Z angielskiego przełożył

ŁUKASZ PRASKI

Wydanie elektroniczne

O książce

O książce

Kryzysy gospodarcze nie omijają nikogo, nawet prawników. Mickey Haller, obrońca w sprawach karnych, którego biuro mieści się na tylnym siedzeniu kuloodpornego lincolna, musi zmienić specjalizację. Z powodu recesji liczba wypłacalnych klientów – głównie dilerów narkotykowych i recydywistów – maleje niemal do zera. Chcąc nie chcąc, Mickey zaczyna zajmować się sprawami cywilnymi, reprezentując osoby, które nie są w stanie spłacać wysokich kredytów hipotecznych i grozi im utrata nieruchomości. Jedna z jego klientek, nauczycielka Lisa Trammel – samozwańcza orędowniczka praw ludzi broniących domów przed przejmowaniem ich przez banki, często uciekające się do nieuczciwych praktyk – zostaje oskarżona o zabójstwo szefa działu kredytów hipotecznych WestLand National, Mitchella Bonduranta. Haller podejmuje się jej obrony. Adwokat, dla którego kwestie winy i niewinności nie mają żadnego znaczenia, postanawia zbudować linię obrony, wskazując ławie przysięgłych „figuranta”, czyli innego potencjalnego podejrzanego. Gdy w trakcie dochodzenia odkrywa niejasne interesy prowadzone przez zamordowanego bankowca oraz sam pada ofiarą napaści ze strony dwóch bandziorów, dochodzi do wniosku, że jest na właściwym tropie – za zabójstwem kryją się porachunki w świecie wielkiej finansjery. Nie bacząc na niebezpieczeństwo, rozgrywa najlepszą partię obrończą w swojej karierze…

O autorze

MICHAEL CONNELLY

Czołowy amerykański autor powieści kryminalnych. Studiował dziennikarstwo na University of Florida; tam też uległ fascynacji prozą Raymonda Chandlera. Po studiach pracował jako reporter specjalizujący się w sprawach kryminalnych. W 1992 ukazała się jego pierwsza książka Czarne echo, która zdobyła prestiżową Nagrodę Edgara Allana Poego w kategorii debiutu. Łącznie Connelly napisał ponad 20 powieści, m.in. Poeta, Krwawa profesja (sfilmowana przez Clinta Eastwooda), Wydział spraw zamkniętych, Prawnik z lincolna, Oskarżyciel, Piąty świadek, Upadek, The Black Box i The Gods of Guilt. Pisarz jest laureatem wszystkich najważniejszych nagród przyznawanych w uprawianym przez niego gatunku literackim, zarówno krajowych jak zagranicznych: Anthony Award, Macavity Award, Shamus Award, Nero Award i wielu innych. W latach 2003-2004 pełnił funkcję prezesa stowarzyszenia Mystery Writers of America.

www.michaelconnelly.com

Tytuł oryginału:
THE FIFTH WITNESS

Copyright © Hieronymus Inc. 2011
All rights reserved

Published by arrangement with Little, Brown & Co., New York, USA

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2014

Polish translation copyright © Łukasz Praski 2014

Redakcja: Piotr Chojnacki

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7985-032-7

Wydawca
WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ
Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa
www.wydawnictwoalbatros.com

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Tego autora

STRACH NA WRÓBLE

TELEFON

Mickey Haller

PRAWNIK Z LINCOLNA

OŁOWIANY WYROK

OSKARŻYCIEL

PIĄTY ŚWIADEK

BOGOWIE WINY

Harry Bosch

WYDZIAŁ SPRAW ZAMKNIĘTYCH

DZIEWIĘĆ SMOKÓW

UPADEK

CZARNE PUDEŁKO

Dla Dennisa Wojciechowskiego
z mnóstwem podziękowań

CZĘŚĆ I

Magiczne słowa

Rozdział 1

Pani Pena spojrzała na mnie z drugiego końca tylnego siedzenia i błagalnym gestem uniosła ręce. Ostatnią prośbę postanowiła skierować bezpośrednio do mnie, mówiąc z wyraźnym akcentem po angielsku.

– Pan pomoże, panie Mickey, proszę.

Zerknąłem na Rojasa, który siedział z przodu, odwrócony do nas, choć nie musiał tłumaczyć. Potem przez okno spojrzałem ponad ramieniem pani Peny na budynek, który pragnęła za wszelką cenę utrzymać. Był to bladoróżowy dom z dwiema sypialniami i lichym ogródkiem za ogrodzeniem z siatki. Betonowy stopień prowadzący na ganek pokrywało graffiti, nieczytelne z wyjątkiem liczby 13. To nie był adres. To było ślubowanie wierności.

Wreszcie mój wzrok znów spoczął na pani Penie. Miała czterdzieści cztery lata, a jej udręczona twarz była na swój sposób atrakcyjna. Wychowywała samotnie trzech nastoletnich synów i od dziewięciu miesięcy nie płaciła rat hipotecznych. Bank zajął nieruchomość i zamierzał ją sprzedać.

Licytację zaplanowano za trzy dni. Nie liczyło się to, że dom był niewiele wart i że stał w opanowanej przez gangi dzielnicy południowego Los Angeles. I tak ktoś by go kupił, a pani Pena z właścicielki stałaby się najemczynią – oczywiście pod warunkiem, że nowy właściciel nie postanowiłby jej wyeksmitować. Przez wiele lat korzystała z ochrony gangu Florencia 13, ale czasy się zmieniły i lojalność wobec niego nie mogła jej już w niczym pomóc. Był jej potrzebny prawnik. Potrzebowała mnie.

– Powiedz jej, że zrobię wszystko, co się da – zwróciłem się do Rojasa. – Że prawie na pewno uda mi się wstrzymać licytację i zakwestionować zasadność egzekucji. Przynajmniej przyhamujemy rozwój wypadków i zyskamy czas na opracowanie długofalowego planu. Może jakoś stanie na nogi.

Pokiwałem głową i czekałem, aż Rojas przetłumaczy. Pracował u mnie jako kierowca i tłumacz, odkąd wykupiłem pakiet reklamowy w hiszpańskojęzycznych stacjach radiowych.

Poczułem, że w kieszeni wibruje mi komórka. Odgadłem, że dostałem SMS-a; sygnał połączenia byłby dłuższy. Zignorowałem to, a kiedy Rojas skończył tłumaczyć, wtrąciłem się, zanim pani Pena zdążyła odpowiedzieć.

– Powiedz jej, że musi zrozumieć, że to nie jest rozwiązanie jej problemów. Mogę coś odwlec i spróbować negocjować z bankiem, ale nie obiecuję, że nie straci domu. Właściwie już go straciła. Zamierzam go odzyskać, ale tak czy inaczej będzie musiała sobie poradzić z bankiem.

Rojas przetłumaczył, podkreślając gestami niektóre słowa, choć ja tego nie robiłem. Prawda była taka, że pani Pena w końcu będzie musiała opuścić dom. Chodziło tylko o to, jak długo miałem prowadzić jej sprawę. Gdyby chciała złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, oznaczałoby to, że będę jej bronił przed egzekucją jeszcze rok. Nie musiała jednak podejmować na razie takiej decyzji.

– Powiedz jej, że musi mi też zapłacić za moją pracę. Podaj jej grafik. Tysiąc z góry i harmonogram miesięcznych opłat.

– Ile miesięcznie i jak długo?

Znów popatrzyłem na dom. Pani Pena zapraszała mnie do środka, ale wolałem przeprowadzić tę rozmowę w samochodzie. Byłem na terytorium walk gangów i siedziałem w swoim lincolnie town car BPS. Skrót oznaczał Ballistic Protection Series, czyli wóz był odporny jak czołg. Kupiłem go od wdowy po zamordowanym członku kartelu narkotykowego z Sinaloa. Samochód miał pancerne blachy w drzwiach, a kuloodporne szyby składały się z trzech warstw laminowanego szkła. Szyby w oknach różowego domu pani Pena nie były kuloodporne. Od człowieka z Sinaloa nauczyłem się, że nie należy bez konieczności wychodzić z samochodu.

Pani Pena wyjaśniła mi wcześniej, że miesięczna rata kredytu hipotecznego, który przestała spłacać przed dziewięcioma miesiącami, wynosiła siedemset dolarów. Miała nadal nie płacić rat, gdy będę prowadził jej sprawę, tak długo, jak uda mi się powstrzymać bank, więc można było zarobić.

– Powiedzmy, że dwieście pięćdziesiąt miesięcznie. Dostanie zniżkę. Daj jej wyraźnie do zrozumienia, że dobrze na tym wyjdzie i że nie wolno się jej spóźniać z zapłatą. Możemy przyjąć kartę kredytową, jeżeli ma jeszcze jakąś z pokryciem. Upewnij się tylko, czy jest ważna do dwa tysiące dwunastego.

Gdy Rojas tłumaczył, znów używając gestów i o wiele większej liczby słów niż ja, wyciągnąłem telefon. Wiadomość była od Lorny Taylor.

Zadzwoń jak najszybciej.

Zamierzałem skontaktować się z nią po spotkaniu z klientką. Typowe biuro prawne miało zwykle menedżera kancelarii i sekretarkę. Moja kancelaria znajdowała się jednak na tylnym siedzeniu lincolna, więc Lorna zajmowała się sprawami administracyjnymi i odbierała telefony w swoim mieszkaniu w West Hollywood, które dzieliła z moim detektywem.

Moja matka urodziła się w Meksyku, ale nigdy nie dawałem po sobie poznać, jak dobrze rozumiałem jej ojczysty język. Odpowiedź pani Peny pojąłem – przynajmniej z grubsza. Mimo to pozwoliłem Rojasowi przetłumaczyć jej słowa. Obiecała, że przyniesie z domu tysiąc dolarów zaliczki i będzie sumiennie płaciła miesięczne raty. Mnie, nie bankowi. Doszedłem do wniosku, że jeżeli uda mi się przedłużyć jej pobyt w domu do roku, zarobię na tym w sumie cztery tysiące. Nieźle jak na pracę, którą miałem wykonać. Prawdopodobnie już nigdy nie zobaczę pani Peny. Złożę pozew kwestionujący egzekucję i postaram się przeciągać sprawę. Być może w ogóle moja obecność na sali rozpraw okaże się niepotrzebna. Sądową robotę odwali moja młoda wspólniczka. Pani Pena będzie zadowolona, ja też. W końcu jednak dom pójdzie pod młotek. Jak zawsze.

Uznałem, że trafiła mi się niezbyt skomplikowana sprawa, choć pani Pena nie będzie życzliwie usposobioną klientką. Większość moich klientów przestawała spłacać kredyty, kiedy traciła pracę albo przeżyła jakąś katastrofę zdrowotną. Pani Pena przestała płacić, gdy jej trzej synowie trafili za kratki za handel narkotykami i nagle została odcięta od cotygodniowego wsparcia finansowego. Wiedziałem, że to zdarzenie nie poprawi jej reputacji. Ale bank nie grał z nią fair. Przejrzałem akta, które miałem w laptopie. Znalazłem potwierdzenia, że wysyłano noty z żądaniem zapłaty, a potem z zapowiedzią przejęcia nieruchomości. Tyle że według pani Peny żadna z tych not nigdy do niej nie dotarła. Wierzyłem w to. Po tej dzielnicy doręczyciele sądowi nie poruszają się swobodnie. Podejrzewałem, że zawiadomienia lądowały w koszu, a doręczyciel po prostu kłamał, że dostarczył je adresatce. Gdybym to umiał udowodnić, mógłbym wykorzystać ten argument i bank odczepiłby się od pani Peny.

Na tym opierałaby się moja obrona. Biedna kobieta nigdy nie została w należyty sposób uprzedzona przed zagrożeniem. Bank ją wykorzystał i przystąpił do egzekucji, nie dając okazji do spłaty zaległości, za co powinien zostać skarcony przez sąd.

– No dobra, jesteśmy umówieni – oznajmiłem. – Powiedz jej, żeby poszła po pieniądze, a ja wydrukuję umowę i pokwitowanie. Jeszcze dzisiaj się tym zajmiemy.

Uśmiechnąłem się i skinąłem głową pani Penie. Rojas przetłumaczył, a potem wyskoczył z samochodu, żeby otworzyć jej drzwi.

Kiedy pani Pena opuściła lincolna, otworzyłem w laptopie szablon umowy po hiszpańsku i wypełniłem go niezbędnymi nazwiskami i cyframi. Przesłałem umowę do drukarki zamontowanej wraz z inną elektroniką na przednim fotelu samochodu. Następnie zabrałem się do wypisywania pokwitowania wpłaty na mój rachunek powierniczy przeznaczony na honoraria. Wszystko odbywało się przejrzyście i legalnie. Zawsze. Tylko w ten sposób korporacja adwokacka Kalifornii nie mogła się do niczego przyczepić. Samochód miałem kuloodporny, ale najczęściej musiałem uważać na kolegów po fachu.

To był trudny rok dla Kancelarii Adwokackiej Michael Haller i Wspólnicy. Z powodu recesji gospodarki sprawy karne prawie zupełnie zanikły. Oczywiście liczba przestępstw nie zmalała. W Los Angeles zbrodnia kwitła niezależnie od stanu gospodarki, ale wypłacalnych klientów było jak na lekarstwo. Odnosiło się wrażenie, jak gdyby nikt nie miał pieniędzy na adwokata. W konsekwencji prokuratura pękała w szwach od spraw i klientów, podczas gdy tacy jak ja przymierali głodem.

Miałem sporo wydatków i czternastoletnie dziecko w prywatnej szkole, które ilekroć w rozmowie pojawił się temat college’u, zaczynało mówić o University of Southern California. Musiałem coś zrobić i wykonałem ruch, który kiedyś uważałem za nie do przyjęcia: zająłem się sprawami cywilnymi. Jedyną prężnie działającą dziedziną biznesu prawnego stała się obrona w sprawach egzekucyjnych. Wziąłem udział w kilku seminariach prowadzonych przez korporację, żeby być na bieżąco z tematem, a potem zacząłem zamieszczać reklamy w dwóch językach. Stworzyłem parę stron internetowych i zacząłem kupować od okręgowego urzędu rejestrowego spisy wniosków o egzekucję. W ten sposób moją klientką została pani Pena. Dzięki reklamie bezpośredniej. Jej nazwisko figurowało na liście, więc wysłałem do niej list po hiszpańsku, oferując swoje usługi. Powiedziała mi potem, że mój list był dla niej pierwszym sygnałem, iż grozi jej zajęcie nieruchomości.

Powiada się, że przyjdą, jeżeli zbudujesz. To prawda. Miałem tyle pracy, że ledwie sobie z nią radziłem – jeszcze dziś po spotkaniu z panią Peną miałem rozmawiać z sześcioma klientami – i po raz pierwszy kancelaria Michael Haller i Wspólnicy musiała zatrudnić prawdziwego współpracownika. Ogólnokrajowa epidemia zajmowania nieruchomości rozprzestrzeniała się już wolniej, ale bynajmniej nie wygasała. W okręgu Los Angeles mogłem z tego żyć jeszcze przez długie lata.

Każda sprawa przynosiła zysk w wysokości zaledwie czterech czy pięciu tysięcy, ale w tym okresie mojego życia zawodowego ilość brała górę nad jakością. Miałem w terminarzu ponad dziewięćdziesięciu klientów, których broniłem przed przejęciem nieruchomości przez bank. Moja córka mogła już na pewno planować studia na USC. Co tam studia – mogła nawet zacząć myśleć o magisterium.

Niektórzy uważali, że sam jestem częścią problemu i że pomagam tylko notorycznym dłużnikom oszukiwać system, odwlekając uzdrowienie całej gospodarki. Taka charakterystyka na pewno pasowała do kilku moich klientów. Większość z nich uważałem jednak za ofiary, najpierw omamione amerykańskim marzeniem o własnym domu i wrobione w kredyty, choć nie spełniały żadnych warunków, aby je otrzymać, a potem oszukane jeszcze raz, gdy bańka pękła, a pozbawieni skrupułów wierzyciele przypuścili na nich szaleńczy atak, bezlitośnie zajmując ich nieruchomości. Niegdysiejsi dumni właściciele domów w większości nie mieli żadnych szans w starciu ze sprawną procedurą postępowań egzekucyjnych stanu Kalifornia. Bank nie potrzebował nawet zgody sędziego, aby odebrać komuś dom. Wielkie umysły finansjery uważały, że to jedyna droga. Nie ma się co roztkliwiać. Im szybciej kryzys sięgnie dna, tym prędzej rozpocznie się uzdrowienie ekonomii. Ciekawe, co na to pani Pena.

Krążyła teoria, że to wszystko spisek największych banków w kraju, aby podważyć prawa do własności, utrudnić działanie systemu sądowego i zbudować samonapędzający się przemysł egzekucyjny, dzięki czemu czerpałyby korzyści z całej sytuacji. Osobiście nie bardzo w to wierzyłem. Mimo to w trakcie krótkiej praktyki w tej dziedzinie prawa widziałem dość nieetycznych postaw tak zwanych uczciwych biznesmenów, którzy często posuwali się do zwykłego rabunku, że zaczynałem tęsknić za staroświeckim prawem karnym.

Rojas czekał przed samochodem na powrót pani Peny z pieniędzmi. Spojrzałem na zegarek i zauważyłem, że możemy się spóźnić na następne spotkanie – w sprawie przejęcia nieruchomości komercyjnej w Compton. Starałem się łączyć terminy konsultacji z klientami mieszkającymi niedaleko siebie, żeby oszczędzić czas, benzynę i liczbę przejechanych kilometrów. Dzisiaj pracowałem w południowej części miasta. Jutro zamierzałem przenieść się do wschodniego Los Angeles. Dwa dni w tygodniu spędzałem w samochodzie, podpisując umowy z nowymi klientami. Resztę czasu poświęcałem pracy nad sprawami.

– Szybciej, pani Pena – powiedziałem. – Musimy się zwijać.

Postanowiłem wykorzystać tę chwilę i zadzwonić do Lorny. Przed trzema miesiącami zacząłem blokować identyfikację mojego numeru telefonu. Gdy pracowałem nad sprawami karnymi, nigdy tego nie robiłem, ale w nowym wspaniałym świecie obrony przed egzekucjami nie chciałem, by ludzie znali mój numer. Dotyczyło to zarówno prawników wierzycieli, jak i moich klientów.

– Kancelaria Michael Haller i Wspólnicy – powiedziała Lorna w słuchawce. – Czym mogę…

– To ja. O co chodzi?

– Mickey, musisz natychmiast jechać na komendę w Van Nuys.

Z jej tonu odgadłem, że to naprawdę bardzo pilna sprawa.

W Van Nuys znajdowała się centralna komenda policji Los Angeles działającej w rozległej Dolinie San Fernando w północnej części miasta.

– Dzisiaj pracuję na południu. Co się dzieje?

– Zgarnęli Lisę Trammel. Dzwoniła.

Lisa Trammel była klientką. Ściślej mówiąc, moją pierwszą klientką, której broniłem przed egzekucją. Dzięki mnie nie wyrzucono jej z domu przez osiem miesięcy i byłem pewien, że minie jeszcze co najmniej rok, zanim rzucimy ostateczną bombę bankructwa. Miała jednak głębokie poczucie niesprawiedliwości, trawiła ją frustracja i nie dawało się jej uspokoić i nad nią zapanować. Zaczęła paradować przed bankiem z transparentem potępiającym jego nieuczciwe praktyki i bezduszne postępowanie. Chodziła tak, dopóki bank nie postarał się o wydanie sądowego zakazu zbliżania się do budynku.

– Naruszyła warunki zakazu? Zatrzymali ją?

– Mickey, zatrzymali ją pod zarzutem morderstwa.

Tego się nie spodziewałem.

– Morderstwo? Kto jest ofiarą?

– Mówiła, że podejrzewają ją o zabójstwo Mitchella Bonduranta.

Znów na chwilę mnie zamurowało. Spoglądając przez okno, zobaczyłem, że pani Pena wychodzi z domu. W dłoni trzymała zwitek banknotów.

– Dobra, bierz telefon i przełóż resztę dzisiejszych spotkań. Przekaż Cisco, żeby jechał do Van Nuys. Tam się spotkamy.

– Jasne. Chcesz, żeby na popołudniowe spotkania pojechała Bullocks?

„Bullocks” nazywaliśmy Jennifer Aronson, wspólniczkę, którą zaangażowałem. Była świeżo po prawie na Southwestern, szkole mieszczącej się w dawnym domu towarowym Bullocks na Wilshire.

– Nie, lepiej niech nie przyjmuje nowych klientów. Po prostu przełóż termin. Słuchaj, chyba mam akta Trammel przy sobie, ale u ciebie jest lista kontaktów. Znajdź jej siostrę. Lisa ma dziecko. Chłopak pewnie jest w szkole i ktoś go musi odebrać, skoro Lisa nie może.

Zalecamy każdemu klientowi przedstawienie długiej listy osób, z którymi można się kontaktować, ponieważ czasem trudno ich samych znaleźć, gdy mają się stawić w sądzie – albo zapłacić mi za pracę.

– Od tego zacznę – odparła Lorna. – Powodzenia, Mickey.

– Wzajemnie.

Zamknąłem telefon, myśląc o Lisie Trammel. W pewnym sensie nie byłem zaskoczony, że została zatrzymana za zabójstwo człowieka, który próbował odebrać jej dom. Oczywiście nie spodziewałem się, że do tego dojdzie. Nawet nie przypuszczałem. Ale w głębi duszy wiedziałem, że coś musi się stać.

Rozdział 2

Szybko przyjąłem gotówkę od pani Peny i wręczyłem jej pokwitowanie. Oboje podpisaliśmy umowę i dostała swój egzemplarz. Wziąłem od niej numer karty kredytowej, a pani Peny obiecała mi, że karta wytrzyma obciążenie w wysokości dwustu pięćdziesięciu dolarów miesięcznie, gdy będę dla niej pracował. Podziękowałem kobiecie, podałem jej rękę, a Rojas odprowadził ją do drzwi domu.

Otworzyłem bagażnik pilotem i wysiadłem. Bagażnik lincolna był na tyle duży, że mogłem w nim trzymać trzy kartonowe pudła z aktami i wszystkie niezbędne akcesoria biurowe. W trzecim kartonie znalazłem teczkę Trammel i wyciągnąłem. Wziąłem też wytworną aktówkę, którą nosiłem zwykle podczas wizyt na posterunkach policji. Kiedy zamknąłem klapę bagażnika, ujrzałem stylizowaną liczbę 13 wymalowaną sprayem na czarnym lakierze.

– Niech to szlag.

Rozejrzałem się. Trzy podwórka dalej bawiła się w błocie dwójka dzieciaków, ale wydawały się za małe na grafficiarzy. Poza tym ulica była pusta. Dziwne. Nie chodziło tylko o to, że nie usłyszałem i nie zauważyłem napaści na swój samochód, do której doszło, gdy rozmawiałem w środku z klientką, ale minęła dopiero pierwsza, a wiedziałem, że większość młodocianych gangsterów wstaje i wita dzień dopiero późnym popołudniem. Te istoty prowadziły nocny tryb życia.

Wróciłem z teczką do samochodu. Zauważyłem, że Rojas stoi przed werandą i gawędzi z panią Peną. Gwizdnąłem, wzywając go gestem do samochodu. Musieliśmy jechać.

Wsiadłem. Rojas odczytał znak, wrócił truchtem do lincolna i wskoczył za kierownicę.

– Do Compton? – spytał.

– Nie, zmiana planów. Musimy jechać do Van Nuys. I to szybko.

– Dobra, szefie.

Ruszył, kierując się w stronę autostrady 110. Do Van Nuys nie prowadziła bezpośrednio żadna autostrada, musieliśmy więc wrócić sto dziesiątą do centrum, a stamtąd pojechać na północ sto pierwszą. Nie mogliśmy sobie wybrać w mieście gorszego początku drogi.

– Co ci mówiła przy drzwiach? – zapytałem Rojasa.

– Pytała o pana.

– To znaczy?

– Mówiła, że wygląda pan, jakby nie potrzebował żadnego tłumacza.

Skinąłem głową. Często to słyszałem. Przez geny mojej matki wyglądałem bardziej na mieszkańca południowej niż północnej strony granicy.

– Chciała też wiedzieć, czy jest pan żonaty, szefie. Powiedziałem, że tak. Jak pan chce się jeszcze raz z nią spotkać i skorzystać, będzie gotowa. Ale pewnie zażyczy sobie rabatu.

– Dzięki, Rojas – odparłem oschle. – Rabat już dostała, ale będę pamiętał.

Zanim otworzyłem akta, przewinąłem listę kontaktów w telefonie. Szukałem nazwiska kogoś z biura detektywów w Van Nuys, kto mógłby mi udzielić informacji. Nie znalazłem jednak nikogo. Wchodziłem w ciemno w sprawę o morderstwo. To nie był dobry początek.

Zamknąłem klapkę telefonu i podłączyłem aparat do ładowarki, po czym otworzyłem teczkę. Lisa Trammel została moją klientką, odpowiadając na szablonową korespondencję, jaką wysyłałem właścicielom domów zagrożonych egzekucją. Przypuszczałem, że nie byłem jedynym adwokatem w Los Angeles, który to robił. Z jakiegoś powodu Lisa odpowiedziała akurat na mój list.

Każdy prawnik prowadzący prywatną praktykę najczęściej musi wybierać klientów. Czasem wybiera źle. Lisa była jednym z takich przypadków. Bardzo chciałem zacząć pracę na nowym terenie. Szukałem klientów, którzy byli w tarapatach albo zostali wykorzystani. Ludzi zbyt naiwnych, aby mogli znać swoje prawa i możliwości działania. Szukałem ofiar losu i uznałem, że w Lisie znalazłem właśnie taką osobę. Idealnie pasowała do modelu. Traciła dom z powodu splotu okoliczności, które wymknęły się jej spod kontroli jak przewracające się kostki domina. Kredytodawca przekazał jej sprawę firmie prawniczej, która poszła na skróty w procedurze egzekucji, a nawet naruszyła parę zasad. Podpisałem umowę z Lisą, wyznaczyłem jej harmonogram płatności i podjąłem walkę w jej imieniu. Sprawa zapowiadała się nieźle, cieszyłem się, że będę ją prowadzić. Dopiero potem Lisa stała się uciążliwą klientką.

Lisa Trammel miała trzydzieści pięć lat. Była mężatką i matką dziewięcioletniego Tylera. Rodzina mieszkała na Melba Avenue w Woodland Hills. Kiedy w 2005 roku ona i jej mąż Jeffrey kupili dom, Lisa uczyła wiedzy o społeczeństwie w liceum Granta, a Jeffrey sprzedawał bmw w salonie w Calabasas.

Ich dom z trzema sypialniami miał hipotekę w wysokości siedmiuset pięćdziesięciu tysięcy dolarów przy szacunkowej wartości dziewięciuset tysięcy. Rynek trzymał się wówczas mocno, kredytów hipotecznych było w bród i łatwo było je uzyskać. Skorzystali z usług pośrednika, który znalazł im nisko oprocentowany kredyt z ratą balonową pod koniec pięcioletniego okresu spłaty. Następnie kredyt został dorzucony do pakietu hipotek i po dwóch cesjach trafił na stałe do WestLand Financial, spółki córki WestLand National, banku z siedzibą w Los Angeles, którego centrala znajdowała się w Sherman Oaks.

Rodzinie wszystko układało się świetnie, dopóki Jeff Trammel nie uznał, że nie ma już dłużej ochoty być mężem i ojcem. Kilka miesięcy przed terminem płatności siedmiuset pięćdziesięciu tysięcy Jeff ulotnił się, zostawiając na parkingu przed Union Station swoje służbowe bmw M3, a Lisę ze spłatą balonową na głowie.

Mając dziecko na utrzymaniu i tylko swoje dochody do dyspozycji, Lisa oceniła sytuację i podjęła decyzję. Gospodarka zaczynała się już chwiać i opadać jak samolot tracący siłę nośną. Żadna instytucja nie zgodziłaby się refinansować kredytu osobie z pensją nauczyciela. Lisa przestała spłacać raty i ignorowała wszystkie pisma z banku. Kiedy nadszedł termin płatności, rozpoczęło się postępowanie egzekucyjne i wtedy właśnie wkroczyłem do akcji. Przysłałem list Jeffowi i Lisie, nie wiedząc, że Jeff zniknął już z horyzontu.

Odpowiedziała na niego Lisa.

Klient uciążliwy to osoba, która nie rozumie charakteru naszych relacji, nawet jeśli wyraźnie, czasem wielokrotnie nakreślam ich granice. Lisa przyszła do mnie z pierwszym zawiadomieniem o egzekucji. Przyjąłem jej sprawę i poleciłem spokojnie czekać, a sam zabrałem się do pracy. Lisa nie potrafiła jednak spokojnie czekać. Dzwoniła do mnie codziennie. Gdy wniosłem sprawę przeciwko bankowi, przychodziła do sądu na rutynowe posiedzenia i decyzje o odroczeniach. Musiała być na sali rozpraw, znać każdy mój ruch, zobaczyć każdy list, jaki wysyłałem, wypytać mnie o każdą przeprowadzoną rozmowę telefoniczną. Często dzwoniła do mnie i krzyczała, kiedy zauważała, że nie poświęcam jej sprawie całej uwagi. Chyba pojmowałem, dlaczego jej mąż dał nogę. Musiał od niej uciekać.

Zacząłem się też obawiać o zdrowie psychiczne Lisy, u której podejrzewałem chorobę dwubiegunową. Nieustanne telefony i okresy aktywności zdarzały się cyklicznie. Przychodziły tygodnie, gdy w ogóle się do mnie nie odzywała, a potem tygodnie, kiedy wydzwaniała codziennie, po kilka razy, dopóki nie usłyszała w słuchawce mojego głosu.

Trzy miesiące po tym, jak przyjąłem sprawę, Lisa poinformowała mnie, że została zwolniona z pracy przez okręg szkolny Los Angeles z powodu nieusprawiedliwionych nieobecności. Wtedy właśnie zaczęła wspominać o żądaniach odszkodowania od banku, który zamierzał przejąć jej dom. Pojawiło się u niej poczucie, że ma do nich prawo. Bank był odpowiedzialny za wszystko: za odejście męża, stratę pracy, odebranie domu.

Popełniłem błąd i zdradziłem jej niektóre z zebranych przeze mnie informacji i strategię prowadzenia sprawy. Zrobiłem to, aby ją uspokoić, żeby wreszcie przestała do mnie wydzwaniać. Po zbadaniu dokumentów kredytowych wyszły na jaw pewne niespójności i błędy popełnione podczas przekazywania wierzytelności różnym holdingom. Znaleźliśmy ślady świadczące o oszustwie i uznałem, że będę je mógł wykorzystać na rzecz Lisy podczas negocjacji przed rozstrzygnięciem sprawy.

Te informacje utwierdziły jednak Lisę w przekonaniu, że jest ofiarą prześladowań ze strony banku. Ani razu nie przyznała, że podpisała umowę o kredyt i jest zobowiązana do jego spłaty. W banku widziała tylko źródło wszystkich swoich nieszczęść.

Zaczęła od zarejestrowania strony internetowej www.californiaforeclosurefighters.com. Za jej pośrednictwem rozpoczęła działalność organizacji Dłużnicy Zagrożeni Egzekucją Przeciwko Pazerności, lepiej znanej pod skrótem FLAG¹ – ostentacyjnie wykorzystując amerykańską flagę na swoich protestacyjnych transparentach. Sugerowała w ten sposób, że walka z egzekucją z nieruchomości jest równie amerykańska jak coca-cola.

Potem zaczęła pikiety przed siedzibą WestLand na Ventura Boulevard. Czasem chodziła sama, czasem ze swoim synkiem, a czasem z ludźmi, którym spodobały się jej hasła. Nosiła transparenty potępiające banki za udział w nielegalnych egzekucjach i wyrzucaniu na bruk rodzin.

Swoimi działaniami Lisa szybko ściągnęła na siebie uwagę lokalnych mediów. Wielokrotnie występowała w telewizji i zawsze miała na podorędziu komentarz, w którym wyrażała uczucia osób w podobnej sytuacji jak ona, stawiając je w roli Bogu ducha winnych ofiar epidemii egzekucji, a nie zwykłych niewypłacalnych dłużników. Zauważyłem nawet, że w Channel 5 trafiła do stałego zbioru materiałów filmowych i ukazywała się na ekranie przy okazji każdej relacji związanej z przejmowaniem nieruchomości w całym kraju albo informacji o statystykach. Kalifornia była trzecim stanem w kraju pod względem liczby postępowań egzekucyjnych z nieruchomości, a ich centrum było Los Angeles. Kiedy informowano o tych faktach, na ekranach telewizorów pojawiała się Lisa i jej grupa, niosąc tablice:

NIE ZABIERAJCIE MI DOMU!
DOŚĆ NIELEGALNYCH EGZEKUCJI!

Utrzymując, że jej demonstracje to nielegalne zgromadzenia utrudniające ruch uliczny, WestLand wystąpił z wnioskiem do sądu i uzyskał dla Lisy zakaz zbliżania się do budynku banku i jego pracowników na odległość mniejszą niż trzydzieści metrów. Niezrażona tym moja klientka zabrała swoje transparenty i zwolenników pod gmach sądu okręgowego, gdzie co dzień wydawano tytuły egzekucyjne.

Mitchell Bondurant był wiceprezesem WestLand. Kierował wydziałem kredytów hipotecznych. Na dokumentach związanych z kredytem udzielonym Lisie Trammel na zakup domu widniało jego nazwisko, dlatego też figurowało w całej dokumentacji jej sprawy. Napisałem również do niego list, przedstawiając w skrócie dowody nieuczciwych praktyk, jakich dopuściła się firma prawna wynajęta przez WestLand do wykonania brudnej roboty odbierania domów i innego mienia ich klientom, którzy nie wywiązywali się ze spłat kredytu.

Lisa miała prawo wglądu we wszystkie dokumenty związane ze swoją sprawą. Dostała kopię listu i reszty papierów. Mimo że to Bondurant uosabiał perfidię banku próbującego odebrać Lisie dom, nie mieszał się do awantury, chowając się za plecami bankowego zespołu prawnego. Nie zareagował na mój list i nigdy go nie spotkałem. Nie wiedziałem, czy Lisa Trammel kiedykolwiek z nim rozmawiała ani czy go widziała. Teraz jednak nie żył, a Lisa została zatrzymana.

Zjechaliśmy ze sto pierwszej na Van Nuys Boulevard i ruszyliśmy na północ. Centrum administracyjne stanowił plac otoczony dwoma gmachami sądowymi, budynkiem biblioteki, administracji miejskiej oraz siedzibą policyjnego biura Doliny San Fernando, do którego należała komenda Van Nuys. Wokół głównego kompleksu znajdowały się inne budynki instytucji publicznych. Zawsze trudno tu było zaparkować, ale tym akurat nie musiałem się przejmować. Wyciągnąłem telefon i zadzwoniłem do Dennisa Wojciechowskiego.

– Cisco, to ja. Jesteś niedaleko?

W młodości Wojciechowski miał związki z gangiem motocyklowym Road Saints, do którego należał już jeden Dennis. Nikt nie potrafił wymówić nazwiska „Wojciechowski”, więc nazywali go Cisco Kid, ponieważ miał ciemną karnację i nosił wąsy. Po wąsach dawno nie było już śladu, ale przezwisko zostało.

– Jestem już na miejscu. Spotkamy się na ławce przed wejściem na komendę.

– Będę za pięć minut. Rozmawiałeś już z kimś? Nic nie wiem.

– Tak, sprawę prowadzi twój dobry kumpel Kurlen. Ofiara to Mitchell Bondurant, znaleziono go o dziewiątej rano w podziemnym parkingu w budynku WestLand na Ventura. Leżał na ziemi między dwoma samochodami, nie wiadomo jak długo. Zginął na miejscu.

– Znamy już przyczynę śmierci?

– To właśnie trochę mętna sprawa. Najpierw ogłosili, że został zastrzelony, bo jeden z pracowników na innym poziomie parkingu powiedział patrolowi, że słyszał dwa huki, jakby strzały. Ale z oględzin zwłok na miejscu wynika, że został zatłuczony na śmierć. Dostał czymś twardym.

– Tam zatrzymali Lisę Trammel?

– Nie, z tego, co wiem, zgarnęli ją z domu w Woodland Hills. Muszę jeszcze podzwonić, ale na razie wiem mniej więcej tyle. Przepraszam, Mick.

– W porządku. Niedługo wszystkiego się dowiemy. Kurlen jest na miejscu czy z podejrzaną?

– Dowiedziałem się, że Trammel zatrzymali on i jego partnerka. Nazywa się Cynthia Longstreth i jest detektywem z jedynką. Nigdy o niej nie słyszałem.

Ja też o niej nie słyszałem, ale skoro była detektywem pierwszego stopnia, przypuszczałem, że jest nowa w zabójstwach i przydzielono ją Kurlenowi, detektywowi trzeciego stopnia, żeby nabrała doświadczenia. Wyjrzałem przez okno. Mijaliśmy salon BMW, więc przypomniał mi się mąż Lisy, który sprzedawał auta tej marki, zanim postanowił podziękować za udział w małżeństwie i uciec. Ciekawe, czy Jeff Trammel pojawi się, skoro jego żona została zatrzymana pod zarzutem morderstwa. Zaopiekuje się synem, którego porzucił?

– Mam sprowadzić Valenzuelę? – zapytał Cisco. – Pracuje ulicę dalej.

Fernando Valenzuela był poręczycielem, z którego usług korzystałem, prowadząc sprawy w Dolinie. Wiedziałem jednak, że tym razem nie będzie potrzebny.

– Z tym raczej bym się wstrzymał. Jeżeli zgarnęli ją za morderstwo, nie ma szans wyjść za kaucją.

– No tak, jasne.

– Wiesz, czy wyznaczyli już prokuratora?

Myślałem o swojej byłej żonie, która pracowała w prokuraturze okręgowej w Van Nuys. Mogła być cennym źródłem informacji – pod warunkiem że nie dostała tej sprawy. Wtedy doszłoby do konfliktu interesów. Nieraz już się tak zdarzało. Maggie McPherson nie byłaby zadowolona.

– Nie mam żadnej wiadomości.

Zastanawiałem się, co powinniśmy zrobić, wiedząc tak niewiele. Miałem przeczucie, że gdy tylko policja zrozumie, z czym ma do czynienia – morderstwem, które może zwrócić powszechną uwagę na jedną z największych katastrof finansowych naszych czasów – natychmiast odetnie dostęp do wszystkich źródeł informacji. Trzeba było działać szybko.

– Cisco, zmieniłem zdanie. Nie czekaj na mnie. Jedź na miejsce zdarzenia i zbierz, ile się da. Pogadaj z ludźmi, zanim każą im zamknąć gębę na kłódkę.

– Na pewno?

– Tak. Sam poradzę sobie z prokuratorem i dam znać, gdybym czegoś potrzebował.

– Dobra, powodzenia.

– Nawzajem.

Zamknąłem telefon i spojrzałem na tył głowy mojego kierowcy.

– Rojas, skręć w prawo w Delano i zawieź mnie do Sylmar.

– Nie ma sprawy.

– Nie wiem, ile mi to zajmie czasu. Wysadź mnie, a potem wróć na Van Nuys Boulevard i poszukaj blacharza. Spytaj, czy da się jakoś usunąć farbę z tyłu samochodu.

Rojas popatrzył na mnie we wstecznym lusterku.

– Jaką farbę?

Rozdział 3

Policyjny gmach w Van Nuys to czteropiętrowy budynek pełniący wiele funkcji. Mieści się w nim komenda Van Nuys, a także gabinety komendantów biura Doliny i centralny areszt, z którego korzysta cała północna część miasta. Byłem tu przy okazji różnych spraw, wiedziałem więc, że jak w większości posterunków departamentu policji Los Angeles, dużych i małych, natknę się na liczne przeszkody utrudniające mi kontakt z klientką.

Zawsze podejrzewałem, że funkcjonariusze przyjmujący interesantów na komisariatach są wybierani przez podstępnych przełożonych ze względu na swoje umiejętności dezinformowania i mataczenia. Jeżeli ktoś w to wątpi, niech wejdzie na pierwszy lepszy posterunek w mieście i powie dyżurnemu policjantowi, że chce złożyć skargę na jakiegoś funkcjonariusza. Niech się przekona, jak długo potrwa odnalezienie właściwego formularza. Gliniarze za biurkiem na posterunku są zwykle młodzi, mało rozgarnięci i niedouczeni albo starzy i nieczuli – ci działają z całkowitą premedytacją.

Na komendzie Van Nuys powitał mnie funkcjonariusz w wyprasowanym mundurze, z nazwiskiem CRIMMINS nadrukowanym na plakietce. Był siwowłosym weteranem, potrafił więc znakomicie zmierzyć człowieka ciężkim i nieprzyjaznym spojrzeniem. Zademonstrował tę umiejętność, kiedy przedstawiłem się jako adwokat i wyjaśniłem, że w biurze detektywów czeka na mnie klientka. W odpowiedzi zacisnął usta i wskazał mi rząd plastikowych krzeseł, gdzie miałem potulnie zaczekać, aż uzna za stosowne zadzwonić na górę.

Policjant w typie Crimminsa jest przyzwyczajony, że ma do czynienia z zalęknionymi ludźmi, którzy robią dokładnie to, co im powie, bo za bardzo się boją zrobić co innego. Nie należałem do tej kategorii.

– Nie, nic z tego – oznajmiłem.

Crimmins przymrużył oczy. Przez cały dzień nikt nie sprzeciwiał się jego woli – a co dopiero obrońca kryminalistów – z akcentem na „kryminalistów”. W pierwszym odruchu uruchomił arsenał sarkazmu.

– Czyżby?

– Owszem. Niech pan weźmie telefon i zadzwoni na górę do detektywa Kurlena. Proszę powiedzieć, że idzie do niego Mickey Haller i jeżeli w ciągu dziesięciu minut nie zobaczę się ze swoją klientką, pójdę na drugą stronę placu do sądu i porozmawiam z sędzią Millsem.

Wymieniwszy to nazwisko, zrobiłem znaczącą pauzę.

– Na pewno pan wie, że na szczęście dla mnie sędzia Roger Mills był obrońcą w sprawach karnych, zanim został wybrany na urząd. Wtedy nie lubił tracić czasu przez policję, a kiedy usłyszy o tym, co się tu dzieje, też mu się to nie spodoba. Wezwie pana i Kurlena do sądu i każe wam wyjaśnić, dlaczego wciąż utrudniacie obywatelowi korzystanie z konstytucyjnego prawa do konsultacji z adwokatem. Kiedy ostatnim razem zdarzyło się coś podobnego, sędziemu Millsowi nie podobały się odpowiedzi i wlepił człowiekowi, który siedział na tym samym miejscu co pan, pięćset dolarów grzywny.

Crimmins patrzył na mnie z taką miną, jak gdyby nie nadążał za potokiem moich słów. Pewnie wolał krótkie zdania. Zamrugał dwa razy i sięgnął po telefon. Usłyszałem, jak cicho naradza się z Kurlenem. Po chwili odłożył słuchawkę.

– Znasz drogę, cwaniaczku?

– Znam drogę. Dziękuję za pomoc, Crimmins.

– Jeszcze się policzymy.

Wycelował we mnie palec jak lufę pistoletu, aby mógł się potem pocieszać myślą, jak świetnie sobie poradził z tym sukinsynem adwokatem. Skręciłem do wnęki w korytarzu, gdzie – jak wiedziałem – była winda.

Na trzecim piętrze czekał na mnie uśmiechnięty detektyw Howard Kurlen. Nie był to życzliwy uśmiech. Kurlen spoglądał na mnie z miną kota, który właśnie pożarł kanarka.

– Dobrze się pan bawił na dole, mecenasie?

– Tak, doskonale.

– No ale tu się pan spóźnił.

– Jak to? Już ją aresztowaliście?

Rozłożył ręce w geście udawanej skruchy.

– Zabawne. Moja partnerka wyprowadziła ją stąd tuż przed telefonem z dołu.

– Cóż za zbieg okoliczności. Mimo to chcę porozmawiać z klientką.

– Będzie pan musiał przejść do aresztu.

Oznaczałoby to prawdopodobnie dodatkową godzinę czekania.

Właśnie dlatego Kurlen się uśmiechał.

– Na pewno nie może poprosić pan partnerki, żeby zawróciła i przyprowadziła ją z powrotem? To nie potrwa długo.

Powiedziałem to, choć miałem wrażenie, że gadam do ściany. Kurlen zaskoczył mnie jednak i wyciągnął telefon. Wcisnął przycisk szybkiego wybierania. Albo był to starannie przygotowany kawał, albo rzeczywiście zamierzał spełnić moją prośbę. Miałem z Kurlenem swoje przejścia. Starliśmy się w paru dawnych sprawach. Nieraz próbowałem podważyć jego wiarygodność, kiedy zeznawał w procesie. Rzadko mi się udawało, ale z powodu tych doświadczeń trudno było potem okazywać sobie serdeczność. Mimo to wyświadczał mi przysługę i nie bardzo wiedziałem dlaczego.

– To ja – rzucił do telefonu Kurlen. – Przyprowadź ją z powrotem.

Słuchał przez chwilę.

– Bo tak mówię. Przyprowadź ją i już.

Rozłączył się, nie mówiąc partnerce nic więcej, i popatrzył na mnie.

– Jest pan moim dłużnikiem, Haller. Mógłbym panu kazać czekać ze dwie godziny. I kiedyś na pewno bym tak zrobił.

Ruszył w kierunku biura detektywów. Dał mi znak, żebym poszedł za nim. Idąc, stwierdził od niechcenia:

– No więc kiedy poprosiła, żebyśmy po pana zadzwonili, powiedziała, że broni pan jej w postępowaniu egzekucyjnym.

– Zgadza się.

– Moja siostra się rozwiodła i też wpakowała się w podobny pasztet.

Zrozumiałem. Coś za coś.

– Chce pan, żebym z nią porozmawiał?

– Nie, chcę tylko wiedzieć, czy lepiej walczyć, czy po prostu mieć to jak najszybciej za sobą.

Biuro wyglądało, jakby czas zatrzymał się tu w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Linoleum na podłodze, ściany w dwóch odcieniach żółci i szare przydziałowe biurka z krawędziami blatów zabezpieczonymi gumową taśmą. Kurlen stał, czekając, aż wróci jego partnerka z moją klientką.

Wyciągnąłem z kieszeni wizytówkę i podałem mu.

– Rozmawia pan z człowiekiem, który walczy, więc odpowiedź może być tylko jedna. Nie mógłbym wziąć tej sprawy z powodu konfliktu interesów między nami, ale niech siostra zadzwoni do kancelarii. Skontaktujemy ją z kimś dobrym. I niech się na pana powoła.

Kurlen skinął głową, po czym wziął ze swojego biurka pudełko z płytą DVD i wręczył mi.

– Właściwie mogę to już panu dać.

Spojrzałem na płytę.

– Co to jest?

– Przesłuchanie pańskiej klientki. Zobaczy pan na własne oczy, że przestaliśmy jej zadawać pytania, gdy tylko wymówiła magiczne słowa: chcę adwokata.

– Na pewno to sprawdzę, detektywie. Powie mi pan, dlaczego ją podejrzewacie?

– Oczywiście. Jest podejrzana i chcemy jej postawić zarzuty, bo to zrobiła i przyznała się, zanim jeszcze poprosiła o adwokata. Przykro mi, mecenasie, ale wszystko odbyło się zgodnie z przepisami.

Uniosłem DVD, jak gdyby to była moja klientka.

– Twierdzi pan, że przyznała się do zabójstwa Bonduranta?

– Nie użyła tylu słów. Powiem tylko tyle, że do czegoś się przyznała i czemuś zaprzeczyła.

– A czy przypadkiem nie użyła więcej słów, żeby powiedzieć, dlaczego to zrobiła?

– Nie musiała. Ofiara właśnie przeprowadzała procedurę egzekucyjną jej domu. To wystarczający motyw. O motyw jesteśmy spokojni.

Mogłem mu powiedzieć, że się myli i że właśnie staram się przerwać procedurę egzekucyjną, ugryzłem się jednak w język. Moje zadanie polegało na zebraniu informacji, nie na ich udzielaniu.

– Co jeszcze pan wie, detektywie?

– Nic, co w tej chwili mógłbym panu przekazać. Będzie pan musiał poczekać na resztę do ujawnienia dowodów.

– Poczekam. Wyznaczono już prokuratora?

– Nic o tym nie słyszałem.

Kurlen wskazał ruchem głowy przeciwległą stronę pomieszczenia. Kiedy się odwróciłem, zobaczyłem Lisę Trammel, którą prowadzono w stronę drzwi pokoju przesłuchań. Miała typowy dla zatrzymanych wyraz oczu dziecka we mgle.

– Ma pan piętnaście minut – rzekł Kurlen. – Tylko dzięki mojej uprzejmości. Uważam, że nie ma potrzeby wywoływać wojny.

Jeszcze nie, pomyślałem, ruszając w kierunku pokoju przesłuchań.

– Chwileczkę – zawołał za mną Kurlen. – Muszę zajrzeć do teczki. Rozumie pan, przepisy.

Mówił o mojej aktówce z aluminium pokrytego skórą. Mógłbym się nie zgodzić, twierdząc, że przeszukanie narusza zasady poufności między adwokatem a klientem, ale zależało mi na rozmowie z klientką. Wróciłem do Kurlena, położyłem aktówkę na biurku i otworzyłem. Wewnątrz były tylko akta sprawy Lisy Trammel, czysty notatnik oraz formularze umów i pełnomocnictw, które w drodze tutaj wydrukowałem w samochodzie. Doszedłem do wniosku, że Lisa będzie musiała podpisać nowe dokumenty, ponieważ z jej przedstawiciela w sprawie cywilnej staję się obrońcą w sprawie karnej.

Kurlen szybko przejrzał zawartość aktówki i gestem pozwolił mi ją zamknąć.

– Ręczna robota, włoska skóra – stwierdził. – Wygląda jak wyjściowa teczka dilera narkotyków. Chyba nie zadaje się pan z niewłaściwymi ludźmi, co, Haller?

Na jego twarzy znów pojawił się uśmiech najedzonego kota. Poczucie humoru gliniarzy jest jedyne w swoim rodzaju.

– Rzeczywiście należała kiedyś do kuriera – odparłem. – Mojego klienta. Ale tam, dokąd się wybierał, nie była mu już potrzebna, więc przyjąłem ją w rozliczeniu. Chce pan zobaczyć tajemną skrytkę? Dość trudno ją otworzyć.

– Chyba sobie daruję. Niezłe.

Zamknąłem aktówkę i zawróciłem do pokoju przesłuchań.

– A skóra jest kolumbijska – dorzuciłem.

W drzwiach pokoju stała partnerka Kurlena. Nie znałem jej, ale nie chciało mi się jej przedstawiać. I tak nie mieliśmy się traktować życzliwie, poza tym podejrzewałem, że to taki typ, który podając mi rękę, spróbuje ją zmiażdżyć, żeby zrobić wrażenie na Kurlenie.

Przystanąłem na progu drzwi, które dla mnie przytrzymywała.

– Wszystkie urządzenia rejestrujące są wyłączone, zgadza się?

– Oczywiście.

– Jeżeli nie, będzie to naruszenie…

– Znamy zasady.

– Jasne, ale czasami niby przypadkiem o tym zapominacie, prawda?

– Teraz ma pan czternaście minut. Chce pan rozmawiać z klientką czy ze mną?

– Racja.

Wszedłem i drzwi zamknęły się za mną. Pokój miał dwa na dwa i pół metra. Spojrzałem na Lisę i położyłem palec na ustach.

– Co? – zdziwiła się.

– To znaczy, że masz się nie odzywać, Liso, dopóki ci nie powiem.

W odpowiedzi rozpłakała się rzewnymi łzami, zawodząc długo i głośno, a po chwili jęki przeszły w zupełnie niezrozumiałe zdanie. Lisa siedziała przy kwadratowym stoliku naprzeciw pustego krzesła. Szybko je zająłem i położyłem na stole aktówkę. Wiedziałem, że jest zwrócona twarzą w stronę ukrytej kamery, więc nawet nie odwróciłem się, żeby jej szukać. Szczęknąłem zatrzaskami aktówki i przyciągnąłem ją do siebie, licząc, że plecami zasłonię teczkę przed okiem kamery. Musiałem zakładać, że Kurlen i jego partnerka widzą nas i słyszą. Jeszcze jeden powód, dla którego potraktowali mnie „uprzejmie”.

Podczas gdy prawą ręką wyciągałem po kolei notatnik i dokumenty, lewą otworzyłem skrytkę. Włączyłem przycisk zagłuszacza akustycznego Paquin 2000. Aparat emitował sygnał radiowy o niskiej częstotliwości, który dezorientował wszelkie urządzenia podsłuchowe działające w odległości ośmiu metrów. Jeżeli Kurlen i jego partnerka nielegalnie podsłuchiwali naszą rozmowę, w tym momencie usłyszeli tylko biały szum.

Aktówka i ukryte w niej urządzenie miały prawie dziesięć lat i o ile wiedziałem, ich właściciel nadal przebywał w więzieniu federalnym. Przyjąłem te rzeczy w rozliczeniu co najmniej siedem lat temu, kiedy utrzymywałem się głównie z prowadzenia spraw narkotykowych. Wiedziałem, że policja stale próbuje zastawiać coraz lepsze pułapki, a w ciągu dziesięciu lat technika elektronicznego podsłuchiwania musiała przejść przynajmniej dwie rewolucje. Dlatego nie byłem całkiem spokojny. Wciąż musiałem ostrożnie dobierać słowa i miałem nadzieję, że to samo będzie robiła moja klientka.

– Liso, nie będziemy rozmawiać o wszystkim, bo nie wiemy, kto może nas słuchać, rozumiesz?

– Chyba tak. Ale co się tu dzieje? Nie rozumiem, co się dzieje!

Coraz bardziej podnosiła głos, który przy ostatnim słowie przeszedł w krzyk. Znałem już ten emocjonalny schemat, słyszałem go już kilka razy podczas naszych rozmów telefonicznych, kiedy prowadziłem tylko sprawę egzekucji jej domu. Gra szła jednak o znacznie wyższą stawkę, musiałem więc położyć temu kres.

– Dość tego, Liso – oświadczyłem stanowczo. – Nie będziesz na mnie wrzeszczeć, rozumiesz? Jeżeli mam cię reprezentować w tej sprawie, nie możesz na mnie wrzeszczeć.

– Dobrze, przepraszam, ale oni mówią, że zrobiłam coś, czego nie zrobiłam.

– Wiem i będziemy walczyć. Ale nie wrzeszczeć.

Ściągnęli ją z powrotem jeszcze przed oficjalnym aresztowaniem, więc Lisa wciąż miała na sobie własne ubranie. Na białym T-shircie z kwiatowym wzorem nie dostrzegłem żadnych śladów krwi. Na policzkach lśniły łzy, ciemne włosy były potargane. Drobna Lisa w ostrym świetle pokoju przesłuchań wydawała się jeszcze drobniejsza.

– Muszę ci zadać kilka pytań – zacząłem. – Gdzie byłaś, kiedy znalazła cię policja?

– W domu. Dlaczego mi to robią?

– Posłuchaj mnie, Liso. Musisz się uspokoić, żebym mógł cię o wszystko spytać. To bardzo ważne.

– Ale o co chodzi? Nikt mi nic nie mówi. Powiedzieli tylko, że jestem aresztowana za zamordowanie Mitchella Bonduranta. Kiedy? Jak? W ogóle nie zbliżałam się do tego człowieka. Nie złamałam warunków zakazu.

Uświadomiłem sobie, że byłoby lepiej, gdybym wcześniej obejrzał płytę, którą dostałem od Kurlena. Ale niekorzystna sytuacja na początku sprawy to w moim fachu nic niezwykłego.

– Liso, naprawdę zostałaś aresztowana pod zarzutem morderstwa Mitchella Bonduranta. Detektyw Kurlen, ten starszy, powiedział mi, że przyznałaś…

Wrzasnęła i zasłoniła twarz dłońmi. Zobaczyłem, że ma kajdanki. Znów popłynęły łzy.

– Do niczego się nie przyznałam! Nic nie zrobiłam!!!

– Spokojnie, Liso. Po to właśnie jestem. Żeby cię bronić. Mamy jednak mało czasu. Dali mi dziesięć minut, a potem zabiorą cię do aresztu. Muszę…

– Zamkną mnie?

Niechętnie pokiwałem głową.

– A kaucja?

– W przypadku zarzutu morderstwa bardzo trudno o zwolnienie za kaucją. A nawet gdyby przyjęto mój wniosek, nie masz…

W małym pokoiku znów rozległo się przeraźliwe wycie. Straciłem cierpliwość.

– Liso, przestań!!! Posłuchaj, chodzi o twoje życie, jasne? Musisz się uspokoić i mnie posłuchać. Jestem twoim adwokatem i zrobię, co się da, żeby cię stąd wyciągnąć, ale to trochę potrwa. Spróbuj odpowiedzieć na moje pytania bez tych wszystkich…

– Co z moim synem? Co z Tylerem?

– Ktoś z mojej kancelarii ma się skontaktować z twoją siostrą, żeby mógł z nią zostać, dopóki cię stąd nie wyciągniemy.

Bardzo uważałem, żeby nie dawać jej do zrozumienia, kiedy dokładnie zostanie zwolniona. Dopóki cię stąd nie wyciągniemy. Moim zdaniem mogła to być kwestia dni, tygodni, a nawet lat. Być może nie wyjdzie już nigdy. Nie należało jednak podawać jej żadnych konkretów.

Lisa skinęła głową, jak gdyby odetchnęła z ulgą na wiadomość, że syn będzie pod opieką siostry.

– A twój mąż? Masz jakiś numer kontaktowy do niego?

– Nie, nie wiem, gdzie jest, zresztą i tak nie chcę, żebyś się z nim kontaktował.

– Nawet jeżeli chodzi o twojego syna?

– Zwłaszcza jeżeli chodzi o syna. Moja siostra dobrze się nim zajmie.

Skinąłem głową i nie drążyłem dłużej tego tematu. Nie była to pora na wypytywanie jej o nieudane małżeństwo.

– Dobrze, porozmawiajmy więc spokojnie o tym, co się zdarzyło dziś rano. Dostałem od detektywów DVD, ale najpierw chcę wszystko usłyszeć od ciebie. Powiedziałaś, że kiedy zjawili się detektyw Kurlen i jego partnerka, byłaś w domu. Co robiłaś?

– Siedziałam… siedziałam przy komputerze i wysyłałam e-maile.

– Do kogo?

– Do znajomych. Do ludzi z FLAG. Pisałam im, że spotkamy się jutro o dziesiątej przed sądem, i prosiłam, żeby wzięli tablice.

– Dobrze, a kiedy przyjechali detektywi, co dokładnie powiedzieli?

– Mówił tylko mężczyzna. Zaczął…

– Kurlen.

– Tak. Weszli i detektyw zaczął pytać o różne rzeczy. Potem poprosił, żebym pojechała z nimi na komendę i odpowiedziała tam na kilka pytań. Chciałam wiedzieć, o co chodzi, powiedział, że o Mitcha Bonduranta. Nie wspominał, że umarł czy został zamordowany. Zgodziłam się. Pomyślałam, że może wreszcie prowadzą śledztwo w jego sprawie. Nie wiedziałam, że w mojej.

– A czy powiedział ci, że przysługują ci pewne prawa, że możesz z nim nie rozmawiać i skontaktować się z adwokatem?

– Tak, zupełnie jak w telewizji. Powiedział mi o moich prawach.

– Kiedy dokładnie?

– Kiedy już tu byliśmy i powiedział, że jestem aresztowana.

– Przyjechaliście tu razem?

– Tak.

– Rozmawiałaś z nim w samochodzie?

– Nie, prawie cały czas gadał przez telefon. Słyszałam, jak mówi „mam ją” czy coś w tym guście.

– Miałaś kajdanki?

– W samochodzie? Nie.

Spryciarz z tego Kurlena. Nie skuł osoby podejrzanej o morderstwo i zaryzykował jazdę z nią jednym samochodem, żeby uśpić jej czujność i nie budząc większych podejrzeń, nakłonić ją do rozmowy. Nie da się zastawić lepszej pułapki. Dzięki temu oskarżenie mogłoby utrzymywać, że Lisa nie została jeszcze aresztowana, czyli wypowiadała się dobrowolnie.

– No więc przywiózł cię tutaj i zgodziłaś się z nim porozmawiać.

– Tak. Nie miałam pojęcia, że mnie aresztują. Myślałam, że mam pomagać im w śledztwie.

– Ale Kurlen nie mówił, co to za sprawa.

– Nie, w ogóle. Dopiero kiedy usłyszałam, że jestem aresztowana i mogę skorzystać z telefonu. Wtedy też założyli mi kajdanki.

Kurlen uciekł się do paru najstarszych sztuczek, które nie zniknęły z repertuaru policyjnego, bo wciąż były skuteczne. Aby wiedzieć, do czego Lisa się przyznała, jeżeli w ogóle przyznała się do czegokolwiek, musiałem obejrzeć DVD. Była zdenerwowana, więc nie chciałem jej o to wypytywać w tej chwili, bo zostało mi niewiele czasu. Jak gdyby na potwierdzenie tego rozległo się głośne pukanie do drzwi i czyjś stłumiony głos poinformował mnie, że mam jeszcze dwie minuty.

– W porządku, zajmę się tym, Liso. Musisz jednak najpierw podpisać kilka dokumentów. Pierwszy to nowa umowa o obronę w sprawie karnej.

Podsunąłem jej jednostronicowy dokument, kładąc na nim długopis. Lisa przejrzała tekst.

– Ale honoraria – jęknęła. – Sto pięćdziesiąt tysięcy dolarów za proces? Nie mogę tyle zapłacić. Nie mam takich pieniędzy.

– To standardowe honorarium, ale tylko w przypadku, gdyby doszło do procesu. A jeżeli chodzi o pieniądze, to dotyczy ich reszta dokumentów. Ten upoważnia mnie do starań o umowę na książkę i film na temat sprawy. Współpracuję z agentem, który zajmuje się takimi rzeczami, i jeżeli znajdzie się chętny na kontrakt, na pewno do niego dotrze. Ostatni dokument daje mi prawo zatrzymania pieniędzy uzyskanych z tytułu takiej umowy, dopóki nie zostanie z nich opłacona obrona.

Wiedziałem, że jej sprawa wzbudzi duże zainteresowanie. Epidemia egzekucji była największą katastrofą finansową w kraju. Można było liczyć, że powstanie książka czy film, a ja koniec końców mogłem na tym zarobić.

Nie wczytując się w dokumenty, wzięła długopis i je podpisała. Schowałem papiery do aktówki.

– Liso, dam ci teraz najważniejszą na świecie radę. Wysłuchaj jej, a potem powiedz mi, że zrozumiałaś.

– Dobrze.

– Nie rozmawiaj o tej sprawie z nikim oprócz mnie. Nie rozmawiaj z detektywami, ze strażnikami w areszcie, z innymi osadzonymi, nie rozmawiaj o tym nawet ze swoją siostrą i synem. Kiedy ktoś cię zapyta… a możesz mi wierzyć, że będą pytać… odpowiedz po prostu, że nie możesz rozmawiać o swojej sprawie.

– Ale nie zrobiłam nic złego. Jestem niewinna! Tylko winni nic nie mówią.

Ostrzegawczym gestem uniosłem palec.

– Mylisz się i wydaje mi się, że nie traktujesz serio tego, co mówię.

– Ależ traktuję, naprawdę.

– W takim razie mnie posłuchaj. Nie rozmawiaj z nikim. Dotyczy to też telefonu w areszcie. Wszystkie rozmowy są nagrywane. Nie mów o swojej sprawie przez telefon, nawet ze mną.

– W porządku, rozumiem.

– Jeżeli to ci ma poprawić samopoczucie, możesz odpowiadać na wszystkie pytania: „Nie jestem winna zarzucanych mi czynów, ale za radą mojego adwokata nie będę rozmawiać o tej sprawie”. Co ty na to?

– Może być.

Otworzyły się drzwi i stanął w nich Kurlen. Posłał mi podejrzliwe spojrzenie, z którego wywnioskowałem, iż dobrze zrobiłem, biorąc ze sobą zagłuszacz. Popatrzyłem na Lisę.

– Musi być gorzej, żeby potem było lepiej, Liso. Trzymaj się i pamiętaj o złotej zasadzie. Z nikim nie rozmawiaj.

Wstałem.

– Następnym razem zobaczymy się w sądzie i dopiero wtedy będziemy mogli porozmawiać. Musisz teraz iść z detektywem Kurlenem.

Rozdział 4

Nazajutrz rano Lisa Trammel stanęła przed sądem okręgowym Los Angeles pod zarzutem morderstwa pierwszego stopnia. Prokuratura dodała do oskarżenia okoliczność „czyhania na ofiarę”, co oznaczało, że Lisie grozi dożywocie bez możliwości zwolnienia warunkowego, a nawet kara śmierci. Była to tylko zagrywka ze strony oskarżenia. Wiedziałem, że prokurator chce zakończyć sprawę ugodą, zanim sympatia opinii publicznej przechyli się na stronę oskarżonej. A jak lepiej osiągnąć ten cel, niż wygrażając jej dożywociem i karą śmierci?

W sali rozpraw było tłoczno – wszystkie miejsca, w tym stojące, zajmowali dziennikarze oraz członkowie i sympatycy organizacji FLAG. Z dnia na dzień sprawa nabrała rozgłosu, ponieważ rozeszły się plotki o teorii policji i prokuratury, że do morderstwa bankowca doprowadziło postępowanie egzekucyjne przeciwko sprawczyni. W szerzącej się w kraju zarazie finansowej pojawił się krwawy wątek, a wskutek tego szczelnie wypełnił się sąd.

Po niemal dobie spędzonej w areszcie Lisa zachowywała się znacznie spokojniej. Stała jak zombie w odgrodzonej części sali, czekając na swoje dwie minuty przed sądem. Zapewniłem ją, że po pierwsze, syn trafił bezpiecznie pod opiekuńcze skrzydła jej siostry, a po drugie, że kancelaria Haller i Wspólnicy uczyni wszystko, co się da, aby miała najlepszą i najbardziej rzetelną obronę. Zależało jej przede wszystkim na jak najszybszym opuszczeniu aresztu, żeby zająć się dzieckiem i pomóc swojemu zespołowi prawnemu.

Choć posiedzenie wstępne było tylko oficjalnym potwierdzeniem zarzutów i początkiem procedury karnej, wiedziałem, że będę miał też okazję złożyć i uzasadnić wniosek o kaucję. Zamierzałem to zrobić, ponieważ w pracy przyświecała mi filozofia, aby użyć wszelkich możliwych sposobów i nie pominąć żadnego punktu. Nie miałem jednak złudzeń co do wyniku moich starań. Zgodnie z prawem zostanie wyznaczona kaucja. Ale w rzeczywistości w sprawach o morderstwo kaucje sięgały milionowych kwot, nieosiągalnych dla przeciętnego człowieka. Moja klientka była bezrobotną samotną matką, przeciwko której toczyło się postępowanie egzekucyjne. Siedmiocyfrowa suma oznaczała, że Lisa nie wyjdzie z aresztu.

Sędzia Stephen Fluharty przesunął sprawę Trammel na początek wokandy, chcąc pójść na rękę mediom. Andrea Freeman, prokurator wyznaczona do sprawy, odczytała zarzuty, a sędzia ustalił termin rozprawy wstępnej na przyszły tydzień. Do tego czas Trammel nie mogła rozpocząć negocjacji z oskarżeniem. Po szybkim załatwieniu formalności Fluharty miał zarządzić krótką przerwę, aby ekipy telewizyjne mogły zwinąć sprzęt i opuścić salę, ale przeszkodziłem mu, składając wniosek o ustalenie kaucji za zwolnienie mojej klientki. Zrobiłem to również po to, aby sprawdzić reakcję prokurator. Od czasu do czasu uśmiechało się do mnie szczęście i oskarżenie, uzasadniając wysoką kaucję, zdradzało jakiś dowód czy strategię.

Freeman była jednak zbyt przebiegła, by popełnić taki błąd. Oświadczyła, że Lisa Trammel stanowi zagrożenie dla społeczeństwa i powinna czekać na dalsze etapy postępowania w areszcie bez możliwości wyjścia za kaucją. Zwróciła uwagę, że ofiara przestępstwa nie była jedyną osobą zaangażowaną w procedurę egzekucji domu Lisy, ale jednym z ogniw łańcucha. Gdyby Trammel wyszła na wolność, innym ludziom i instytucjom z tego łańcucha groziłoby niebezpieczeństwo.

Niczego ważnego nie ujawniła. Od początku wydawało się oczywiste, że oskarżenie wskaże na postępowanie egzekucyjne jako motyw zamordowania Mitchella Bonduranta. Freeman powiedziała tylko tyle, by przekonująco uzasadnić konieczność zatrzymania Lisy w areszcie, lecz niewiele zdradziła o samej linii oskarżenia. Wiedziałem, że jest niezła, bo stawaliśmy już naprzeciw siebie w kilku sprawach. O ile pamiętałem, wszystkie zakończyły się moją przegraną.

Kiedy nadeszła moja kolej, stwierdziłem, że nie ma żadnych przesłanek, a tym bardziej dowodów na to, że Lisa Trammel miałaby stanowić zagrożenie dla społeczeństwa albo że mogłaby uciec. Jeżeli nie ma takiego dowodu, sędzia nie może odmówić wyznaczenia kaucji.

Fluharty podjął salomonową decyzję, znajdując złoty środek: przyznał zwycięstwo obronie, uznając, że należy wyznaczyć kaucję, a równocześnie ustalił jej wysokość na dwa miliony dolarów, co oznaczało wygraną oskarżenia. Skutek był taki, że Lisa nie wychodziła. Potrzebowałaby zabezpieczenia na dwa miliony albo poręczyciela. Dziesięć procent poręczenia kosztowałoby ją dwieście tysięcy w gotówce, a to nie wchodziło w rachubę. Zostawała w areszcie.

Sędzia w końcu zarządził przerwę, dzięki czemu miałem jeszcze parę minut na rozmowę z Lisą, zanim zostanie wyprowadzona z sali przez zastępców szeryfa. Gdy wychodzili dziennikarze, jeszcze raz szybko ją przestrzegłem, żeby nie puszczała pary z ust.

– W tej chwili to jeszcze ważniejsze, Liso, bo na sprawę rzuciły się media. Dziennikarze będą nawet próbowali dotrzeć do ciebie w areszcie: albo bezpośrednio, albo przez innych więźniów czy odwiedzających, którym ufasz. Dlatego pamiętaj…

– Z nikim nie rozmawiać. Oczywiście.

– To dobrze. Chcę też, żebyś wiedziała, że mój cały zespół spotyka się dzisiaj po południu, żeby przeanalizować sprawę i ustalić jakąś strategię. Czy jest jakaś rzecz, którą mielibyśmy omówić? Chcesz mi powiedzieć coś, co mogłoby nam pomóc?

– Mam tylko jedno pytanie, do ciebie.

– Jakie?

– Dlaczego w ogóle mnie nie zapytałeś, czy to zrobiłam?

Zobaczyłem zastępców szeryfa, którzy weszli do ogrodzonej części sali i stanęli za Lisą, gotowi odprowadzić ją z powrotem do celi sądowej.

– Nie muszę cię o to pytać – odrzekłem. – Ta wiedza nie jest mi potrzebna do wykonywania moich obowiązków.

– W takim razie mamy żałosny system. Nie wiem, czy mogę mieć adwokata, który mi nie wierzy.

– Wybór należy do ciebie i na pewno za drzwiami sądu znajdziesz wielu adwokatów, którzy chętnie przyjęliby tę sprawę. Ale nikt lepiej ode mnie nie zna jej okoliczności ani szczegółów egzekucji, a nawet jeżeli ktoś twierdzi, że ci wierzy, to nie znaczy, że tak jest naprawdę. Nie bawię się we wciskanie takich kitów, Liso. Wyznaję zasadę: nie pytaj, a się nie dowiesz. To działa w obie strony. Nie pytaj mnie, czy ci wierzę, a nie będę musiał ci mówić.

Przerwałem, aby się przekonać, czy chce odpowiedzieć. Nie chciała.

– Rozumiemy się? Nie będę tracić energii i czasu, jeżeli chcesz poszukać sobie na moje miejsce kogoś, kto ci będzie wierzył.

– Chyba się rozumiemy.

– W takim razie spotkamy się jutro, żeby pogadać, jak się zabrać do sprawy. Mam nadzieję, że mój detektyw zrobił już wstępne rozeznanie, co pokażą dowody. Będzie…

– Mickey, mogę cię o coś spytać?

– Oczywiście.

– Mógłbyś mi pożyczyć pieniądze na kaucję?

Nie byłem zaskoczony. Dawno straciłem już rachubę, ilu klientów prosiło mnie o pożyczkę na kaucję. Nigdy dotąd nie wchodziła w grę tak wysoka kwota, ale wątpiłem, czy ostatni raz słyszę taką prośbę.

– Nie mogę tego zrobić, Liso. Po pierwsze, nie mam takich pieniędzy, a po drugie, jeżeli adwokat funduje swojemu klientowi kaucję, dochodzi do konfliktu interesów. Dlatego nie mogę ci w tym pomóc. Moim zdaniem musisz się przyzwyczajać do myśli, że zostaniesz w areszcie przynajmniej do końca procesu. Kaucja wynosi dwa miliony, więc żeby dostać poręczenie, potrzebowałabyś co najmniej dwustu tysięcy. To mnóstwo pieniędzy, Liso, a jeżeli je masz, to chciałbym, żebyś połowę zapłaciła obronie. Tak czy inaczej, nie wyjdziesz z aresztu.

Uśmiechnąłem się, ale Lisa nie dostrzegła niczego wesołego w tym, co jej mówiłem.

– Gdybym zapłaciła tyle za poręczenie, to dostanę z powrotem te pieniądze po procesie? – spytała.

– Nie, trafiają do poręczyciela jako zabezpieczenie ryzyka, bo to on będzie musiał wyłożyć całe dwa miliony, gdybyś uciekła.

Ostatnie słowa wyraźnie ją rozwścieczyły.

– Nie ucieknę! Zamierzam tu zostać i walczyć. Chcę po prostu być przy swoim synu. Potrzebuje matki.

– Liso, nie miałem na myśli konkretnie ciebie. Wyjaśniłem tylko, na czym polega poręczenie kaucji. W każdym razie strażnik, który stoi za tobą, wykazuje się dużą cierpliwością. Musisz z nim teraz iść, a ja muszę wracać do pracy nad obroną. Pogadamy jutro.

Skinąłem głową zastępcy szeryfa, który zbliżył się, by zabrać Lisę do sądowego aresztu. Gdy przechodzili przez stalowe drzwi z boku przegrody dla zatrzymanych, Lisa spojrzała na mnie przestraszonym wzrokiem. Nie mogła wiedzieć, co ją czeka, że to dopiero początek najgorszego koszmaru jej życia.

Andrea Freeman skończyła rozmawiać z innym prokuratorem, mogłem więc ją dogonić, gdy wychodziła z sali rozpraw.

– Ma pani ochotę napić się kawy i pogadać? – zapytałem, zrównując się z nią.

– A pan nie ma ochoty pogadać ze swoimi ludźmi?

– Moimi ludźmi?

– Z ludźmi z kamerami. Na pewno stoją w szeregu na korytarzu.

– Wolałbym porozmawiać z panią, a jeżeli pani chce, moglibyśmy nawet omówić założenia udzielania informacji mediom.

– Chyba mogę poświęcić panu kilka minut. Zjedziemy na dół czy woli pan iść do mnie i napić się prokuratorskiej kawy?

– Chodźmy lepiej do sutereny. W pani biurze musiałbym się stale oglądać przez ramię.

– Mówi pan o swojej byłej żonie?

– Nie tylko, chociaż ostatnio nasze stosunki układają się całkiem nieźle.

– Miło mi to słyszeć.

– Zna pani Maggie?

W Van Nuys pracowało co najmniej osiemdziesięciu prokuratorów.

– O tyle o ile.

Wyszliśmy z sali rozpraw i stanęliśmy ramię w ramię naprzeciw kordonu dziennikarzy, aby złożyć oświadczenie, że na tym etapie postępowania nie będziemy się wypowiadać na temat sprawy. Kiedy ruszyliśmy w kierunku windy, swoje wizytówki wcisnęło mi do ręki co najmniej sześciu reporterów, w większości spoza miasta: z „New York Timesa”, CNN, Dateline, Salon i obłędnie popularnego, 60 Minutes. W ciągu niecałej doby z ciułacza spraw egzekucyjnych w południowym Los Angeles za dwieście pięćdziesiąt miesięcznie stałem się głównym obrońcą w sprawie, która mogła zyskać rangę symbolu tej epoki finansowej.

I bardzo mi się to podobało.

– Już ich nie ma – powiedziała Freeman, kiedy znaleźliśmy się w windzie. – Może już pan odkleić od twarzy ten uśmiech bufona.

Spojrzałem na nią i naprawdę się uśmiechnąłem.

– Aż tak to widać?

– A jakże. Niech się pan cieszy, dopóki może.

W niezbyt subtelny sposób przypomniała, co mnie czeka w tej sprawie. Freeman była wschodzącą gwiazdą prokuratury okręgowej, a niektórzy twierdzili, że kiedyś będzie się ubiegać o najwyższe stanowisko w urzędzie. Według obiegowych opinii swoją karierę i renomę w prokuraturze zawdzięczała kolorowi skóry i polityce wewnętrznej. Sugerowano, że dostaje dobre sprawy, ponieważ jest reprezentantką mniejszości, która jest protegowaną innej mniejszości. Wiedziałem jednak, że to ogromny błąd. Andrea Freeman była piekielnie dobra w tym, co robiła, na dowód czego w sądowych starciach z nią miałem zerowy bilans zwycięstw. Gdy poprzedniego dnia wieczorem dostałem wiadomość, że została przydzielona do sprawy Trammel, poczułem się, jakby ktoś mnie dźgnął między żebra. Bolało, ale nic nie mogłem na to poradzić.

W bufecie na dole nalaliśmy sobie kawy z termosów i znaleźliśmy stolik w cichym kącie. Freeman zajęła miejsce, z którego widziała wejście. To zwyczaj wszystkich stróżów prawa, od funkcjonariuszy patroli przez detektywów po prokuratorów. Nigdy nie odwracać się tyłem do miejsca potencjalnego ataku.

– No więc sytuacja wygląda tak – zacząłem – że być może będzie pani oskarżać potencjalną bohaterkę Ameryki.

Freeman zaśmiała się, jakby rozmawiała z szaleńcem.

– Jasne. O ile wiem, nie robimy bohaterów z morderców.

Pomyślałem o głośnej sprawie toczącej się kiedyś w tym mieście, która mogłaby podważyć jej twierdzenie, ale dałem temu spokój.

– Może rzeczywiście wybiegam za daleko – przyznałem. – Powiedzmy, że moim zdaniem sympatie opinii publicznej w tej sprawie będą po stronie oskarżonej, a dolewanie oliwy do ognia przez media tylko to wzmocni.

– Na razie na pewno tak. Ale kiedy opinia publiczna pozna dowody i zostaną ujawnione szczegóły, nie będzie problemu z sympatiami. Przynajmniej z mojego punktu widzenia. Ale o co panu chodzi, Haller? Chce pan porozmawiać o ugodzie już w pierwszym dniu postępowania?

Przecząco pokręciłem głową.

– Ależ nie. Nie chcę rozmawiać o niczym takim. Moja klientka twierdzi, że jest niewinna. Wspomniałem o sympatiach z powodu zainteresowania, jakie sprawa już zaczyna budzić. Właśnie dostałem wizytówkę od producenta 60 Minutes. Dlatego chciałbym ustalić jakieś zasady i uzgodnić, co mówimy mediom. Powiedziała pani o dowodach, które pozna opinia publiczna. Mam nadzieję, że ma pani na myśli dowody przedstawione przed sądem, a nie wybiórczo przekazane „Los Angeles Times” lub komuś innemu z czwartej władzy.

– Na razie chętnie ustanowiłabym kategoryczny zakaz. Nikt pod żadnym pozorem nie rozmawia z mediami.

Zmarszczyłem brwi.

– Nie jestem gotowy posunąć się tak daleko.

Ze zrozumieniem pokiwała głową.

– Tak myślałam. Wobec tego zalecałabym ostrożność. Nam obojgu. Ja w każdym razie nie zawaham się pójść do sędziego, jeżeli uznam, że próbuje pan wpływać na kandydatów na przysięgłych.

– W takim razie obiecuję to samo.

– Świetnie. Czyli na razie to mamy ustalone. Coś jeszcze?

– Kiedy mogę się spodziewać początku ujawniania dowodów?

Upiła duży łyk kawy.

– Z poprzednich spraw wie pan, jak pracuję. Nie przepadam za zasadą „odkryję karty, jeżeli ty odkryjesz swoje”. To zawsze działa w jedną stronę, bo obrona guzik odkrywa. Dlatego wolę przykręcić kurek.

– Musimy chyba dojść do jakiegoś porozumienia, pani prokurator.

– Kiedy zostanie wyznaczony sędzia, może pan z nim porozmawiać. Nie zamierzam jednak być miła dla sprawczyni morderstwa, bez względu na to, kto jej broni. Powiem panu jeszcze, że udzieliłam już ostrej nagany pańskiemu kumplowi Kurlenowi za to, że wczoraj przekazał panu tę płytę. Do tego w ogóle nie powinno dojść i ma szczęście, że nie kazałam odsunąć go od śledztwa. Niech pan to potraktuje jako prezent od prokuratury. Ale na więcej proszę nie liczyć… mecenasie.

Spodziewałem się takiej odpowiedzi. Freeman była piekielnie dobrą prokurator, ale w mojej ocenie nie grała fair. Proces miał być porywającą walką na fakty i dowody stron, z których każda ma równe umocowanie prawne i przestrzega tych samych zasad. Ale wykorzystywanie zasad do ukrywania i zatajania faktów i dowodów było normą dla Freeman. Wolała ustawioną grę i forowanie jednej strony. Dla niej była to gra w kotka i myszkę i nie docierało do niej nawet, że mam grać w otwarte karty.

– Daj spokój, Andreo. Gliny zarekwirowały komputer mojej klientki i jej wszystkie dokumenty. To jej rzeczy i potrzebuję ich, żeby w ogóle zacząć budować linię obrony. Nie możesz traktować tego jako dowodów do ujawnienia.

Freeman zacisnęła usta i wyglądała, jak gdyby naprawdę zastanawiała się nad kompromisem. Powinienem się domyślić, że to tylko komedia.

– Zrobimy tak – powiedziała. – Gdy wyznaczą sędziego w sprawie, pójdziesz do niego i zapytasz o to. Jeżeli sędzia każe mi przekazać te rzeczy, zrobię to. Jeżeli nie, są moje i z nikim się nie dzielę.

– Bardzo dziękuję.

Uśmiechnęła się.

– Proszę.

Jej reakcja na moją prośbę o współpracę i uśmiech tylko podkreśliły myśl, która zaczęła mi chodzić po głowie, odkąd dostałem wiadomość, że to ona będzie oskarżać. Musiałem znaleźć jakiś sposób, żeby do Freeman coś dotarło.

Rozdział 5

Tego dnia po południu w salonie mieszkania Lorny Taylor w West Hollywood odbyła się narada całego personelu kancelarii Michael Haller i Wspólnicy. Uczestniczyła w niej oczywiście Lorna, a także mój detektyw Cisco Wojciechowski – salon należał także do niego – oraz nowa współpracowniczka firmy Jennifer Aronson. Zauważyłem, że Aronson czuje się trochę nieswojo w tej scenerii, ale sam musiałem przyznać, że jest nieprofesjonalna. Rok wcześniej, gdy zaangażowano mnie do sprawy Jasona Jessupa, wynająłem tymczasowe biuro, które świetnie się sprawdziło. Wiedziałem, że przy sprawie Trammel dobrze byłoby mieć kancelarię z prawdziwego zdarzenia, zamiast korzystać z salonu dwojga pracowników. Kłopot w tym, że byłby to dodatkowy koszt. Zanim uda mi się załatwić honoraria za sprzedaż praw do filmu i książki – jeśli w ogóle się uda – będę musiał jeść. Dlatego ociągałem się z decyzją, ale rozczarowana mina Aronson przesądziła sprawę.

– No dobrze, zaczynajmy – powiedziałem, kiedy Lorna podała wszystkim gazowane napoje albo mrożoną herbatę. – Wiem, że to niezbyt profesjonalny sposób prowadzenia kancelarii adwokackiej i postaramy się jak najszybciej zdobyć jakieś biuro. Tymcza…

– Naprawdę? – przerwała mi Lorna, wyraźnie zaskoczona tą informacją.

– Tak. Właśnie postanowiłem.

– Hm, cieszę się, że tak ci się u mnie podoba.

– To nie tak, Lorno. Ostatnio pomyślałem sobie, że skoro przyjęliśmy Bullocks, mamy już prawdziwą firmę i w związku z tym być może powinniśmy mieć stały adres. Żebyśmy przestali ciągle jeździć do klientów i klienci zaczęli przychodzić do nas.

– Nie mam nic przeciwko temu. Pod warunkiem, że nie będę musiała otwierać przed dziesiątą i będę mogła nosić kapcie w pracy. Trochę się przyzwyczaiłam.

Czułem, że jest urażona. Krótko byliśmy małżeństwem i dobrze umiałem odczytywać jej nastrój. Uznałem jednak, że zajmę się tym później. Należało poświęcić czas i uwagę obronie Lisy Trammel.

– Pogadajmy lepiej o Lisie Trammel. Po posiedzeniu wstępnym dzisiaj rano pierwszy raz rozmawiałem z prokurator i nie poszło mi za dobrze. Znam z doświadczenia podchody z Andreą Freeman i wiem, że ta kobieta nie zna litości. Jeżeli coś da się zakwestionować, na pewno to zakwestionuje. Jeżeli chodzi o materiały, które mają zostać ujawnione, przetrzyma je u siebie, dopóki sędzia nie poleci przekazać ich obronie. W pewnym sensie ją podziwiam, ale nie wtedy, gdy pracujemy nad tą samą sprawą. Mówiąc krótko, wyciąganie z niej informacji o dowodach będzie gorsze niż wyrywanie zębów.

– Ale czy w ogóle dojdzie do procesu? – spytała Lorna.

– Musimy zakładać, że tak – odparłem. – Podczas moich krótkich rozmów z klientką wyraziła ona chęć walki z zarzutami. Twierdzi, że tego nie zrobiła. Czyli na razie nie ma mowy o negocjowaniu ugody. Planujemy rozprawę, ale pozostajemy otwarci na inne możliwości.

– Chwileczkę – wtrąciła się Aronson. – Wczoraj wieczorem napisałeś mi w e-mailu, żebym obejrzała nagranie wideo z przesłuchania. To ujawniony materiał. Nie pochodzi z prokuratury?

Aronson była drobną dwudziestopięciolatką i miała krótkie włosy, które starannie układała, aby wyglądały na modnie potargane. Nosiła okulary w stylu retro, częściowo przysłaniające bystre zielone oczy. Skończyła prawo na uczelni, która nie robiła żadnego wrażenia na prawniczych elitach z centrum, ale kiedy z nią rozmawiałem, wyczułem u niej zapał podsycany negatywnymi uczuciami. Zależało jej przede wszystkim na tym, aby udowodnić tym nadętym elitom, że się mylą. Od razu ją zatrudniłem.

– Płytę dostałem od prowadzącego śledztwo detektywa, a prokurator bynajmniej nie była z tego powodu zadowolona. Tak więc nie ma co liczyć na więcej. Kiedy będziemy czegoś chcieli, trzeba iść do sędziego albo zdobyć to samemu. Tu pole do popisu ma Cisco. Mów, czego udało ci się dotąd dowiedzieć, wielkoludzie.

Oczy wszystkich obecnych zwróciły się na mojego detektywa, który siedział na obrotowym skórzanym krześle przy kominku zastawionym kwiatami w doniczkach. Cisco był dziś elegancko ubrany, co oznaczało, że miał na sobie koszulę z długim rękawem. Ale nawet taki strój nie zdołał zamaskować tatuaży i pistoletu. Potężny mężczyzna o rozwiniętych bicepsach wyglądał raczej jak bramkarz w nocnym klubie niż wytrawny detektyw, pracujący z wielką finezją.

Potrzebowałem sporo czasu, aby pogodzić się z myślą, że ten zwalisty osiłek zajął moje miejsce u boku Lorny. W końcu się jednak otrząsnąłem, a poza tym wiedziałem, że obrona nigdy nie znajdzie lepszego detektywa. W młodych latach, kiedy Cisco włóczył się z Road Saints, policja dwa razy próbowała go wrobić w narkotyki, czym wzbudziła w nim trwałą nieufność. Większość ludzi wierzy policji na słowo. Cisco nie wierzył i dzięki temu był świetny w tym, co robił.

– No więc podzielę to na dwa raporty – rzekł. – Raport z miejsca zdarzenia i z domu klientki, który policja przeszukiwała wczoraj przez parę godzin. Najpierw miejsce zdarzenia.

Nie korzystając z żadnych notatek, Cisco zaczął szczegółowo referować wyniki swoich ustaleń. W siedzibie WestLand National Mitchell Bondurant został zaskoczony przez napastnika w chwili, gdy wysiadał z samochodu, aby stawić się w pracy. Zadano mu dwa uderzenia w głowę nieznanym przedmiotem. Najprawdopodobniej zaatakowano go z tyłu. Na dłoniach i rękach nie znaleziono żadnych ran świadczących o tym, że się bronił, co sugerowało, że niemal natychmiast został obezwładniony. Obok ciała przy tylnym kole samochodu leżała otwarta aktówka ofiary, znaleziono także kubek z Joe’s Joe i plamę z kawy.

– A te strzały, które podobno ktoś słyszał? – zapytałem.

Cisco wzruszył ramionami.

– Chyba uznali, że to był strzał w silniku samochodu.

– Dwa strzały?

– Albo jeden i jego echo. Tak czy inaczej, nie doszło do żadnej wymiany ognia.

Wrócił do raportu. Protokół z sekcji jeszcze nie przyszedł, ale Cisco był prawie pewien, że przyczyną śmierci były obrażenia zadane tępym narzędziem. Według wstępnych ocen przyjęto, że śmierć nastąpiła między ósmą trzydzieści a ósmą pięćdziesiąt. Bondurant miał w kieszeni paragon z kawiarni Joe’s Joe znajdującej się cztery ulice dalej. Widniała na nim godzina ósma dwadzieścia jeden, a policja doszła do wniosku, że najkrótszy czas, w jakim ofiara mogła pokonać drogę z kawiarni do parkingu podziemnego w banku, wynosi dziewięć minut. Pracownik banku, który znalazł zwłoki, zadzwonił pod 911 o godzinie ósmej pięćdziesiąt dwa.

Czyli przybliżony czas śmierci miał margines dwudziestu minut. Niewiele, ale jeśli spojrzeć na to z punktu widzenia na przykład udokumentowania działań oskarżonego, aby zapewnić mu alibi, to była wieczność.

Policja przesłuchała każdego, kto zaparkował na tym samym poziomie, oraz wszystkich, którzy pracowali w tym samym dziale banku co Bondurant. W rozmowach z nimi dość szybko pojawiło się i często przewijało nazwisko Lisy Trammel. Wskazywano ją jako osobę, która w przekonaniu Bonduranta rzekomo mu groziła. Jego dział prowadził ocenę zagrożenia i Lisa figurowała na pierwszym miejscu listy. Wiedzieliśmy tylko, że sąd orzekł wobec niej tymczasowy zakaz zbliżania się do banku.

Los uśmiechnął się do policji, ponieważ jedna z pracownic banku zawiadomiła ją, że widziała na Ventura Boulevard Lisę Trammel oddalającą się od banku kilka minut po morderstwie.

– Kim jest ten świadek? – zapytałem, skupiając się na najbardziej fatalnym dla nas fragmencie raportu.

– Nazywa się Margo Schafer. Kasjerka. Według moich źródeł nigdy nie kontaktowała się z Trammel. Pracuje w banku, ale nie w obsłudze kredytowej. Kiedy wydano zakaz sądowy, zdjęcie Trammel rozprowadzono wśród całego personelu. Wszyscy dostali polecenie, żeby na nią uważać i od razu zgłaszać, gdyby ją widziano. No więc ją poznała.

– To było na terenie banku?

– Nie, na chodniku kawałek dalej. Podobno szła na wschód Ventura, oddalając się od banku.

– Wiemy coś o Margo Schafer?

– Na razie nic, ale się dowiemy. Pracuję nad tym.

Skinąłem głową. Zwykle nie musiałem mówić Cisco, co ma sprawdzać. Przeszedł do drugiej części raportu, dotyczącej przeszukania domu Lisy Trammel. Tym razem zajrzał do jakiegoś dokumentu, który wyciągnął z teczki.

– Dwie godziny po morderstwie Lisa Trammel zgodziła się dobrowolnie… to cytat… pojechać z detektywami na komendę Van Nuys. Twierdzą, że została aresztowana dopiero po zakończeniu przesłuchania na komisariacie. Na podstawie jej zeznań i relacji naocznego świadka Margo Schafer detektywi uzyskali nakaz rewizji domu Trammel. Przez sześć godzin szukali tam dowodów, między innymi narzędzia zbrodni i planów zabójstwa Bonduranta zapisanych w komputerze i na papierze.

W nakazie rewizji określa się przedział czasu, w jakim należy przeprowadzić przeszukanie. Następnie policja w wyznaczonym terminie musi przedłożyć sądowi dokument zwany raportem z wykonania nakazu rewizji, w którym szczegółowo wymienia zabezpieczone przedmioty. Sędzia ma obowiązek sprawdzenia, czy policja działała w granicach wyznaczonych przez nakaz. Cisco powiedział, że Kurlen i Longstreth złożyli raport dziś rano i że dostał kopię z sekretariatu sędziego. W tym momencie był to kluczowy element sprawy, ponieważ policja i oskarżenie nie udzielali informacji obronie. Dostęp do nich odcięła nam Andrea Freeman. Ale wniosek o nakaz rewizji i raport z jej przeprowadzenia zaliczały się do publicznie dostępnych dokumentów. Freeman nie mogła zabronić ich wydania. Dzięki nim mogłem się przekonać, jak będzie budowana linia oskarżenia.

– Podaj nam najważniejsze punkty – powiedziałem. – A potem chcę dostać kopię całości.

– To twoja kopia – odrzekł Cisco. – A jeżeli…

– Mogłabym też dostać kopię? – poprosiła Aronson.

Cisco spojrzał na mnie, czekając na pozwolenie. Poczułem się niezręcznie. Milcząco pytał, czy Bullocks jest naprawdę członkiem zespołu, nie tylko nieopierzoną prawniczką, którą sprowadziłem z uczelni w dawnym domu towarowym, żeby trzymała klientów za rączkę.

– Oczywiście – przytaknąłem.

– Dobra – zaczął Cisco. – Najważniejsze punkty. Jeżeli chodzi o broń, wygląda na to, że detektywi weszli do garażu i zabrali wszystkie ręczne narzędzia, które tam znaleźli.

– Czyli nie wiedzą, co to było za narzędzie – zauważyłem.

– Nie ma jeszcze protokołu sekcji – przypomniał Cisco. – Będą musieli zrobić badania porównawcze. To trochę potrwa, ale mam na podsłuchu biuro koronera. Dowiemy się w tym samym momencie co oni.

– W porządku, co jeszcze?

– Wzięli jej laptop, trzyletni MacBook Pro. I wszystkie papiery związane z egzekucją domu na Melba Avenue. Tym właśnie mogą wkurzyć sędziego. Nie zrobili szczegółowej listy dokumentów, pewnie dlatego, że było ich za dużo. Wspomnieli tylko o trzech teczkach, opisanych FLAG, EGZEKUCJA 1 i EGZEKUCJA 2.

Przypuszczałem, że wszystkie dokumenty związane z postępowaniem egzekucyjnym, które Lisa miała w domu, pochodziły ode mnie. W teczce FLAG oraz w komputerze mogły się znajdować nazwiska członków organizacji Lisy, co wskazywało, że policja prawdopodobnie szuka wspólników przestępstwa.

– Dobra, co jeszcze?

– Zabrali jej komórkę i parę butów z garażu. No i mamy zgryz, bo wzięli pamiętnik. Nie ma żadnych konkretów, nie wiadomo, o czym tam pisała, ale wydaje mi się, że jeżeli wyżywała się na banku, a zwłaszcza na Bondurancie, to będzie problem.

– Zapytam ją o to, kiedy jutro ją odwiedzę – powiedziałem. – Wróćmy na chwilę do komórki. Wspomnieli wyraźnie we wniosku o nakaz, że chcą wziąć telefon? Podejrzewają czyjś współudział, sugerują, że ktoś jej pomógł zabić Bonduranta?

– Nie, we wniosku nie ma ani słowa o współsprawcach. Pewnie chcą wziąć pod uwagę wszystkie możliwości.

Skinąłem głową. Dobrze byłoby wiedzieć, jakie kroki podejmują śledczy przeciwko mojej klientce.

– Prawdopodobnie złożyli oddzielny wniosek o nakaz, żeby zobaczyć rejestr połączeń u jej operatora sieci – zauważyłem.

– Sprawdzę – rzekł Cisco.

– Coś jeszcze na temat rewizji?

– Buty. W raporcie wymieniono parę butów, które zabrali z garażu. Nie piszą po co, piszą tylko, że to były buty ogrodnicze. Damskie.

– Wzięli więcej butów?

– W każdym razie przyznają się tylko do tych.

– Nie masz nic o śladach butów na miejscu zdarzenia?

– Nic.

– W porządku.

Byłem pewien, że wkrótce poznamy powód, dla którego policja zabezpieczyła te buty. Składając wniosek o nakaz rewizji, zwykle zarzucają sieć tak szeroko, jak pozwala sąd. Czasami oznacza to zabezpieczanie przedmiotów, które, jak się potem okazuje, nie mają nic wspólnego ze sprawą.

– Na marginesie – dodał Cisco – jeśli będziesz miał okazję, rzuć okiem, bo ten wniosek to ciekawa lektura, o ile nie będziesz zwracał uwagi na błędy ortograficzne i gramatyczne. Pełną garścią czerpali z przesłuchania Trammel, ale to już widzieliśmy na płycie od Kurlena.

– Tak, który grubo przesadził, mówiąc, że do czegoś się przyznała.

Wstałem i zacząłem spacerować po pokoju. Lorna też się podniosła i wzięła od Cisco papiery z rewizji, żeby zrobić kopię. Zniknęła w pokoiku obok, gdzie miała swoje biuro i kserokopiarkę.

Zaczekałem, aż wróci i poda dokumenty Aronson.

– Posłuchajcie, jak się do tego zabierzemy – podjąłem. – Po pierwsze, musimy się rozejrzeć za prawdziwą kancelarią. Znaleźć coś niedaleko sądu w Van Nuys i zorganizować tam stanowisko dowodzenia.

– Chcesz, żebym się tym zajęła, Mick? – spytała Lorna.

– Tak.

– Postaram się, żeby w pobliżu były parking i dobre jedzenie.

– Najlepiej by było, gdyby można stamtąd dostać się do sądu pieszo.

– Jasne. Krótka umowa najmu?

Zawahałem się. Lubiłem pracować na tylnym siedzeniu lincolna. Dawało mi to poczucie wolności sprzyjające procesowi myślowemu.

– Powiedzmy, że na rok. Zobaczymy.

Następnie spojrzałem na Aronson. Siedziała ze spuszczoną głową i robiła notatki.

– Bullocks, będziesz dbała o naszych obecnych klientów i rutynowo odpowiadała na telefony nowych. Reklamy w radiu będą lecieć przez cały miesiąc, więc nie ma co się spodziewać zwolnienia obrotów. Chcę też, żebyś mi pomogła przy sprawie Trammel.

Uniosła wzrok i oczy jej rozbłysły na myśl o tym, że niecały rok po przyjęciu do korporacji będzie pracować w zespole obrony w sprawie morderstwa.

– Nie podniecaj się za bardzo – uprzedziłem. – Jeszcze nie zostajesz moją zastępczynią. Czeka cię czarna robota. Jak sobie radziłaś w szkole z uzasadnionymi podstawami do aresztowania?

– Najlepiej z całego roku.

– No jasne. Widzisz dokument, który trzymasz w ręce? Weźmiesz ten nakaz rewizji i prześwietlisz go na wylot. Szukamy każdego zaniedbania i przeinaczenia, czegokolwiek, co będzie można wykorzystać do złożenia wniosku o wyłączenie dowodu. Chcę, żeby sąd odrzucił wszystko, co wzięli z domu Lisy Trammel.

Zobaczyłem, jak Aronson przełyka ślinę. Dałem jej karkołomne zadanie. Była to czarna i niewdzięczna robota, ponieważ musiała w nią włożyć ogromnie dużo wysiłku, wiedząc, że niewiele zyska. Rzadko się zdarzało, by sąd odrzucał dowody w całości. Starałem się po prostu zabezpieczyć na wszystkich frontach i na jeden z nich wysyłałem Aronson. Była na tyle inteligentna, by to zrozumieć, i między innymi dlatego ją zatrudniłem.

– Pamiętaj, że pracujesz nad sprawą morderstwa – dodałem. – Ilu twoich kolegów z roku może powiedzieć, że ma takie doświadczenie?

– Chyba żaden.

– Święta racja. Potem weźmiesz płytę z przesłuchaniem Lisy i zrobisz to samo. Szukaj fałszywych ruchów policji, wszystkiego, co pomoże odwalić całe przesłuchanie. Chyba da się coś znaleźć w świetle orzeczenia Sądu Najwyższego z zeszłego roku. Znasz je?

– Hm… to moja pierwsza sprawa karna.

– W takim razie musisz się zapoznać. Kurlen wyłaził ze skóry, żeby to wyglądało na dobrowolnie złożone zeznanie. Ale jeżeli pokażemy, że Lisa została ubezwłasnowolniona, wszystko jedno, czy miała kajdanki, czy nie, będziemy mieli mocny argument za tym, że od początku była aresztowana. Wtedy wszystko, co powiedziała przed odczytaniem praw, pójdzie do kosza.

– Dobra.

Aronson nie unosiła wzroku znad notatek.

– Rozumiesz swoje zadania?

– Tak.

– Dobrze, więc bierz się do roboty, ale nie zapominaj o innych klientach. Na razie to oni płacą nasze rachunki.

Odwróciłem się do Lorny.

– Właśnie, Lorno, musisz się skontaktować z Joelem Gotlerem i uruchomić coś w związku z tą historią. W przypadku ugody wszystko przepadnie, więc spróbujmy od razu zdobyć jakiś kontrakt. Powiedz mu, że jesteśmy skłonni spuścić z ceny w zamian za przyzwoitą zaliczkę. Trzeba sfinansować obronę.

Gotler był agentem w Hollywood i reprezentował moje interesy. Korzystałem z jego usług, gdy zgłaszało się do mnie Hollywood. Tym razem to my mieliśmy się zgłosić do Hollywood i z własnej inicjatywy zacząć starania o kontrakt.

– Dobrze mu to sprzedaj – powiedziałem do Lorny. – Mam w samochodzie wizytówkę producenta 60 Minutes. Takiego wymiaru nabiera sprawa.

– Zadzwonię do Joela – obiecała. – Wiem, co mam mówić.

Przestałem spacerować, żeby się zastanowić, co jeszcze zostało do omówienia i na czym ma polegać moja rola. Spojrzałem na Cisco.

– Mam się zająć świadkiem? – zapytał.

– Zgadza się. I ofiarą. Chcę mieć pełny profil obojga.

Moje polecenie przerwało głośne brzęczenie domofonu na ścianie przy drzwiach kuchni.

– Przepraszam, to przy bramie – powiedziała Lorna.

Wyglądało na to, że nie zamierza podejść do domofonu.

– Chcesz odebrać? – zapytałem.

– Nie, nikogo się nie spodziewam, a wszyscy dostawcy znają kod. Pewnie jakiś akwizytor. Snują się po dzielnicy jak zombie.

– No dobrze, wobec tego kontynuujmy – podjąłem. – W następnej kolejności trzeba też pomyśleć o alternatywnym zabójcy.

Wszyscy utkwili we mnie wzrok.

– Musimy wprowadzić do gry rezerwowego – wyjaśniłem. – Jeżeli doprowadzimy do procesu, nie wystarczy tylko zaatakować oskarżenie. Będziemy potrzebowali agresywnej obrony. Trzeba odwrócić uwagę przysięgłych od Lisy i wskazać im inny kierunek. Dlatego potrzebna nam alternatywna teoria.

Zauważyłem, że Aronson uważnie mnie obserwuje. Czułem się jak wykładowca prawa.

– Mówię o hipotezie niewinności. Jeżeli uda się ją postawić, wygramy sprawę.

Znów zadźwięczał domofon. Po chwili rozległy się dwa następne długie i natarczywe dzwonki.

– Cholera, co się dzieje? – zdenerwowała się Lorna.

Wstała i podeszła do domofonu. Wcisnęła przycisk mikrofonu.

– Kto tam?

– Czy to kancelaria Mickeya Hallera?

Kobiecy głos brzmiał znajomo, choć w pierwszej chwili nie wiedziałem, skąd go znam. Domofon był ściszony, a dźwięk w głośniczku miał metaliczne brzmienie. Lorna odwróciła się, spojrzała na nas i pokręciła głową, nie rozumiejąc. Jej adres nie pojawiał się w żadnej reklamie. Jak ta osoba nas znalazła?

– Tak, ale trzeba wcześniej ustalić termin spotkania – odrzekła Lorna. – Jeżeli chce się pani umówić na konsultacje z panem Hallerem, podam numer telefonu.

– Muszę z nim natychmiast porozmawiać, proszę. Tu Lisa Trammel i jestem już jego klientką. Muszę z nim jak najszybciej porozmawiać.

Wpatrywałem się w głośnik domofonu, jak gdyby to była bezpośrednia linia do aresztu dla kobiet w Van Nuys, gdzie miała przebywać Lisa. Po chwili spojrzałem na Lornę.

– Chyba będzie lepiej, jeżeli otworzysz.

Rozdział 6

Lisa Trammel nie była sama. Kiedy Lorna otworzyła jej drzwi, moja klientka wkroczyła do mieszkania w towarzystwie mężczyzny, którego widziałem w sądzie podczas wstępnego posiedzenia. Siedział w pierwszym rzędzie w ławach dla publiczności i rzucił mi się w oczy, ponieważ nie wyglądał ani na prawnika, ani na dziennikarza. Wyglądał na człowieka Hollywood. Ale nie ociekającego blichtrem, zadowolonego z siebie Hollywood. Należał do innej kategorii – Hollywood, które we wszystkim szuka korzyści dla siebie. Tupecik albo farbowane domowym sposobem włosy, nieodzowna bródka w takim samym kolorze, żylasta i pomarszczona szyja… wyglądał na sześćdziesięciolatka, który bez większego powodzenia usiłuje udawać, że ma czterdzieści lat. Miał na sobie czarną skórzaną marynarkę i kasztanowy golf. Na szyi nosił złoty łańcuszek z pacyfką. Kimkolwiek był tajemniczy gość, musiałem podejrzewać, że to dzięki niemu Lisa znalazła się na wolności.

– Albo uciekłaś z aresztu w Van Nuys, albo wyszłaś za kaucją – powiedziałem. – Wydaje mi się, że jakimś cudem udało ci się to drugie.

– Zgadłeś – odparła Lisa. – Przedstawiam wszystkim Herberta Dahla, mojego przyjaciela i dobroczyńcę.

– Pisze się D-A-H-L – uzupełnił z uśmiechem dobroczyńca.

– Dobroczyńca? – zapytałem. – Czy to znaczy, że zapłacił pan kaucję za Lisę?

– Ściślej mówiąc, zapłaciłem za poręczenie – poprawił mnie Dahl.

– Z czyich usług pan skorzystał?

– Niejakiego Valenzueli. Ma biuro niedaleko aresztu. Zaraz obok. Powiedział, że pana zna.

– To prawda.

Umilkłem, zastanawiając się, co począć, a chwilę ciszy wykorzystała Lisa.

– Herb to prawdziwy bohater, uwolnił mnie z tego okropnego miejsca – powiedziała. – Wyszłam, więc mogę pomóc naszemu zespołowi odeprzeć te bezpodstawne zarzuty.

Lisa współpracowała wcześniej z Aronson, ale nie kontaktowała się bezpośrednio z Lorną ani Cisco. Podeszła do nich, podała im rękę i przedstawiła się, jak gdyby co dzień odbywała takie spotkania i właśnie mieli przejść do rzeczy. Cisco zerknął na mnie ze zdumioną miną. Wzruszyłem ramionami. Nie wiedziałem, co jest grane.

Lisa nigdy dotąd nie wspominała o Herbie Dahlu, tak oddanym przyjacielu i „dobroczyńcy”, że był gotów wyłożyć dwieście tysięcy na poręczenie. Wcale mnie to nie zdziwiło, podobnie jak fakt, że nie skorzystała z jego szczodrości, aby zapłacić za swoją obronę. Nie dziwiłem się też, że wpadła tu zaaferowana i narobiła hałasu, chcąc dołączyć do zespołu. Przypuszczałem, że wobec nieznajomych Lisa bardzo umiejętnie ukrywała swoje problemy osobiste i emocjonalne. Potrafiłaby sprzedać piach na pustyni i zastanawiałem się, czy Herb Dahl wie, w co się pakuje. Pewnie miał w tym swój cel, ale może nie rozumiał, że sam też jest wykorzystywany.

– Liso – odezwałem się – możemy wejść na chwilę do biura Lorny i pogadać bez świadków?

– Herb chyba powinien słyszeć wszystko, co masz do powiedzenia. Będzie dokumentował sprawę.

– Na pewno nie będzie dokumentował tego, co mówimy, ponieważ treść rozmów między tobą a twoim adwokatem jest objęta tajemnicą. Może zostać zmuszony do złożenia zeznań przed sądem o wszystkim, co widział i słyszał.

– Aha… a nie ma sposobu, żeby go upoważnić i mianować na członka zespołu obrony?

– Liso, poświęć mi parę minut.

Wskazałem boczny pokój i Lisa wreszcie ruszyła w jego kierunku.

– Lorno, może zaproponujesz panu Dahlowi coś do picia?

Wszedłem za Lisą do pokoju i zamknąłem drzwi. Stały tu dwa biurka, Lorny i Cisco. Postawiłem krzesło przed biurkiem Lorny i poprosiłem Lisę, żeby usiadła. Sam zająłem miejsce za biurkiem, naprzeciwko niej.

– Dziwna kancelaria – powiedziała Lisa. – Wygląda całkiem jak mieszkanie.

– To tymczasowa siedziba. Pogadajmy o tym twoim bohaterze, Liso. Dawno go znasz?

– Jakieś dwa miesiące.

– Gdzie się poznaliście?

– Na schodach przed sądem. Przyszedł na demonstrację FLAG. Powiedział, że interesuje się nami z punktu widzenia filmowca.

– Naprawdę? Czyli jest filmowcem? Gdzie ma kamerę?

– Właściwie to zajmuje się przygotowaniem. Ma na koncie sporo sukcesów. Pracuje przy umowach na książki i filmy. Wszystkiego dopilnuje. Ta sprawa wzbudzi ogromne zainteresowanie, Mickey. W areszcie powiedzieli mi, że o wywiad ze mną prosiło trzydziestu sześciu dziennikarzy. Oczywiście nie pozwolili im ze mną rozmawiać, zgodzili się tylko na Herba.

– Herb skontaktował się z tobą w areszcie? Zdaje się, że nie ma dla niego rzeczy niemożliwych.

– Powiedział, że kiedy widzi materiał na film, nic go nie powstrzyma. Pamiętasz tę małą dziewczynkę, która spędziła tydzień na zboczu góry z martwym ojcem, kiedy ich samochód wypadł z drogi? To dzięki niemu zrobili o niej film telewizyjny.

– Imponujące.

– Wiem. Ma na koncie sporo sukcesów.

– Już mówiłaś. A więc zawarłaś z nim jakąś umowę?

– Tak. Kiedy zbierze wszystkie kontrakty, to po odliczeniu jego wydatków i odzyskaniu pieniędzy za poręczenie podzielimy wszystko pół na pół. To chyba uczciwe. Ale Herb mówi o dużych pieniądzach. Mickey, może nawet uda mi się ocalić dom!

– Podpisałaś coś? Jakąś umowę czy zobowiązanie?

– Och, tak, wszystko jest legalne i wiążące. Musi mi dać moją część.

– Jesteś pewna, bo pokazałaś to swojemu prawnikowi?

– Hm… nie, ale Herb powiedział, że to same utarte formułki. Wiesz, prawna chińszczyzna. Ale przeczytałam.

Jasne, tak samo jak przy podpisywaniu umów ze mną.

– Mogę zobaczyć tę umowę, Liso?

– Jest u Herba. Powiedz mu, żeby ci pokazał.

– Powiem. Nie wspomniałaś mu przypadkiem o naszych zobowiązaniach?

– Naszych?

– Tak, wczoraj na komendzie policji podpisałaś ze mną umowy, pamiętasz? Pierwsza dotyczyła ustanowienia pełnomocnictwa w sprawie karnej, a pozostałe upoważniały mnie do reprezentowania cię i negocjowania sprzedaży praw, żeby sfinansować obronę. Pamiętasz, że podpisałaś umowę o zabezpieczenie finansowe?

Nie odpowiedziała.