ebook Antropologia kulturowa, cz. 2 - Janusz Gajda

Antropologia kulturowa, cz. 2

Druga część podręcznika Antropologia kulturowa, zatytułowana: ”Kultura obyczajowa początku XXI wieku” ukazuje proces zmian i ciągłości w kulturze w kontekście przeobrażeń obyczajowych. Punktem wyjścia rozważań jest kategoria ciała i cielesności, które różnie interpretowane tutaj ukazane są w aspekcie uwarunkowań w kulturze obyczajowej.

     W strukturze treści rozdziałów, co jest nowością, uwidacznia się podział związany z kategoriami kultury (kultura bytu, społeczna, duchowa). Rozdział pierwszy dotyczy głównie współczesnego kultu ciała, młodości, wzorów kobiet i mężczyzn, praktyk związanych z higieną i troską o urodę, dotyczące mody, ubioru i zdobienia ciała. Rozdział drugi dotyczy obyczajowości związanej z zagadnieniami bytowymi, m.in. potrzeba schronienia, bezdomności i emigracji zarobkowej, odżywiania i obyczajowości kształtowanej przez supermarkety. Rozdział trzeci dotyczy obyczajowości związanej z zaspokojeniem wartości witalnych: zdrowia i seksu. Porusza m.in. problem otyłości i anoreksji, różnorodnych zachowań seksualnych, problem trzeciej płci i homoseksualizmu.

     Rozdział czwarty traktuje o reliktach obyczajowych, związanych np. z rekreacją, formami życia społeczno-rodzinnego i towarzyskiego. Jest tu mowa o targach i jarmarkach, turniejach rycerskich, zwyczajach łowieckich, Ochotniczej Straży Pożarnej, a także o domowych formach życia towarzyskiego, o reliktach kultury szlacheckiej i żydowskiej. Rozdział piąty traktuje o obyczajowości religijno-świeckiej typu renesansu egzorcyzmów i pielgrzymek oraz nowych zjawisk dotyczących pochówku ludzi i zwierząt oraz zmian występujących w religijności wiernych i w życiu instytucji Kościoła.

     Rozdział szósty dotyczy obyczajowości młodego pokolenia. Są to zarówno zachowania patologiczne jak i godne uznania.

     Rozdział siódmy dotyczy obyczajowości życia artystycznego, naukowego i politycznego. Całość kończą rozważania dotyczące globalnego charakteru ponowoczesnej obyczajowości kreowanej przez media.

Wstęp 9 Wprowadzenie. Ciało jako praźródło kultury obyczajowej – istota, uwarunkowania, typologie, funkcje 13 1. Ciało i cielesność (w aspekcie antropologii biologicznej a antropologii filozoficznej i pedagogiki) jako praźródło i płaszczyzna kształtowania się obyczajowości 14 2. Istota kultury obyczajowej i jej uwarunkowania 20 3. Zwyczaje, obyczaje, obrzędy, rytuały – określenie pojęć i ich typologii 24 Znaczenia pojęć 24 Typologia obyczajów i obrzędów 26 4. Funkcje obyczajowości 28 Rozdział I. Obyczajowość dotycząca cielesności człowieka 31 1. Kult ciała i młodości a starość 31 2. Dominujące wzory kobiety i mężczyzny 35 3. Praktyki związane z higieną i troską o urodę 40 4. Modny ubiór 44 5. Tatuaż – moda czy ekstremalna potrzeba zmiany wyglądu ciała? 46 6. Piercing – jedna z najstarszych form obyczajowych zdobienia ciała 49 Rozdział II. Obyczajowość związana z potrzebami bytowymi człowieka 51 1. Obyczajowość związana z zaspokajaniem potrzeby schronienia 51 2. Bezrobocie, bezdomność i emigracje zarobkowe 54 3. Tradycja i nowoczesność w sposobie odżywiania 60 4. Współcześni konsumenci i ich obyczajowość kształtowana przez supermarkety i centra handlowe 63 Rozdział III. Obyczajowość dotycząca wartości witalnych (zdrowie i seks) 67 1. Nowe obyczaje związane z troską o zdrowie 67 Praktyki obyczajowe związane z troską o zdrowie 67 2. Otyłość 70 3. Obyczajowość związana z seksem 72 Seks zimny, gorący i ludyczny 73 Seks płatny i nietypowy 76 4. Trzecia płeć 80 5. Manifestowana i ukrywana obyczajowość homoseksualizmu 82 Rozdział IV. Społeczne oblicza obyczajowości świeckiej 87 1. Relikty obyczajowe historycznych kultur w Polsce 87 Relikty kultury szlacheckiej 87 Echa obyczajowości żydowskiej 91 2. Zanikające formy współczesnej obyczajowości 94 Jarmarki, targi, stragany odpustowe – relikty zanikającej obyczajowości? 94 Obyczajowość kultywowana przez Ochotniczą Straż Pożarną 95 3. Współczesne zwyczaje i obyczaje związane z hobby i rekreacją 96 Turnieje rycerskie 97 Żeglarstwo 98 Zwyczaje łowieckie 100 4. Domowe formy świeckiego życia towarzyskiego 101 5. Clubbing jako nobilitująca forma życia towarzyskiego młodzieży 104 6. Plotka w życiu towarzyskim 106 Rozdział V. Współczesna obyczajowość o charakterze religijno-świeckim 109 1. Renesans zarzuconej obyczajowości religijnej 109 Egzorcyzmy 109 Pielgrzymki 112 2. Zmiany w obyczajowości świąteczno-religijnej 115 Zmiany w obyczajach i obrzędach tzw. świąt nakazanych 115 3. Współczesna obyczajowość związana ze świeckim świętowaniem 118 Karnawał 118 Andrzejki 118 Mikołajki 119 4. Stare i nowe formy obyczajowe czczenia pamięci osób i „naszych młodszych braci” 119 Święto zmarłych a Halloween 119 Pojednanie człowieka z naturą (cmentarze dla zwierząt) 120 5. Zwyczaje i obrzędy przejścia 122 Narodziny dziecka, chrzest i I Komunia 122 Obrzędowość ślubna i weselna 124 Zaręczyny 124 Ceremonie ślubne i związane z nimi najnowsze zwyczaje 125 Wesele 126 Obyczaje związane ze śmiercią i pochówkiem 128 Rozdział VI. Obyczajowość młodego pokolenia jako poszukiwanie własnej drogi życiowej (od ideałów do patologii) 131 1. Współczesny savoir-vivre i zasady komunikacji niewerbalnej 131 Pozdrowienia i zwroty grzecznościowe 132 Zasady komunikacji niewerbalnej 134 2. Dawne ideały i wzory zachowania w nowej szacie 137 Ideały i obyczajowość harcerzy 137 Wspólnoty religijne 140 New Age jako alternatywna wizja życia 144 3. Zachowania patologiczne pod wpływem używek w subkulturach młodzieżowych 146 Zachowanie pod wpływem używek 146 Patologiczne zachowania w subkulturach młodzieżowych 150 4. Obyczajowość kultywowana i kreowana przez szkoły i uniwersytety oraz placówki kultury 153 Rozdział VII. Obyczajowość życia artystycznego, naukowego, politycznego i religijnego 161 1. Zwyczaje i obyczaje w środowisku artystycznym i naukowym 161 Układanie stosunków interpersonalnych w p

Dodaj komentarz


Brak komentarzy

  Pobierz fragment (ePub)   lub czytaj