ebook Acta Geographica Lodziensia t. 95/2009 - Jan Dzierżek

Acta Geographica Lodziensia t. 95/2009

ZARYS TREŚCI Praca dotyczy analizy paleogeograficznej fragmentów Pojezierza Suwalskiego, Pojezierza Dobrzyńskiego, Wysoczyzny Drohickiej i wybranych dolin Tatr Wysokich w czasie ostatniego zlodowacenia. Rozważania oparto na analizie geomorfologicznej, geologicznej, badaniach geoelektrycznych i datowaniach osadów, głównie metodą kosmogenicznego chloru-36. Na tle ogólnych informacji odnośnie rozwoju ostatniego zlodowacenia na kontynencie europejskim przedstawiono położenie oraz najważniejsze cechy rzeźby i budowy geologicznej wybranych obszarów, a następnie omówiono najciekawsze zagadnienia dotyczące ich paleogeografii. W części końcowej dokonano korelacji zdarzeń odczytanych na badanych obszarach oraz przeprowadzono dyskusję na temat historii ostatniego zlodowacenia w Polsce. Wykazano, że lobowa transgresja ostatniego lądolodu na obszar Pojezierza Suwalskiego skutkowała pozostawieniem niewielkich obszarów wolnych od lodu. Na podstawie wieku chlorowego poziomów głazowiska w Bachanowie odczytano zróżnicowanie tempa erozji. Przedstawiono nowy scenariusz przebiegu deglacjacji Pojezierza Dobrzyńskiego. Wykazano ścisły związek przebiegu procesów geologicznych w plejstocenie z budową podłoża. Opisano przykład struktur peryglacjalnych poza zasięgiem lądolodu ostatniego zlodowacenia na Wysoczyźnie Drohickiej, odczytanych na podstawie profilowania geoelektycznego. Dokonano korelacji osi klinów z lineamentami powierzchni w okolicach ich występowania. Daty chlorowe uzyskane dla osadów lodowcowych w Tatrach wykorzystane zostały do próby odtworzenia rozwoju lodowców od wczesnego Vistulianu* po początek holocenu. Podkreślono, że przebieg ostatniego zlodowacenia w Polsce zależał nie tylko od globalnych zmian klimatycznych, ale w dużym stopniu także od regionalnych i lokalnych warunków klimatycznych, morfologicznych i geologicznych.TREŚĆ Zarys treści 7 Wstęp 7 Cel pracy i zasady wyboru obszarów testowych 8 Ostatnie piętro zimne na kontynencie europejskim 10 Metody 15 Analiza geomorfologiczna i geologiczna 15 Datowanie kosmogenicznym chlorem 16 Metoda profilowania geoelektrycznego w analizie przypowierzchniowych osadów czwartorzędowych 19 Położenie oraz zarys budowy geologicznej i rzeźby obszarów testowych w świetle dotychczasowych badań 24 Pojezierze Suwalskie 24 Pojezierze Dobrzyńskie 25 Wysoczyzna Drohicka 27 Wybrane rejony Tatr Wysokich 28 Paleogeografia wybranych obszarów w świetle nowych danych 32 Pojezierze Suwalskie 32 Wiek głównych ciągów moren recesyjnych 32 Zagadnienie wysp obszarów niezlodowaconych w zasięgu ostatniego zlodowacenia 34 Historia zawieszonej dolinki Gaciska i wiek teras w Bachanowie 37 Wiek ostatecznej deglacjacji obszaru Pojezierza Suwalskiego 40 Wnioski 41 Pojezierze Dobrzyńskie 41 Loby lodowcowe w rzeźbie powierzchni 41 Krzyżujące się rynny subglacjalne jako świadectwo paleokierunków 43 Wpływ podłoża na rozwój ostatniego zlodowacenia na Pojezierzu Dobrzyńskim 48 Stratygrafia osadów zlodowacenia Wisły na Pojezierzu Dobrzyńskim w świetle nowych danych 52 Sposób zaniku ostatniego lądolodu z terenu Pojezierza Dobrzyńskiego 56 Wnioski 60 Wysoczyzna Drohicka 60 Spektakularny zapis procesów peryglacjalnych na obszarze nieobjętym ostatnią pokrywą lodową 60 Układ sieci poligonalnej na tle głównych elementów rzeźby okolic Wierzchucy Nagórnej 61 Warunki klimatyczne i czas rozwoju klinów w zachodniej części Wysoczyzny Drohickiej 65 Wnioski 66 Wybrane rejony Tatr Wysokich 67 Specyfika analizy paleogeograficznej w obszarach wysokogórskich 67 Wiek osadów i form lodowcowych 68 Interpretacja dat chlorowych 70 Historia glacjalna wybranych dolin 75 Wnioski 77 Uwagi o paleogeografii innych obszarów 77 Podsumowanie i uwagi końcowe 81 Maksymalny zasięg ostatniego zlodowacenia i jego wiek 81 Wpływ podłoża na przebieg ostatniego zlodowacenia 82 Sposób i tempo rozwoju lądolodu i lodowców 84 Zróżnicowanie regionalne i lokalne ważnym elementem analizy paleogeograficznej 87 Najmłodsze epizody glacjalne i ostateczny zanik lodu 89 Sposób podejścia i wartość analizy paleogeograficznej 90 Korelacja zdarzeń 92 Wnioski 94 Literatura 96 Spis ilustracji 106 Summary 107

Dodaj komentarz


Brak komentarzy

  Pobierz fragment (ePub)   lub czytaj