróbujemy przeprawić się na ziemie Sasów. Z ich pomocą jeszcze dziś uderzymy w samo serce pogan! — zakomunikował Wilhelm. Po tych słowach podniósł i zacisnął pięść.

Dowódcy poszczególnych jednostek szybko poinformowali żołnierzy o podjętych działaniach i po krótkiej przerwie ruszono na zachód w kierunku Łaby. Gęstwina leśna okazała się tylko niewielkim pasem prowadzącym wzdłuż Haweli, bowiem wkrótce znaleźli się na szerokiej polanie, porośniętej tylko wysokim sitowiem. Lekki wiatr kładł falami trawę niczym kłosy zbóż na polu. Ostrożnie weszli na polankę od strony wschodniej i kierowali się w kierunku rzeki. Grunt powoli stawał się coraz bardziej miękki i coraz mocniej podchodził wodą, a konie ciężkozbrojnej jazdy człapały niepewnie, zapadając się kopytami coraz głębiej w glebę, wydając charakterystycznie mlaszczące dźwięki przy wyciąganiu nóg z podłoża. Nagle, gdzieś w oddali dało się słyszeć odgłos rogu bojowego, a na oddalonej linii lasu po wschodnio-północnej stronie polany poderwały się w górę wypłoszone ptaki. Kawalkada zatrzymała się i oczekiwała w napięciu. Większość już wiedziała, co oznacza ten dźwięk.

Wkrótce z lasu wyszły rzędy słowiańskich wojowników w różnorakim odzieniu i uzbrojeniu. Część z nich trzymała w rękach długie włócznie, skrywając się za okrągłymi, kolorowymi tarczami. Inni uzbrojeni byli w topory albo miecze o nieregularnych ostrzach. Za nimi pośrodku wyjechało kilkudziesięciu konnych, wśród których Wilhelm rozpoznał wodzów zjednoczonych Redarów, Czrezpienian, Doleńców, Stodoran i Chyżan. Spod żelaznych hełmów zachodzących głęboko na nos wystawały długie, czasami splecione w warkocze włosy i brody. Wojownicy w pierwszych rzędach dzierżyli nabite na włócznie głowy żołnierzy straży przedniej, zastygłe w śmiercionośnym grymasie, ociekające świeżą krwią. Z ich gardeł zdawał się wydobywać potężny, mrożący krew w żyłach okrzyk.

— Dobry Boże Wszechmogący… — wyjąkał śmiertelnie przerażony Dytryk. — Mówiłeś, że atakują z ukrycia. A oni wyszli sobie na polanę… praktycznie znikąd.

— Rozstawić się na pozycje! — warknął Wilhelm, unosząc do góry swój miecz. — Formować szyk obronny! Natychmiast!

Z kolumny posuwającej się charakterystycznym wężem szybko uformował się szyk bojowy, wystawiając z przodu włóczników, którzy zasłaniali łuczników. W centrum, otoczeni lekką jazdą znaleźli się Margrabia Wilhelm, Graf Dytryk i elita jazdy.

— Żołnierze! — co sił w płucach krzyknął Wilhelm. — Jesteśmy tu z rozkazu Cesarza Henryka i z błogosławieństwem arcybiskupa Engelharda! Poganie wiele razy najeżdżali nasze ziemie, mordując naszych ojców i braci, a kobiety i dzieci zabierając do niewoli. Mamy tu więc do wyrównania nie tylko krzywdy szlachetnego Cesarza, ale i swoje. Zdradziectwo pogan przelało kielich goryczy, gdy zabili naszych druhów, a ich głowy nabili na włócznie niczym łby dzikich zwierząt. Czas pokazać tym dzikusom, którzy ośmielili się stanąć nam naprzeciw, kim jesteśmy i od kogo przychodzimy. Pokażcie, na co was stać! Pokażcie wartość swojego oręża! Słyszycie ten triumfalny krzyk?! Sprawcie, by zamienił się w krzyk błagania o litość, o której na czas bitwy zapomnijcie. Miłosierny Bóg wam wybaczy i poprowadzi nas odważnie do tej bitwy, a będzie ona krótka! — przemowę zakończył głośnym okrzykiem, na który żołnierze rychło odpowiedzieli.

— Łucznicy! Ognia! — rzucił komendę, wskazując swoim mieczem szeregi Słowian.

W kierunku Wieletów posypały się setki strzał, których kilkanaście zatrzymało się na ciałach Słowian. W odwecie poszybowały w górę strzały przeciwnika. Po kilkukrotnej wymianie powietrznych ciosów, Słowianie cofnęli się bliżej ściany lasu.

— Tchórzliwe psy! Już umykają! — jakby w amoku krzyczał Margrabia. — Pokażmy im, co znaczy podnosić rękę na Cesarstwo Niemieckie! Do Atakuuu!

Rzędy wojowników ruszyły wolnym krokiem do przodu w akompaniamencie zachęcających okrzyków dowódców swoich oddziałów. Uderzając mieczami o tarcze, wydawali charyzmatyczny dźwięk, podsycający wolę walki. Krok stawał się coraz szybszy i szybszy, aż wkrótce przeszedł w bieg. Co rusz spadające na nich strzały przestały robić jakiekolwiek wrażenie. W końcu w ruchomy cel trafić trudniej. Łucznicy cesarstwa nie zostawali dłużni, a ich celność zdawała się teraz dziesiątkować szeregi przeciwnika. Jednak i Słowianie w końcu wybiegli z lasu i w szaleńczym pędzie pognali w kierunku żołnierzy Cesarstwa. Po chwili obie strony wpadły na siebie z ogromnym impetem. Obok ludzkich krzyków dał się słyszeć potężny huk uderzanych na raz mieczy, tarcz i pozostałego uzbrojenia. Zakotłowało się na polanie, która momentalnie zalała się krwią poległych. Po chwili równorzędnej walki przewaga zaczęła przechodzić na stronę żołnierzy Margrabiego Wilhelma. Wkrótce z lasu dobiegł głos rogu i gdy żołnierze oczekiwali nadchodzących posiłków wroga, Słowianie nieoczekiwanie zaczęli się wycofywać.

— Rycerze! — krzyknął Wilhelm, gdy zauważył odwrót jednostek wroga. — Dziś nie bierzemy jeńców. Wyciąć ich w pień!

Wyborowa konnica zerwała się w kierunku uciekających z pola bitwy Słowian. Chorągwie zatrzepotały na wietrze, a poderwany grunt wyskakiwał spod końskich kopyt na dużą wysokość. Chwilę zajęło im dotarcie do walczących piechurów. Żołnierze Cesarstwa sprytnie rozsunęli się, przepuszczając konnych i unikając stratowania, któremu nie przeciwstawili się wycofujący Wieleci. Wśród nacierających dał się słyszeć okrzyk triumfu. Konnica raz po raz tratowała uciekających, a trup ścielił się gęsto. Na twarzy Margrabiego Wilhelma dał się zauważyć delikatny uśmiech zwycięstwa. Piękny to był dla niego widok. Żółte flagi z czarnym dwugłowym orłem powiewały zwycięsko w pędzie konnicy. Wyborne zwycięstwo.

Nagle jednak pierwsze rzędy jeźdźców zniknęły w wysokiej trawie, a za nimi kolejne i kolejne. Dopiero jedne z ostatnich zdążyły wyhamować i w pośpiechu wycofać się z pola bitwy.

— Co oni robią? — zdenerwował się Wilhelm. — Nie było sygnału odwrotu. Natychmiast dąć do ataku! — krzyczał jak opętany.

Jedyny dźwięk dobiegający teraz ich uszu to wrzask zarzynanych żołnierzy i przeraźliwe rżenie koni. Z lasu wybiegła chmara wojowników słowiańskich i dopadła miejsca, gdzie zniknęli rycerze.

— Co tam się stało? — zapytał Wilhelm przerażonych jeźdźców, którzy właśnie dopadli w odwrocie do swoich szeregów.

— Panie! Pułapka! Wilcze doły z naostrzonymi palami. W nich Wieleci. Kto tam wpadł, nie uszedł z życiem.

— Natychmiast atakować. Każę was powiesić. Nie było sygnału odwrotu! Atakować! Atakować! — krzyczał zajadle bez opamiętania.

Zaciągnął na twarz osłonę hełmu i miał już ruszyć w kierunku nadbiegających jednostek wroga, gdy tuż za nimi z lasu wyłonili się jeźdźcy Wieletów. Mieli o wiele krótszą odległość od nadbiegających włóczników, toteż po chwili wpadli w szeregi rozproszonej piechoty cesarskiej, siejąc w nich spustoszenie.

— Otaczają nas! Wilhelmie, otaczają! — panikował Dytryk.

Wilhelm zerknął kątem oka i natychmiast zmienił kierunek jazdy. Pędził teraz tam, gdzie jeźdźcy Wieletów tratowali jego łuczników i piechotę. Żółto-czarne flagi, którymi kilka minut wcześniej się zachwycał, padały teraz jedna po drugiej. Jego armia przegrywała. Niektórzy zaczynali się wycofywać do środkowej części polany. Inni nie zdążyli i ginęli pod kopytami własnej kawalerii. Po chwili jednak konnica cesarska wpadła na Wieletów i nawiązała równorzędną walkę. Trwała jednak tylko do czasu, bowiem w kierunku zatrzymanych w ten sposób jeźdźców z lasu wybiegały kolejne zastępy Słowian. Mimo bohaterskiej walki, jazda pod dowództwem Margrabiego ginęła jeden po drugim, aż w końcu padła całkowicie. Z ust wroga wydobył się donośny okrzyk zwycięstwa.

— Panie, Margrabia Wilhelm nie żyje! Co teraz? — krzyknęli pozostali przy życiu żołnierze do Dytryka.

Ten rozejrzał się po makabrycznym polu bitwy. Z prawej strony wycięta w pień została elita oddziału. Nie było już doborowych rycerzy, a mniejsze niedobitki jazdy krążyły zagubione po polanie, potykając się z liczniejszymi oddziałami piechoty Słowian. Z lewej strony walczyli jeszcze piechurzy obu stron. Tam jednak też na próżno wypatrywać zwycięstwa. Dytryk zdał sobie sprawę, że losy bitwy praktycznie są już rozstrzygnięte. Potężna armia Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego przestawała istnieć w ciągu jednej chwili. Niemożliwe stało się rzeczywistością. Wieleci krzyczeli jak w transie, zabijając kolejnych żołnierzy. Nawet co odważniejsi łucznicy podbiegali bliżej walczących, chcąc również zabić jakiegoś wroga.

— Odwrót! Wycofujemy się! — krzyknął po długim czasie wahania.

— Jesteśmy otoczeni. Dokąd mamy uciekać? — krzyknął któryś z niższych dowódców.

Dytryk rozejrzał się dookoła.

— Do Łaby! Przedzieramy się na drugi brzeg. Tam czekają na nas Sasi.

Dla przykładu ruszył w kierunku rzeki, aby zachęcić resztę oddziału. Po chwili zatrąbiono odwrót i pozostali przy życiu żołnierze rzucili się w szaleńczym pędzie do Łaby. Teren bliżej brzegu stawał się coraz bardziej podmokły, przez co znacznie spowolnił uciekinierów. Słowianie napięli cięciwy łuków i wypuszczali kolejne chmury strzał. Te lądowały w ciałach zbiegów, którzy padali niczym ptactwo wodne podczas łowów. Bardziej doświadczeni Wieleci rzucili się za nimi i dobijali jednego po drugim. W końcu jednak udało im się dotrzeć do rzeki. Wpadli bez zastanowienia w płynącą na północ rzekę, myśląc już tylko o ratowaniu życia. Dytryk był w grupie pędzącej z przodu. Woda zaczynała już sięgać karku koniom, na co te nie chciały już dalej iść, wierzgając i parskając, protestując w ten sposób nerwowo. Niektórzy żołnierze zeskakiwali z wierzchowców, starając się przepłynąć rzekę wpław. Nurt jednak był silny. Zbyt silny.

Dytryk poganiał konia jak mógł, jednak i ten padł pod naporem płynącej wody. Jeździec runął razem z nim. Zawsze panicznie bał się, że raniony na polu bitwy spadnie z konia i dobiorą się do niego barbarzyńcy. Dlatego też uprzednio przywiązywał się w pasie rzemieniem do swojego wierzchowca, co teraz okazało się dla niego śmiertelnym rozwiązaniem. Coraz bardziej brakowało mu powietrza. Jakby przez mgłę widział swoich druhów, bezwładnie unoszących się na wodzie. Nie mógł się oswobodzić, a koń ciągnął go coraz bardziej na dno. Wkrótce potrzeba zaczerpnięcia powietrza okazała się tak silna, że mimowolnie rozwarł usta, a woda wypełniła całe jego płuca.

II

Dwa lata później.

Radogoszcz. Terytorium Redarów.

Na środku niewielkiej chaty, jakich całe rzędy znajdowały się w grodzie, paliło się dość wysokie ognisko. Dym i żarzące się iskry unosiły się w górę, uciekając na zewnątrz przez niewielki otwór w dachu. Ściany przyozdabiały duże połacie różnych futer, na których wisiały zdobione kolorowe tarcze i broń. Wokół ogniska siedziało kilku starszych mężczyzn, żywo nad czymś radząc. Długie, w większości posiwiałe włosy, ukryte w hełmach lub skromniejszych nakryciach głowy, opadały im luźno na ramiona. Spojrzenia mieli jednak tak rozbiegane, jakby byli niedoświadczonymi młodzieńcami. Niektórzy, pozorując spokój, bawili się leniwie niewielkimi nożykami, strugając coś niedbale w patykach lub zajadając się kęsami pieczonej dziczyzny. Napięcie i emocje dało się jednak wyczuć w powietrzu.

— Powiadam wam! — sapnął ten, który wyglądał na najstarszego. Wychudzona, pociągła twarz otoczona była białymi jak śnieg włosami. — Wczorajszej pełni na szczycie naszej świątyni długom się modlił, zanim z Prawii usłyszałem głosy. Perun Gromowładny srogo do mnie mówił. Za zuchwałość i za pychę książąt Związku Wieleckiego karcił. Bitwa pod Przecławą, choć wygrana, po dziś dzień zgubę nam przynosi, bośmy nie szczędzili wroga, jeno rzeki jego krwią brukali.

— Rybinie — zagadnął jeden z siedzących naprzeciwko starca — zali dobrze miarkuję, co wasz kapłan powiada?... Bogowie nas każą za to, żeśmy w ich imię kłamliwy naród cesarski pobili, a ich ziemie przed krzyżowcami bronili?

— Nie za obronę ziem przed krzyżem i mieczem Cesarza się sierdzi, jeno za tysiące wyciętych w pień wojowników cesarskich i ich ciał zbesztanie. Wiele z nich nurtem rzeki w morza spłynęły. Obmierzła to rzeź, co różnice pośród połabskich kniaziów przyniosła. Teraz syny i wnuki nasze za grzechy dziadów i ojców razy przyjmować będą od miecza sprawiedliwości! — kontynuował starzec.

— Nie godzi się ręki zdrajcy mieczem sprawiedliwości nazywać! — wzburzył się rozmówca, jednak flegmatycznie, lecz zdecydowanie przerwał mu Rybin, książę Redarów:

— Bogom co boskie zostawić nam staje i pokornie przyjąć ich najgorsze wizje... — Do pozostałych zaś zwrócił się: — Jednak prawda jedyna, że butni Czrezpienianie, chcąc całe zwycięstwo sobie przypisać, rzeź nad Przecławą sobie urządzili. Jeńców mieliśmy nałapać, by Cesarz Henryk wykupić ich musiał i pojmać samego Wilhelma. Mściwoj przeto sam Margrabiego głowę odrąbał i swoim jeńców zakazał chwytać. Pychą, nie męstwem się odznaczył w tej bitwie, rozum pod siłę chowając tak, że Niemce nam zemstę poprzysięgli na wieki. Jedność naszego Związku Wieleckiego naruszył, co jak skruszony głaz się w chwilę rozsypała. Nie takim miał być nam sojusz Redarów, Dołężan z Czrezpienianami i Chyżami. Na wschodzie plemiona pod Mieszkiem Polańskim zjednoczyć się mogły, tworząc wspólne i silne państwo. U nas jednak chorowite się ziarno znalazło, co na cały plon się szybko przeniosło, od środka go niszcząc. Kiedy się tylko swoich korzyści czeka, to taki sojusz nikłymi sieciami jest szyty, jak pajączyna na sitowiu. Skoro się Mściwoj więc za nasze grody począł zabierać i naszych braci... — Rybin przerwał i skinął w stronę Budziwoja, Księcia Dołężan. — Chwytać za miecze nam tylko zostało i bronić naszego dobrego imienia.

— Dołężanie nie sposobni stać, gdy sąsiad miast z miodem i dzikiem przybywać, miecz i pochodnię w rękach dzierży, hej! — skwitował Budziwoj.

— Przeto zdrada to wynikła z ludzkiej chciwości, zrodzonej pod Przecławą. Cesarz Henryk miast pakty z nami podejmować, zionął ducha na wieść o klęsce jego armii. A kolejny, sprytniejszy, nie z mieczem do nas idzie, lecz z niegodziwym, kłamliwym słowem, które niczym wąż oplata człeka i dusi, póki ten nie zionie ducha — kontynuował kapłan.

— Markotne to słowa, lecz prawdę one niosą. Szpiegów cesarskich i saskich u nas więcej się plącze niż dzikiej zwierzyny po puszczy. I tak umią myślami człeka rządzić, przeciwko siebie nastawiając, jakby jakie wieszcze z nich byli — zauważył Rybin. Spojrzał na krępego, wysokiego mężczyznę, siedzącego po jego lewej stronie. — Tęgomirze, jak ty na to miarkujesz?

Tęgomir, wódz Stodoran, powstał i odezwał się grubym, donośnym głosem, który natychmiast wypełnił całą izbę:

— Stodoranom wpierwej smak cesarskiego jarzma przyszło poznać. Nam jako pierwszym najechano grody, hańbiono matki, zabijano synów i córki, zmuszono płacić trybut. Gdy płacić już nie było z czego, pod palisadę Brenny przybyli Niemce z drewnianymi machinami i dopóty miotali płonącymi kulami ognia, póty ostatniej z naszych chat nie strawił ogień... — Tęgomirowi głos ugrzązł na chwilę w gardle. — Wypędzili nas na skrawek naszych ziem na północy. Hańba, jaką nas okryli, na miejscu naszego grodu budując chrześcijański Brandenburg, ciążyła nam latami. Zebrali się jednak tedy mężni witeziowie Stodoran i uradzili, że żadna z chat pobudowanych na naszych popiołach nie ostanie, póki choćby jeden woj żyje. Niemce nie spodziali się ataku. Bez machin ognistych i podstępnych knowań mężni Stodoranie wjechali do środka Brandenburga i spalili każdy kąt haniebnego grodu. Gdy dokonane to zostało, Bogowie nam Świętego Sokoła na niebo zesłali. Wieleci ni nam w obronie ziem nie sprzyjali, ni w zmyciu hańby, choć posłów Tęgomir wam posyłał każdego razu i z pustymi wracali rękoma.

— Słowo przymierza nas z Cesarzem wiązało. Redarowie nie zwykli przyrzeczenia łamać — wytłumaczył się Rybin.

— Słowo przymierza z Cesarzem nad pomoc swym braciom Rybin przełożył. A Cesarz jeno to chciał zyskać, by ze zjednoczonymi plemionami nie toczyć bitek. Spokój Rybinowi przyobiecał za cenę Stodoran grodów... Lecz Tęgomir nie żywi wam żalu, dumni Redarowie. Jak wasz kapłan już wspomniał, słowo Cesarza to wąż wypuszczony, by dusić po cichu. Pod Przecławą i Stodoranie z wami stanęli do walki, by bronić nie ziem, co to dziś są, a jutro krew nasza po nich spływa strumieniami, acz duszy i wiary słowiańskiej. Po stokroć dobry woj wpierw o rodzinę się troszczy. A dobry władca o poddanych. Rodzina to my: Wieleci, Obodrzanie, Stodoranie… Wszyscy my syny jednych ojców i dziadów. Czasy takie nadeszły, że w pojedynkę nie oprzesz się temu, co po nieswoje ręce wyciąga. W naszej jednej krwi jest siła. A Sasi czy Niemce to nie jest dla nas towarzysz ni do broni, ni do biesiady. Moja dla ciebie, Rybinie, rada jest takowa: czem prędzej z Mściwojem topory i miecze na słowa zamieńcie i przeciw chytrym wrogom jak jeden woj wszyscy stańmy.

— Zdałoby się. Juści nie raz jeden posłów posyłałem do Wołogoszczy i bez głów do mnie odsyłał ich Mściwoj. Jeno mi grody rabuje północne i o mym poddaniu chce słyszeć czem prędzej...

— Nie będzie trzech nocy, jak i Dołężan odwiedził z mieczami. Mówią, że się z Cesarzem i Sasami układa po cichu, grody już nasze pomiędzy siebie dzieląc. A z nim ten kundel, Dumar, z przeklętymi Chyżami — dodał Budziwoj, spluwając na wspomnienie księcia Chyżan.

— Na ile to prawdziwe są wieści, trudno ocenić — odparł Tęgomir. — Mściwoj okrutnym powinien być zwany, lecz i rozważny jest przy tym niemało. I mnie namawiał, by złapać za oręż i grody Redarów zająć niczym swoje. Tęgomir odmówił, a Mściwoj głuchy na me wołania o pokój zostaje. A ja, im bardziej na pokój naciskam na niego, to mi sprzyjanie Redarom i Dołężanom zarzuca.

— Bracie Tęgomirze drogi… Wiadomo, że serce twe czyste jak poranna kropla rosy i przeciw braciom nie staniesz do wojny, czy to Redary, czy Czrezpieniańce, lecz mi nie ostaje nic innego, jak się odpłacić za krzywdy, które nasz wspólny lud od tego łotra doznał. Z południa Cesarz nas najeżdża, grody stale grabiąc. Wojsk nie mamy takich, by dwóch granic bronić w ten sam czas, toteż Rybin inny plan obronny powziął. Kniaź Gotszalk z Obodrzyców mi przyobiecał wojska swoje podesłać i chętnych do łupów Danów sprowadzić.

— Cena Gotszalka wysoka i gorzka za tę pomoc będzie...

— Gotszalk na północne graniczne grody Czrezpienian ma ochotę. Danowie zabiorą jako łupy to, co zagrabią.

Towarzystwo zamilkło na chwilę w zadumie. Słychać było tylko trzask ogniska i krzątającą się gdzieś w rogu chaty gospodynię.

— Wierzę, że wiesz, co czynisz z nim się układając. Me zdanie znasz i zmienić go nie uważam. Obodrzyce chętni do bitek, bo w ziemiach Wieletów swe zakusy widzą. Czasy to teraz takie, że brat brata zabijać musi, by samemu przetrwać na kolejne roki.

— Pobratymca swego, nawet najpodlejszego, nie godzi się sprzedawać niczym bydło na jarmarku... — zaprotestował gniewnie kapłan.

— Cały gniew bogów na siebie biorę, jak tu siedzę. Nawet za cenę spokoju w Nawii — odparł spokojnie Rybin. — Wybierać z czego nie mam za wiele. Mściwoj z Dumarem coraz odważniej poczynają sobie na tych ziemiach. Nam zaś wybaczać jeno za to pozostaje? Nie po tom ludem dumnych Redarów przewodzę, by ciągle puszczać mu płazem gwałty i rabunki. Wyciągnął na nas miecz swój już nie raz. Tym razem tarcze on napotka i żelazo w kościach poczuje.

— Klątwa to, powiadam, co kres Słowianom niesie nieuchronny — zawyrokował kapłan. — Nigdy już brać słowiańska wspólnie jednego miodu się nie napije. Nigdy wspólnie naprzeciw wrogom nie stanie. Zawsze już będą li zadry i nienawiść.

— Tyś Rybinie ludu swego zarzekał przed strachem bronić. Jakem i ja Stodoran przyrzekł przez ten trudny czas prowadzić. Ciężkie lata wojen nam bogowie sprawili. Trudna nasza rola, gdy nam na bezsilność naszą przyszło patrzeć. Jednak kapłan twój, Bożysław, mądrze powiada, choć nie czas ku temu jest słuszny. Nie trzeba mędrcem być, co bogowie mu szepcą do ucha, by widzieć, że na tym to Niemce najlepiej ostaną. Gdy wojna Wieletów rozpęta się dobrze, jeno osłabi wszystkie plemiona, co Święty Związek tworzyły. A wtedy to wielkiej armii nie trzeba będzie Cesarzowi, żeby pod morze podejść z krzyżami, deptając po naszych świątyniach i gajach — Tęgomir powstał w trakcie wypowiadania tych słów. — Danowie, Sasy i bracia Obodryci też liczą na to, że Związek Wielecki pobiją na zawsze. Klątwa więc już toczy się jak wóz do przepaści, a na nim my, miast razem go zatrzymać, toczymy spory, kto ma lejce w dłonie chwycić. Modlę się do Trzygłowa, by nam na rozum spokój zawczasu zesłał. Bywajcie, przyjaciele!

Książę Stodoran wstał i pożegnawszy się ze wszystkimi skinieniem głowy, wyszedł z czekającymi przy wyjściu drużynnikami. Pozostali dłuższą chwilę milczeli w napięciu. Zdawali sobie bowiem sprawę, że decyzje powzięte przez Rybina znacząco wpłyną na bieg historii Wieletów. W tej sytuacji każda była zła i wiązała się z przykrymi konsekwencjami. Było to jednak podejście opierające się wyłącznie na instynkcie przetrwania. Albo uderzą w zbuntowanych Czrezpienian i Chyżan, albo zostaną przez nich zgładzeni. Tak czy inaczej Związek Wielecki, jeszcze niedawno będący u szczytu swojej świetności, pogrążał się w czeluściach otchłani. Kapłan był tym, który zdawał sobie z tego sprawę najdobitniej.

III

Rok 1068.

Wołogoszcz. Terytorium Czrezpienian.

Wojna domowa pomiędzy plemionami Związku Wieleckiego zakończyła się osiem lat temu. Czrezpienianie i Chyżanie, określani jako zbuntowani członkowie Związku, osiągając przewagę w początkowej fazie wojny domowej, ostatecznie skapitulowali. Trudno tu było jednak wskazać wygranych. Redarowie i Dołężanie także ponieśli wysokie straty wśród ludzi i dobytku. Po bitwach z Obodrzycami i Duńczykami jeszcze większe straty zanotowali „zbuntowani”. Jedynymi wygranymi wojny domowej okazali się więc sojusznicy Redarów. Obodrzycy zajętych grodów już nie opuścili, przez co znacznie powiększyło się ich terytorium. Z kolei najemni Duńczycy powrócili do domów z licznymi łupami. Związek Wielecki upadł. Cesarz Henryk IV Salicki postanowił wykorzystać znaczne osłabienie dominujących niegdyś plemion połabskich i ruszył z krucjatą, podbijając szybko nowe terytoria. Historia zaczynała zataczać koło. Tak jak wcześniej Związek Wielecki przyglądał się nierównej walce Stodoran z Cesarstwem, tak teraz Księstwo Obodrytów spoglądało na Cesarstwo pożerające kolejne, ostatnie już grody Wieletów.

Wołogoszcz była centralnym grodem Czrezpienian. Książę Mściwoj rozbudował go i uczynił z niego jeden z najtrudniejszych do zdobycia obiektów w okolicy. System umocnień przeszacowało już wielu śmiałków, którzy prowadzili oblężenie zarówno podczas wojny, jak i w okresie krucjat połabskich. Stał bowiem gród na otwartej przestrzeni, w bliskim sąsiedztwie rzeki Piany. Wroga można było więc wypatrzyć z daleka i zawczasu przygotować się na zaciętą obronę. Zaopatrzony był w wodę z przyległej rzeki, która jednocześnie przy odpowiednim przekierowaniu napełniała głębokie fosy, ciągnące się wokół okalających go ścian. Mógł zatem być zamknięty pierścieniem wojsk przez długi okres, a i tak funkcjonował nienajgorzej. Od wewnątrz wokół ścian postawione były drewniane rusztowania, prowadzące po łukach do wieżyczek strażniczych, strażnicami zwanych. Po nich zazwyczaj przechadzali się wojowie pełniący wartę, wypatrujący na horyzoncie potencjalnych niebezpieczeństw.

Tak było i tego wieczora. Słońce powoli kryło się za horyzontem porośniętym gęstym lasem i zaszło dość szybko. Na rusztowaniach rozpalono przymocowane pochodnie, aby rozświetlić ogarniającą wszystko wokół ciemność. Strażnicy maszerowali leniwie po swoich częściach palisady. Czasy nadeszły niebezpieczne, dlatego Mściwoj zwiększył straż kosztem swojej drużyny przybocznej. Mrok gęstniał i gęstniał, aż w końcu wszędzie zapadła ciemna kurtyna nocy. Niebo było lekko pochmurne, bo tylko gdzieniegdzie przebijały się pojedyncze gwiazdy.

Jeden ze strażników przemierzał odcinek od wieżyczki do wieżyczki, mrucząc co chwilę do siedzących tam łuczników. Gdy znalazł się dokładnie w połowie drogi, jego uwagę zwrócił żelazny hak zaczepiony o ostro zakończone elementy drewnianej palisady. Nie przypominał sobie wcześniej tego widoku, jednak mimo to zachował zimną krew. Wydobył ciężki miecz i delikatnie wyjrzał poza mur, gdzie znikała dalsza część dziwnego przedmiotu. Nie zdążył jednak dobrze wysunąć głowy, gdy spostrzegł przyczajoną po zewnętrznej stronie postać. Błyskawicznie zerwał się, by trafić ją trzymaną bronią, ale postać zwinnie wyprostowała się, a w jej dłoniach błysnęło sierpowo zakończone ostrze. Strażnik poczuł dziwne pieczenie w okolicach krtani, więc odruchowo złapał się rękoma za gardło. Upuścił miecz, a po chwili runął bezwładnie w ciemną czeluść za murem. Postać na linie sprawnie wskoczyła na drewniane rusztowanie. Zrzuciła szybko obszerny, okalający jej ciało płaszcz z dużym, wciągniętym głęboko na głowę kapturem. Wyglądał teraz prawie tak samo jak strażnik, którego zabił. Za nim na rusztowanie weszło jeszcze dwóch ludzi w podobnych odzieniach i zwinnie przerzucili linę na wewnętrzną część grodu. Dwóch bezszelestnie dostało się dzięki niej na dół. Trzeci pozostał na palisadzie.

Gród pogrążony był we śnie. Gdzieniegdzie z chat ustawionych w charakterystycznych grupach unosił się delikatny dym, a żarzące się wokół ogniska oświetlały główne trakty.

— Musimy dostać się do ich świątyni! — wyszeptał jeden z przybyszy.

Rozejrzeli się dookoła i ostrożnie ruszyli w kierunku centrum grodziska. Szli dość szybko, a przy tym zupełnie bezszelestnie. Gdzieniegdzie było słychać rozmowy toczone przez mieszkańców kolejno mijanych chat. Wkrótce rozmieszczenie domów zaczęło przybierać charakter bardziej rozproszony i okazało się, że idealnie okalają dość duży plac w kształcie koła. Po przeciwnej stronie drogi, która ich tu przywiodła znajdował się strzelisty budynek ze słomianym dachem, kształtem wyraźnie odróżniający się od innych.

— Świątynia Jarowita — szepnęła jedna z tajemniczych postaci, wskazując na budynek. — To jej szukaliśmy… Tam jest Tarcza Słońca. Ruszajmy!

— Dwóch strażników przy wejściu — zauważył drugi. — Nie powinno być trudno.

— Nie wiadomo, ilu jest w środku. Do dzieła!

Przemknęli wzdłuż budynków ulokowanych przy krawędzi placu, niczym żmije wijące się między głazami na polanie. Gdy znaleźli się już blisko znudzonych wartowników, opierających się o długie włócznie, wiele się nie zastanawiając, uderzyli gwałtownie, zabijając bezlitośnie niczym wspomniany gad. Wszystko odbyło się w absolutnej ciszy. Ciała ukryli pod drewnianymi schodami prowadzącymi do wejścia. Wąskim wejściem wbiegli do środka świątyni, w której z początku panował półmrok. Dopiero później zauważyli żarzące się pochodnie, w kierunku których ruszyli. Po drodze uśmiercili jeszcze jednego woja, który wszedł im nieświadomie w drogę. Masywnymi schodami dotarli do piętra budynku. Tutaj, nie zwalniając tempa, wpadli do dużej komnaty, gdzie na środku znajdowała się okrągła złota Tarcza Słońca, święty symbol Czrezpienian. Krzątał się przy niej tylko jeden kapłan odwrócony do nich plecami. Podeszli do niego niezauważenie i zadali śmiertelny cios sierpowym, zakrwawionym ostrzem.

Na lśniącej w płomieniach pochodni tarczy zauważyli rozmieszczone wokół jej środka różne symbole. Miejscami jakby wtopione w tarczę mieniły się różnego koloru szmaragdy, szafiry, bursztyny i diamenty. Chwycili razem masywny przedmiot, który okazał się dość ciężki. Z niemałym wysiłkiem donieśli go do wejścia świątyni.

— Nie damy rady sami donieść jej do murów — odezwał się jeden. — Idę po konie.

Wymknął się ze świątyni. Drugi z mnichów przyjrzał się tarczy. Wiedział, że Cesarz będzie z niej zadowolony. Bez swego świętego przedmiotu Czrezpienianie będą już całkowicie bezsilni, a rozprawienie się z nimi będzie jeszcze prostsze. Nie minęła nawet chwila, gdy usłyszał na zewnątrz wytłumione stąpanie końskich kopyt. W wejściu pojawił się jego kompan i razem przywiązali rzemieniami tarczę do jednego z wierzchowców. Owinięte suknem końskie kopyta tłumiły odgłos ich stąpania. Poza tym konie zachowywały się dość spokojnie.

— Jeszcze tylko zajmiemy czymś pogan, gdyby przyszło im na myśl nas ścigać — szepnął ten czekający z tarczą. Cofnął się do świątyni, gdzie pochwycił płonącą pochodnię i rzucił w kąt pomieszczenia. Z drugą zrobił to samo. Gdy wyszedł, złapali za uzdy swoich wierzchowców i wolno oddalili się w kierunku bramy.

— Stój! Kto idzie? — zatrzymał ich donośny głos, gdy znaleźli się już przy wyjeździe z grodu.

Nie odpowiedzieli na zawołanie.

Tęgi mężczyzna z wyciągniętym mieczem i ogromnymi wręcz wąsami podszedł do nich bliżej. Spojrzał na zakryte kapturami głowy i wierzchowce spokojnie stojące za nimi.

— Pokażcie twarze!

Jeden z nich wolno chwycił za kaptur i podciągnął go do góry. Woj na ten widok wybałuszył oczy, a na twarzy wymalowało mu się śmiertelne przerażenie.

— Zdrada! — chciał krzyknąć co sił w płucach, lecz wycharczał tylko, bowiem postać w tym czasie kolejny raz tego wieczora użyła sierpowego ostrza.

Runął do tyłu jak długi, zalewając się własną krwią. Zamieszanie przed bramą zwróciło uwagę łuczników. Ci jednak natychmiast padli zabici przez człowieka czekającego na palisadzie. Jednym pociągnięciem łańcucha wprawił w ruch mechanizm otwierający duże, drewniane wrota, które zaczęły wydawać przeraźliwy zgrzyt. To na pewno rozbudziło mieszkańców Wołogoszczy. Nie czekając na rozwój wydarzeń, złodzieje czym prędzej wskoczyli na konie i wymknęli się z grodu wąską przerwą w na wpół otwartej bramie. Gdy docierali już do ściany lasu sporo oddalonej od grodu, usłyszeli za sobą odgłos dęcia w róg. Odwrócili się i ujrzeli ciemną przestrzeń nad grodem wypełnioną łuną ognia, przechodząca w kłęby ciemnego dymu.